Πρωϊνός καφές με τον Ανδρέα Δρυμιώτη (βίντεο)

Ο σημερινός καλεσμένος του πρωινού καφέ είναι 86 χρονών. Και είναι ένας από τους πρωτεργάτες της πληροφορικής στην Ελλάδα.

Ο λόγος για τον Ανδρέα Δρυμιώτη, της ΔΕΛΤΑ Πληροφορικής και της Singular Logic, που βλέπουμε στις οθόνες μας την Κυριακή κάθε εκλογικής αναμέτρησης να κάνει τις αναλύσεις του.

Στη συζήτηση που είχαμε μαζί κατά την τελευταία του επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη θυμήθηκε τα παιδικά του χρόνια στην Κύπρο, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, την περίοδο της φυλάκισής του στα χρόνια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, τη γνωριμία του με τον Τάσσο Παπαδόπουλο και τα κουρέματα που έκανε σε διάφορους καταζητούμενους Κυπρίους, αλλά και τα πρώτα ιδιαίτερα χρόνια τη πληροφορικής.

Όπως το 1965 που πήγε στην Αγγλία για μετεκπαίδευση και συμμετείχε σε ένα σεμινάριο για προγραμματισμό και είπε μέσα του ότι «αυτό εδώ είναι το μέλλον».

Φυσικά η κουβέντα περιείχε και μεγάλη δόση από πολιτική και από δημοσκοπήσεις, ενώ μας έκανε και την πρόβλεψή του για το εκλογικό αποτέλεσμα της επόμενης κάλπης.

Ξεκινάμε με τη βασική ερώτηση: πίνετε πρωινό καφέ;

Κάθε πρωί στο Da Capo, ενάμιση με δέκα και μισή, όποιος θέλει να με βρει στην Αθήνα βρίσκομαι εκεί με την παρέα μας, η οποία είναι χαλαρή παρέα. Δηλαδή, γελάμε. Αυτό είναι που μας φτιάχνει την ημέρα. Ο πρωινός καφές. Πίνω μόνο έναν καφέ, ένα εσπρεσάκι, τίποτα άλλο. Και τώρα, σήμερα είναι το πρώτο εσπρέσο.

Και τι περιλαμβάνει; Κουβεντολόι;

Και είναι κουβεντολόι, ανέκδοτα, λέμε τέτοια. Είναι πολύ χαλαρή κουβέντα, είναι πολιτική, έχει ποδόσφαιρο, ό,τι μπορείτε να φανταστείτε, αλλά είναι μόνο και μόνο για χαβαλέ.

Άρα, είναι μια στιγμή χαλάρωσης.

Ναι. Και νομίζω ότι είναι αυτή που γεμίζει και την μπαταρία μας. Γιατί ξεκινάει η μέρα καλά. Με γέλιο.

Πάμε αρκετά χρόνια πίσω: Γεννημένος το 1940 στη Λευκωσία.

Ναι.

Πρώτη ανάμνηση; Τι θυμάστε από εκεί;

Δεν μπορείτε να φανταστείτε ότι ακόμη θυμάμαι τα φώτα από τα αεροπορικά του πολέμου του 1940. Είχαμε και εκεί αεροπορικές επιθέσεις. Αντιαεροπορικά δεν είχαμε, αλλά είχαμε σειρήνες που σφυρίζανε.

Το θυμάστε αυτό;

Βεβαίως το θυμάμαι. Έχω πολύ καλή μνήμη.

Οικογένεια;

Είχα μια αδερφή η οποία έχει πεθάνει. Ήταν 9 χρόνια μεγαλύτερη από μένα. Οι γονείς μου έχουν πεθάνει και οι δύο.

Με τι ασχολούνταν;

Ο πατέρας μου ήταν φαρμακέμπορος. Η μητέρα νοικοκυρά.

Λευκωσία όλοι, σωστά;.

Λευκωσία όλοι. Όπως καταλαβαίνετε, δεν έχω πια ρίζες στην Κύπρο. Κάτι ξαδέλφια μόνο.

Σχολεία όλα εκεί τα κάνατε;

Σχολείο στο Ελένειον που ήταν ένα καλό δημοτικό. Μετά το Παγκύπριο γυμνάσιο που δεν το τελείωσα.

Γιατί;

Τις δύο τελευταίες τάξεις τις τελείωσα μόνος μου. Και μάλιστα μόνος μου στη φυλακή.

Το διάβασα αυτό: Ήσασταν άτακτος και δραστήριος κοινωνικά.

Όχι κοινωνικά, εθνικά.

Εθνικά, σωστά. Για ποια εποχή μιλάμε;

1956 με 1958.

Γιατί σας πιάσανε;

Είχανε βγάλει έναν φετφά ότι μπορούσαν να σε συλλάβουν άνευ δίκης και να σε κρατάνε για όσο ήθελαν. Σε κρατούσαν για ένα διάστημα χωρίς να ξέρεις ούτε το γιατί, ούτε το πόσο ούτε και αν θα σε βγάλουν. Και αυτό ήταν το χειρότερο, η αβεβαιότητα. Αυτός που το πιάνουν και είναι για τρία χρόνια φυλακή ξέρει ότι σε τρία χρόνια θα φύγει. Εμείς δεν ξέραμε τίποτα.

