Τρία χρόνια μετά τα Τέμπη, ο ελληνικός σιδηρόδρομος συνεχίζει να συσσωρεύει ένα αξιοσημείωτο αρχείο περιστατικών: εκτροχιασμούς, συγκρούσεις σε ισόπεδες διαβάσεις, παρασύρσεις πεζών, τεχνικές βλάβες και στιγμές που μια ακόμα πιθανή τραγωδία αποτράπηκε μόνο την τελευταία στιγμή. Τα περισσότερα πέρασαν σχεδόν αθόρυβα. Κάποια αφορούσαν νεκρούς. Μαζί, σχηματίζουν μια εικόνα που δύσκολα αφήνει περιθώριο για εφησυχασμό.
Στις 22 Νοεμβρίου 2023, στο κέντρο της Πάτρας, συρμός του Προαστιακού με 72 επιβάτες εκτροχιάστηκε μερικώς στη διασταύρωση Γούναρη – Όθωνος Αμαλίας. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί όμως η αιτία ήταν αποκαλυπτική: οι ράγες, παμπάλαιες και σε κατάσταση διάλυσης, άνοιξαν κυριολεκτικά κάτω από τον συρμό. Οι μηχανοδηγοί ήδη ταξίδευαν με 6 χλμ./ώρα σε τμήματα της γραμμής, γνωρίζοντας την κακή κατάσταση της υποδομής, μιας και είχε προηγηθεί γραπτή ειδοποίησης από τον Ιούνιο.
2024: Τρεις νεκροί που δεν έγιναν πρωτοσέλιδα και συγκρούσεις που αποτράπηκαν στο παρά πέντε
Το 2024 ήταν η χρονιά που, αν κάποιος παρακολουθούσε τις ειδήσεις με προσοχή, θα έβλεπε να ξεδιπλώνεται ένα ανησυχητικό μοτίβο: τρεις άνθρωποι νεκροί σε σιδηροδρομικά περιστατικά που δεν έγιναν πρωτοσέλιδα και μια σειρά από κρίσιμες στιγμές που τα συστήματα απέτυχαν και η αποτροπή της τραγωδίας «έπεσε» στον ανθρώπινο παράγοντα.
Στις 28 Μαΐου 2024, στον Πύργο Ηλείας, τρένο παρέσυρε ΙΧ αυτοκίνητο σε ισόπεδη διάβαση στην οδό Κολυρίου. Ο οδηγός ανασύρθηκε χωρίς τις αισθήσεις του και κατέληξε. Αξίζει να σημειωθεί πως η διάβαση ήταν φυλασσόμενη. Ο θάνατος δεν οφειλόταν σε αφύλακτο περιφερειακό σταυροδρόμι, αλλά σε σημείο