Γιατί όμως σας έπιασαν; Δε συλλαμβάνανε όποιος έβλεπαν στο δρόμο.

Εντάξει, τότε μοιράζαμε φυλλάδια. Η πλάκα είναι ότι με πιάσανε και έφαγα τους είκοσι μήνες όταν δεν έκανα τίποτα. Και μετά που με βγάλανε, έκανα πάρα πολλά πράγματα (γελάει).

Είναι η εποχή του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα.

Της καλής ΕΟΚΑ. Γιατί υπάρχει και η κακή, η ΕΟΚΑ Β’ ήταν η κακή. Λοιπόν, εγώ μετά που βγήκα στρατολογήθηκα. Να πούμε ότι στην Κύπρο τότε υπήρχαν δύο οργανώσεις. Μία λεγόταν ΕΟΚΑ, η οποία ήταν ας πούμε τα όπλα και η άλλη που δεν την ήξερε και πολύς κόσμος λεγόταν ΠΕΚΑ. Πολιτική Επιτροπή Κυπριακού Αγώνα. Αυτή είχε την ευθύνη των Μίντια. Δηλαδή, τα φυλλάδια και όλα αυτά τα πράγματα.

Το επικοινωνιακό, ας πούμε.

Αρχηγός της ΠΕΚΑ ήταν, πολλοί λίγοι στο εξωτερικό το ξέρουν αυτό, μόνο οι Κύπριοι το γνωρίζουν, ο μετέπειτα πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ο Τάσσος Παπαδόπουλος. Αυτός ήταν ο αρχηγός και εγώ εντάχθηκα στην ΠΕΚΑ μετά που βγήκα από τα κρατητήρια και είχα την ευθύνη για τα έντυπα που έβγαζε.

Το γνωρίσατε τότε τον Παπαδόπουλο;

Βεβαίως, τον γνώρισα τον Παπαδόπουλο. Ο σύνδεσμός μου ήταν ένας καταζητούμενος, ο οποίος έμεινε σε ένα σπίτι και τον οποίο πήγαινα και τον επισκεπτόμουνα και μου έδινε τις οδηγίες. Και εκεί είχα συναντήσει και τον Τάσσο τον Παπαδόπουλο και τον Γιωρκάτζη, ο οποίος ήταν και αυτός καταζητούμενος. Και τώρα δεν μπορείτε να φανταστείτε τι με αγγάρεψαν να κάνω εγώ, 18 χρονών τότε.

Τι;

Οι καταζητούμενοι πότε να κουρευτούν; Δεν μπορούν να πάνε σε κουρείο.

Τους κουρέψατε;

Κούρεψα για τον Γιωργκάτζη, κούρεψα και τον άλλον τον Μίκη τον Μιχαηλίδη, που ήταν και αυτός καταζητούμενος. Έμαθα να κουρεύω, λοιπόν (γελάει).

Στο σχολείο ποια ήταν η κλίση σας; Βλέπω μετά γίνατε πολιτικός μηχανικός. Τα μαθηματικά τα είχατε ως αγαπημένο μάθημα;

Τα μαθηματικά τα είχα, με την πληροφορική μετά ασχολήθηκα.

Σπουδάσατε όμως πολιτικός μηχανικός.

Ναι, αλλά δε δούλεψα ποτέ σαν μηχανικός, δεν έβαλα ούτε μια υπογραφή, δεν έχω κτίσει απολύτως τίποτα, γιατί όταν το 1965 πήγα στην Αγγλία για μετεκπαίδευση, μας κάνανε ένα σεμινάριο για προγραμματισμό και λέω αυτό εδώ είναι το μέλλον.

Το 1965 σπουδάσατε στην Αθήνα και μετά πήγατε για μεταπτυχιακό.

Για μεταπτυχιακό σαν μηχανικός, αλλά αρνήθηκα να συνεχίσω και συνέχισα…

…στην πληροφορική;

Ούτε καν πληροφορική. Έμαθα τον προγραμματισμό σαν πάρεργο των σπουδών του μηχανικού.

Πως ήτανε τότε η αρχή της πληροφορικής στην Ελλάδα;

Άγνωστη. Οι υπολογιστές τότε έκαναν εκατομμύρια. Ο μικρότερος μπορεί να έκανε και 200 χιλιάδες δολάρια. Τέτοια νούμερα. Στην Ελλάδα όταν γύρισα εγώ το 1967 υπολογιστές είχε η Πειραϊκή Πατραϊκή, που ήταν μεγάλη και τρανή και η Εθνική Τράπεζα.

Τρεις τέσσερις εταιρείες, δηλαδή.

Τρεις τέσσερις εταιρείες. Και μάλιστα και εγώ απορούσα που θα βρω δουλειά. Τελικά προσλήφθηκα στην εταιρία του Δοξιάδη, η οποία δεν είχε κομπιούτερ, αλλά έβλεπε λίγο μακριά.

Εννοείτε την εταιρία «Ηλεκτρονικοί Διερευνηταί Δοξιάδη»;

Η οποία αργότερα δημιουργήθηκε, δεν είχε καν κομπιούτερ.

Και τι ξεκινήσατε να κάνετε;

Εκεί ήταν το πολεοδομικό γραφείο του. Ο Δοξιάδης τότε ήταν μεγάλος και τρανός πολεοδόμος, με διεθνή φήμη. Έχει σχεδιάσει το Ισλαμαμπάντ, την καινούργια πρωτεύουσα του Πακιστάν. Λοιπόν, εγώ προσελήφθηκα την πρώτη του 1967.

Ως πληροφορικάριος;

Όταν του λέω γιατί με πήρατε μου λέει: κάτι θα βρούμε (γελάει).

Και βρήκανε τελικά κάτι.

Λοιπόν, βρέθηκε τελικά. Είναι απίστευτο το πως. Ο Δοξιάδης είχε πάρει μια πολύ μεγάλη δουλειά στην Αμερική. Ήταν να μελετήσει την περιοχή των μεγάλων λιμνών, στο Ντιτρόιτ, μια πολύ μεγάλη περιοχή. Του την ανέθεσε η ηλεκτρική εταιρεία του Ντιτρόιτ. Μιλάμε για το 1967. Του ανέθεσε η ηλεκτρική εταιρεία του Ντιτρόιτ να προβλέψει πως θα εξελιχθεί η περιοχή το 2000. Για να ξέρει που θα κάνει τη διανομή και τους υποσταθμούς.

Απίστευτα πράγματα.

Και εκεί δόθηκε η ευκαιρία να μελετήσουμε περίπου 800 κομητείες. Του λέω: κύριε Δοξιάδη, 800 κομητείες δεν είναι δυνατόν να γίνει με χαρτί και μολύβι. Θέλουμε κομπιούτερ. Πόσα λεφτά θες για αυτή τη δουλειά; Πόσο θα κοστίσει αυτή η ιστορία; Έκανα ένα λογαριασμό, γιατί θα κάναμε την επεξεργασία στο εξωτερικό, δεν είχαμε κομπιούτερ στην Ελλάδα. Ήταν ένα μπάτζετ γύρω στο μισό εκατομμύριο δραχμές και μου το έδωσε. Και έγινε το εξής: φτιάξαμε κάτι προγράμματα πολύ πολύπλοκα, τα οποία έκαναν και εντύπωση και στην Αμερική. Ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιήσαμε στατιστικές και μοντέλα, τα οποία ισχύουν στην ταξινομία για την πολεοδομία. Πρωτοποριακή δουλειά. Και πήγαμε στο εξωτερικό με μια ομάδα, εγώ ήμουνα ο επικεφαλής και γυρίσαμε πίσω με τυπωμένους χάρτες και τους βάλαμε σε μια αίθουσα. Μιλάμε για τυπωμένους χάρτες από κομπιούτερ το 1967. Και όταν μπήκε μέσα ο Δοξιάδης και είδε τους χάρτες εκείνη την ώρα έλαμψε κυριολεκτικά το πρόσωπό του. Και μας ρώτησε: τι χρειάζεται να κάνω εδώ; Όλα αυτά έγιναν το 1967 και το 1969 αγόρασε ένα από τα μεγαλύτερα κομπιούτερ. Έφερε στην Ελλάδα το 1969 ένα σύστημα κομπιούτερ, που υπήρχαν δύο στην Ευρώπη και στην Αμερική άλλα πέντε. Τεράστια επένδυση. Μισό εκατομμύριο δολάρια ήταν η επένδυση αυτή και έτσι φτιάχτηκαν οι «Ηλεκτρονικοί Διερευνηταί του Δοξιάδη».

Και το 1984 έρχεται με την ιδέα για τη ΔΕΛΤΑ η Alpha Bank;

Πριν πάμε εκεί σαν Δοξιάδης κάναμε τις εκλογές του 1981. Νομίζω ότι αυτή ήταν πολύ καθοριστική δουλειά και σαν Δοξιάδης, γιατί μέχρι το 1984 που φτιάχτηκε η ΔΕΛΤΑ βάλαμε κομπιούτερ σε πάρα πολλά υπουργεία. Στο υπουργείο δημοσίων έργων, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, πολλοί φοιτητές που έχουν βγει από εδώ πέρα, μεταξύ των οποίων και διάσημοι, όπως ο Μιχάλης Μπλέτσας που είναι του Media Lab…

Τον κάναμε «πρωινό καφέ» τον κύριο Μπλέτσα…

…είναι από τους μαθητές που βγήκαν από τα κομπιούτερ που εγκαταστήσαμε εμείς. Επίσης το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, η ΚΥΠ, η σημερινή ΕΥΠ, όπου βάλαμε και εκεί κομπιούτερ.

Σας υποδέχονταν ο κόσμος τότε για αυτά τα πράγματα εύκολα ή καχύποπτα;

Οι εχθροί μας τότε στην αρχή ήταν οι λογιστές. Νόμιζαν ότι θα μείνουν χωρίς δουλειά. Ενώ ουσιαστικά αυτό το οποίο κάναμε τους βοήθησε. Δεν ξέρω αν θυμάστε τους λογιστές με το μαύρο μπάλωμα στο μανίκι για να μην τρίβεται το σακάκι. Λοιπόν, οι λογιστές όλο εκεί τον καιρό έκαναν αυτή τη δουλειά. Γράφανε. Εμείς αντί να γράφουν -αυτό το κάνει το κομπιούτερ- τους κάναμε οικονομικούς διευθυντές και τους αναβαθμίσαμε. Αλλά ήταν οι πρώτοι, οι οποίοι μας πολεμούσαν. Γιατί νόμιζαν ότι θα μείνουν χωρίς δουλειά. Και τελικά όχι μόνο δεν έμειναν χωρίς δουλειά, αλλά τους αναβαθμίσαμε πάρα πολύ.

Το 1981 είναι η πρώτη σας εκλογική εμπειρία.

Το 1981 και έχει ιστορία. Η ιστορία ξεκινάει το ‘77, όταν ο Καραμανλής δεν μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση γιατί δεν ήξερε ποιοι εκλέγονται. Οι εκλογές ήταν την Κυριακή και μόλις την Παρασκευή σχημάτισε κυβέρνηση. Και ο Καραμανλής, ο οποίος δεν σήκωνε πολλά πολλά, είπε ότι δεν πρόκειται να ξαναγίνει ποτέ αυτό και ζήτησε να χρησιμοποιηθούν κομπιούτερ για τις επόμενες εκλογές. Μάλιστα τον αγοράσαμε τον διαγωνισμό, δεν έγινε με ανάθεση. Έκανε ένα διαγωνισμό το Υπουργείο με μπάτζετ 2 εκατομμύρια δραχμές και εμάς μας στοίχισε 5. Γιατί διαγνώσαμε ότι ήταν κάτι μοναδικό. Αν τυχόν πετυχαίναμε, θα μπαίναμε στο παιχνίδι των εκλογών συνολικά.

Πως ήταν η πρώτη εμπειρία;

Κατ’ αρχήν άλλο πράγμα ζητούσε το υπουργείο και εμείς κάναμε ένα μοναδικό έργο για τα τότε δεδομένα, γιατί βάλαμε οθόνες παντού. Στην τηλεόραση, στα ραδιόφωνα, στο Κέντρο Τύπου, στη Μεγάλη Βρετανία, στα κόμματα. Δηλαδή, κάναμε ένα real time σύστημα. Μιλάμε για το 1981 που δεν υπήρχαν ούτε προσωπικοί υπολογιστές ούτε ίντερνετ ούτε τίποτα. Δηλαδή, ήταν ένα τεχνολογικό θαύμα και όλος ο κόσμος θυμάται και το χάρτη στις οθόνες την ημέρα των εκλογών να γίνεται πράσινος. Ήταν μια πρωτοπορία με τα πρώτα γραφικά συστήματα που κάναμε τότε. Ήταν μεγάλη επιτυχία, διότι 9.30 η ώρα ο Ράλλης συνεχάρη τον Αντρέα τον Παπανδρέου.

Αντίθετα το 2000 άργησε το τελικό αποτέλεσμα.

Όχι, όχι και καλά κάνετε και το θίγετε.

Θυμάμαι ότι άλλος ήταν στις 6.30 ο πρώτος και άλλος τελικά κέρδισε τις εκλογές.

Όχι, υπάρχει μία μεγάλη παρεξήγηση. Αυτή είναι η αλήθεια της τηλεόρασης που λέω εγώ. Αν πει κάποιος κάτι και δεν βρεθεί να το διαψεύσει κάποιος άλλος, αυτό μένει. Τι ακριβώς συνέβη το 2004; Είναι πολύ απλό. Καταρχήν από την προηγούμενη εβδομάδα είχαμε κάνει ανακοινώσεις ότι το αποτέλεσμα είναι οριακό. Το βράδυ των εκλογών βγήκαν τα exit polls και δείχναν τη ΝΔ πρώτη.

Tα πρώτα αποτελέσματα που μας ερχόντουσαν δείχναν τη ΝΔ πάλι πρώτη. Εγώ πήγα και ενημέρωσα τον τότε υπουργό. Του λέω: κύριε υπουργέ, να μην ανακοινώσουμε τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα, γιατί δείχνουν τη ΝΔ πρώτη, αλλά θα βγει το ΠΑΣΟΚ. Ο υπουργός συμφώνησε, ήταν τότε ο υπηρεσιακός υπουργός ο Κουμάντος. Γιατί αυτή είναι η δουλειά μου εμένα.

Και έρχεται κλιμάκιο της ΝΔ, με επικεφαλής τον Μεϊμαράκη και λένε στον υπουργό γιατί δεν ανακοινώσεις τα αποτελέσματα. Και τους εξηγεί ο υπουργός ότι ο κύριος Δρυμιώτης λέει ότι αν τα ανακοινώσω τώρα και βγουν οι Νεοδημοκράτες να πανηγυρίσουν και μετά από μια ώρα βγουν οι Πασοκτσήδες, θα σκοτωθούνε. Αυτή ήταν και η οδηγία του Χριστόφορου του Στράτου, ο οποίος ήταν το 1981 υπουργός Εσωτερικών. Μου είπε επί λέξει το εξής: Ανδρέα, μη μου βγάλεις τους μισούς να πανηγυρίζουν και μετά από μισή ώρα να βγάλεις τους άλλους, γιατί θα σκοτωθούν. Γι' αυτό και όταν θα βγάλεις το συγκεντρωτικό, φρόντισε να είναι και το τελικό. Και από τότε το ακολουθούμε κατά γράμμα. Και η εξαίρεση έγινε τότε.

Και παίρνει ο Κουμάντος τον Σημίτη μπροστά στους Νεοδημοκράτες και του λέει το και το. Και έχει βγει στο μεταξύ και ο Σπηλιωτόπουλος και κάνει και παράπονα ότι κρύβονται τα αποτελέσματα για να τα μαγειρέψουν.

Και λέει ο Σημίτης: δώστε τα. Βασιλική διαταγή και τα σκυλιά δεμένα. Και πάμε με τον υπουργό. Του λέω να πάμε μαζί για να κάνω εγώ ένα disclaimer. Και πήγαμε στην αίθουσα της τηλεόρασης, είπε ο υπουργός αυτά που είπε και λέει: θα σας δείξουμε τα αποτελέσματα, αλλά κάτι θέλει να σας πει ο κύριος Δρυμιώτης.

Και τους λέω: κοιτάξτε να δείτε, επειδή υπάρχει μικρή διαφορά, θα σας δείξουμε τα αποτελέσματα, αλλά να έχετε υπόψη σας ότι κατά την εκτίμηση τη δικιά μου θα αλλάξει το αποτέλεσμα. Δεν κερδίζει η ΝΔ. Όπως και έγινε και σε λιγότερο από μισή ώρα από τότε που ανακοινώσαμε το πρώτο αποτέλεσμα, γύρισε και δεν ξαναγύρισε.

Αυτή είναι η ιστορία του 2004.

Η οποία έχει γραφεί και από τον Κουμάντο στο «Βήμα» ένα χρόνο αργότερα και την περιγράφω πάρα πολύ καλά στο βιβλίο μου «Σαράντα συν μια νύχτες εκλογών». Ένα βιβλίο με πολύ τέτοιο παρασκήνιο και αν κάποιος ενδιαφέρεται και για κουτσουμπολιά έχει μπόλικα.

Το 2027 τι προβλέπετε στις εκλογές;

(Γελάει). Θα πάμε να παίξουμε το τζόκερ. Την περασμένη Κυριακή είχα ένα άρθρο στην «Καθημερινή», όπου πήρα 19 δημοσιοποιήσεις από το Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2023. Και τις 19. Καμία δεν έδινε το τελικό αποτέλεσμα, καμία, ούτε κοντά. Το μάξιμουμ που έδιναν στη ΝΔ ήταν 37,5%, το ελάχιστο που της έδιναν ήταν 32,5%, του ΣΥΡΙΖΑ το μάξιμουμ ήταν 30% και το ελάχιστο ήταν 25%. Λοιπόν, η ΝΔ πήρε 41% και ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε 20:. Πού κατέληξα; Στις δημοσκοπήσεις ο κόσμος απαντάει χαλαρά και εκφράζει -αν θέλετε- και τη δυσαρέσκειά του την ώρα που ψηφίζει. Ψηφίζει πιο συντηρητικά, το συντηρητικά σε εισαγωγικά.

Πιο συνειδητοποιημένα.

Μπράβο, αυτή είναι πιο σωστή λέξη. Όταν ψηφίζει εκείνη την ώρα σκέφτεται πιο σωστά, σκέφτεται το μέλλον του. Και για μένα είναι καλύτερος ο διάβολος που ξέρεις παρά ο διάβολος που δεν ξέρεις.

Ο διάβολος που ξέρεις είναι ο Μητσοτάκης;

Ακριβώς. Με όλα τα στραβά του με όλα τα καλά του, αλλά τον ξέρεις. Αυτός μπορεί να σε τηγανίζει κάθε Παρασκευή, αλλά δεν ξέρεις αν ο άλλος που θα βγει μπορεί να σε τηγανίζει από τη Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή.

Θεωρείτε ότι το βασικό ερώτημα για το ποιο κόμμα θα είναι πρώτο έχει απαντηθεί; Θα είναι η ΝΔ;

Πρώτη φορά συμβαίνει αυτό. Από το 2016 που εξελέγη ο Μητσοτάκης, είναι δέκα χρόνια, το να είσαι πρώτος δεν έχει ξανασυμβεί. Ούτε στον Αντρέα. Γιατί το ‘81 κέρδισε, αλλά το ‘90 έχασε.

Άρα, το θέμα είναι αν θα υπάρχει αυτοδυναμία για τη ΝΔ. Εσείς τι λέτε;

Εγώ πιστεύω ότι θα υπάρχει αυτοδυναμία, βασισμένη σε αυτά που σας είπα προηγουμένως για τις προηγούμενες δημοσκοπήσεις.

Χρειάζεται κάτι να αλλάξει στις δημοσκοπήσεις;

Ναι, πολύ καλά και την θέτετε αυτήν την ερώτηση. Εγώ έγραψα τα καλά των δημοσκοπήσεων, έγραψα και δύο κακά. Το ένα κακό είναι ότι δημιουργείται σύγχυση στον κόσμο όταν υπάρχουν δύο ερωτήσεις. Ποιος είναι κατάλληλος για πρωθυπουργός και ποιος είναι πιο δημοφιλής για πρωθυπουργός. Η ερώτηση της δημοφιλίας δεν έχει νόημα, διότι ο πιο δημοφιλής πολιτικός που πέρασε ποτέ από την Ελλάδα ήταν ο Κουβέλης.

Ο οποίος ποτέ δεν έγινε πρωθυπουργός.

Όχι μόνο δεν είναι πρωθυπουργός, έχει εξαφανιστεί και πολιτικά. Σήμερα ο πιο δημοφιλής, ας αφήσουμε την Καρυστιανού, ο πιο δημοφιλής είναι ο Κουτσούμπας. Γιατί λέει ανέκδοτα, έχει χιούμορ, σου έρχεται να του κάνεις γούτσου-γούτσου (γελάει). Αλλά το κόμμα του έχει μονοψήφια νούμερα.

Άρα, αυτό είναι λάθος με τη δημοφιλία.

Η δημοφιλία είναι λάθος. Το δεύτερο λάθος είναι το να ρωτάς για κόμματα που δεν υπάρχουν ακόμα. Και αυτό είναι λάθος, γιατί ένα κόμμα είναι ο αρχηγός, τα στελέχη και το πρόγραμμά του. Εάν δεν ξέρεις ούτε τα στελέχη ούτε το πρόγραμμά του, πώς διάολο να το ψηφίσεις; Και λένε -ας πούμε- ως παράδειγμα το κόμμα του Τσίπρα. Ή το κόμμα της Καρυστιανού. Το έχω δώσει αυτό με ένα πολύ ωραίο παράδειγμα, ποδοσφαιρικό που αρέσει και στον κόσμο. Ο Μέσι. Ήταν ο καλύτερος ποδοσφαιριστής και σήμερα είναι ένας πολύ καλός ποδοσφαιριστής. Αν έκανε ομάδα και δεν ξέρεις ποιοι είναι οι άλλοι δέκα που θα παίξουν μαζί του ή και δεν ξέρεις ποιοι είναι στον πάγκο, θα τον ψήφιζες ότι θα πάρει το Champions League; Προπαντός αν έπαιρνε έναν τερματοφύλακα σαν τον Πολέτι ο οποίος ήταν κουτσός. Δεν ξέρω αν τον θυμάστε.

Τον θυμάμαι, γιατί είμαι Ολυμπιακός.

Α, είστε Ολυμπιακός; Μια και είναι χαλαρή η κουβέντα να τον θυμηθούμε: Στον πρώτο ματς που έπαιξε ο Πολέτι του βαράνε ένα σουτ και πήγαινε έξω το σουτ και αυτός δεν κουνήθηκε. Και λέει ο κόσμος: κοίτα αντίληψη. Βαράνε το δεύτερο σουτ, πήγαινε μέσα, πάλι δεν κουνήθηκε ο Πολέτι (γελάει).

Άρα, αυτά τα δύο πρέπει να αλλάξουν στις δημοσκοπήσεις.

Και άλλο ένα που πρέπει να αλλάξει. Η ερώτηση του «αν θα ψηφίζανε κάποιον και μάλλον θα τον ψήφιζαν» και να δεν τον ψηφίζανε ή μάλλον δε θα τον ψηφίζανε». Σε ένα γεγονός που έχει δύο ενδεχόμενα, το ψηφίζω και δεν ψηφίζω, το μάλλον είναι περιττό. Είναι λάθος, δεν υπάρχει το «ολίγον έγκυος». Οπότε πρέπει να το περιορίζεις στο ψηφίζω ή δεν ψηφίζω για να μπορεί να αποφασίζει αυτός που επιλέγει. Το μάλλον είναι σαν να του δίνει μια δυνατότητα να δημιουργήσει προσδοκίες, οι οποίες είναι και εντελώς λανθασμένες.

Βλέπετε πιθανότητες για τα δύο υπό ίδρυση κόμματα; Είτε του Τσίπρα είτε της κυρίας Καρυστιανού.

Όχι, ούτε το ένα ούτε το άλλο. Για τον Τσίπρα έχω δεσμευτεί κιόλας, εγώ δεν φοβάμαι από νούμερα, κάνω λάθος, δε με νοιάζει. Λοιπόν, 10 με 12%. Τις δε Καρυστιανού δεν ξέρω πόσο θα είναι, γιατί είναι καθαρά το θυμικό παρά η λογική. Αλλά φοβάμαι ότι και αυτή θα ξεφουσκώσει εάν αρχίσει να μιλάει, όπως έγινε με τον Κασσελάκη. Ο Κασσελάκης όταν άρχισε να μιλάει κατάλαβαν όλοι ότι ήταν κύμβαλο αλαλάζων.

Τον Ανδρουλάκη πώς τον βλέπετε;

Ο Ανδρουλάκης είναι η μεγαλύτερη αποτυχία του ΠΑΣΟΚ.

Γιατί; Λόγω στυλ, λόγω χαρακτήρα, λόγω πολιτικής;

Όχι, είναι ανθρωποδιώκτης. Αυτό φαίνεται κιόλας.

Όταν στις δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ παίρνει 14 με 15% και στην καταλληλότητα ο άλλος παίρνει 6 με 7%, σημαίνει ότι μισοί ψηφοφόροι που θα ψηφίζανε ΠΑΣΟΚ δεν τον εγκρίνουνε. Άρα, ποιο είναι το όφελος όταν παραμένεις σε αυτή τη θέση όταν ξέρει ότι θα ξαναχάσει τις επόμενες εκλογές; Και γιατί δεν επισπεύδει μόνος του αυτή την αλλαγή, ούτως ώστε να δώσει μια καλύτερη προσδοκία προς το κόμμα του; Εφόσον βλέπει ότι δεν τραβάει.

Δεν είναι εύκολο να το κάνει αυτό ένας πολιτικός αρχηγός.

Ακούστε να σας πω κάτι. Συμφωνώ μαζί σας, αλλά αυτό θα έδειχνε έναν άνθρωπο που υποτίθεται αγαπάει το κόμμα του και την πατρίδα του και ο οποίος τα βάζει όλα πάνω από τον εαυτόν.

Σωστά. Έχετε δίκιο σ' αυτό.

Δεν είναι μία δημοσκόπηση. Είναι από τον καιρό που εξελέγη πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ που όλες οι δημοσκοπήσεις τον δείχνουν να υπολείπεται στο μισό της δύναμής του κόμματός του. Άρα, οι μισοί που θα ήθελαν να ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ, δεν τον βλέπουν για κατάλληλο. Λοιπόν, χρειάζεται άλλο μέτρο.

Το τελευταίο μου ερώτημα για τις δημοσκοπήσεις: από αυτά που λέτε βλέπω ένα 35 με 36% που προβλέπετε για τη ΝΔ, 12 με 13% το ΠΑΣΟΚ…

…Όχι, παραπάνω.

Κάπου στο 15% και στο 12% τον Τσίπρα.

Κάπως έτσι.

Στη Θεσσαλονίκη ξέρω ότι δεν έρχεστε συχνά, αλλά έχετε μια εικόνα της πόλης. Πώς την βλέπετε;

Έχω πολλή καιρό να έρθω. Είχα έρθει το 2016 σε ένα συνέδριο του Τσομώκου.

Εποχή μνημονίων, δηλαδή.

Το 2016, επί μνημονίων. Δύσκολες εποχές. Μου αρέσει η Θεσσαλονίκη. Εγκατέστησα το πρώτο σύστημα εδώ στο Αριστοτέλειο. Είχα έρθει τότε και έμεινα μια εβδομάδα μέχρι να το εγκαταστήσω.

Έχει εξέλιξη; Πώς την βλέπετε;

Τεράστια. Μου έκανε εντύπωση. Πρώτα απ' το αεροδρόμιο. Είναι καινούργιο.

Η Fraport.

H Fraport, ναι. Το ίδιο είδα και πέρυσι που πήγα στην Κέρκυρα. Είναι πολύ χαρακτηριστικό αυτό. Βλέπετε, δώσαμε τα 14 αεροδρόμια στη Fraport και έχουν γίνει άλλα αεροδρόμια.

Σωστό είναι αυτό. Να πάτε και στο μετρό, γιατί και αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Μα, θα πάω και στο μετρό. Έχω ζητήσει να με πάνε στο σταθμό Βενιζέλου για να τον δω.

Πριν τελειώσουμε τα πολιτικά να πούμε κάτι και για την Κύπρο. Αυτές τις ημέρες έγινε μια κουβέντα για την ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Πώς το βλέπετε;

Εγώ νομίζω ότι πρέπει να μπει και στο ΝΑΤΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι, γιατί να μην μπει στο ΝΑΤΟ; Στο κάτω-κάτω «ανήκουμε στην Δύση», που έλεγε ο παλιός, ο καλός Καραμανλής.

Πάμε λίγο στα δικά σας: Παντρεμένος;

Παντρεμένος. Δύο παιδιά, τρία εγγόνια.

Τι κάνουν τα παιδιά;

Τι νομίζετε ότι θα κάναν τα παιδιά;

Δεν ξέρω. Πολλές φορές κάνουν άλλα πράγματα από αυτό που κάνουν οι γονείς.

Πληροφορικάριοι και οι δύο. Ήτανε μαζί μου στη Δέλτα Πληροφορική μέχρι που εξαγοράστηκε από αμερικάνικη εταιρεία το 2004. Πολύ μεγάλη επιτυχία. Προσέξτε: 240 εκατομμύρια πλήρωσαν οι Αμερικάνοι για να αγοράσουν την εταιρεία. Τα πολλά τα πήρε η Alpha Bank, η οποία ήταν ο κυριότερος μέτοχος. Τα παιδιά συνέχισαν για λίγο μαζί τους και μετά πήγαν ο καθένας σε διαφορετικούς δρόμους. Αλλά πάλι στον χώρο της πληροφορικής.

Τα εγγόνια;

Δύο κορίτσια και ένα αγόρι.

Πώς χαλαρώνετε πια;

Εγώ;

Ναι.

Με τίποτα δε χαλαρώνω. Με τίποτα. Πρώτα πρώτα το γράψιμο θέλει έρευνα καλή. Και αυτό είναι που νομίζω ότι μου έχει δώσει ένα κίνητρο: να είμαι ενεργός αυτήν την εποχή. Αυτός είναι και ο τρόπος για να κρατήσει κάποιος το μυαλό του. Και για να μπορέσεις να γράψεις χωρίς να γράφεις ανοησίες θέλει πραγματική δουλειά. Εγώ δε γράφω ποτέ μου θεωρητικά, αλλά πρακτικά και αυτό θέλει κυριολεκτικά έρευνα. Δε γράφω αφορισμούς. Αν θα πω κάτι, πρέπει και να το τεκμηριώσω.

Αλλά αυτό είναι κάτι που κρατάει έναν άνθρωπο που είναι 86 χρονών σε εγρήγορση.

Διαβάζω πολύ. Θα πάρω δύο εφημερίδες, την «Καθημερινή» και τα «Νέα» και θα φάω τουλάχιστον δύο ώρες την ημέρα. Δηλαδή, όταν λέμε ότι διαβάζω, διαβάζω.

Θα τις διαβάσετε όλες.

Ναι. Την Κυριακή θα πάρω τρεις εφημερίδες και θα φάω τέσσερις ώρες.

Διαδίκτυο;

Διαδίκτυο πολύ λιγότερο από ό,τι νομίζει κανείς. Γιατί στο διαδίκτυο δεν ξέρεις τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο.

Άρα, το διάβασμα είναι το ένα που σας κρατάει. Άλλο κάτι;

Το διάβασμα, η πρωινή ώρα που είπαμε, το Da Kapo. Αν δεν μπορώ να πάω, όπως σήμερα που είναι Παρασκευή και ήρθα εδώ, μου λείπει.

Αγαπημένος τόπος υπάρχει; Που πηγαίνετε ευχάριστα, εκτός από το Da Kapo;

Τι εννοείτε;

Χώρος; Ή χώρα;

Καλά εστιατόρια. Μ' αρέσει το καλό φαΐ. Πραγματικά το απολαμβάνω.

Μότο ζωής ποιο είναι; Τι ακολουθείτε, ποια είναι η φράση που σας καλύπτει;

Τίποτα δεν μπορείς να κάνεις από ό,τι έγινε χθες, ούτε μπορείς να προβλέψεις το τι θα γίνει αύριο. Carpe diem. Ζήσε την ημέρα.

Για το τέλος, κύριε Δρυμιώτη, έχουμε την ερώτηση με το μαγικό ραβδί. Αν ήσασταν υπουργός ψηφιακής διακυβέρνησης, που απέκτησε η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, τι θα κάνατε με το μαγικό ραβδί για να αλλάξει κάτι στη χώρα που δεν αλλάζει εύκολα;

Θα έκανα το εξής πολύ απλό πράγμα. Θα δίδασκα από τον νηπιαγωγείο να μάθουν όλοι καλό προγραμματισμό. Και ο λόγος είναι πολύ απλός. Όταν μάθεις να προγραμματίζεις και ένα πρόγραμμα δεν κάνει τη δουλειά που κάνεις ή που σκέφτηκες, δε φταίει το κομπιούτερ, αλλά φταις εσύ. Σε μαθαίνει η αυτογνωσία, δηλαδή.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που υπάρχει σήμερα στον κόσμο είναι να ξέρεις ποιος είσαι και ποιες είναι οι δικές σου δυνατότητες. Και αν μπορείς να καταλάβεις τα λάθη σου, θα διορθωθείς. Λοιπόν, αυτό το πράγμα, όσο και να ακούγεται περίεργο ισχύει: όσοι άνθρωποι ασχοληθήκαν με τον προγραμματισμό, έχουν γίνει και καλύτεροι άνθρωποι. Γιατί ξέρεις ότι ο υπολογιστής δεν κάνει ποτέ λάθος. Ό,τι λάθος έχει συμβεί, εσύ το έχεις κάνει. Και αυτό δεν μπορείς να το έχεις σε μια συζήτηση που κάνω εγώ με τον κύριο Οικονόμου. Ο κύριος Οικονόμου λέει αυτό και εγώ λέω εκείνο. Ποιος έχει δίκιο; Δεν το ξέρεις. Ενώ εκεί έχεις τον απόλυτο κριτή ότι αυτός εκτελεί κατά γράμμα ότι του είπες και άρα αν δε βγαίνει το αποτέλεσμα, φταις εσύ.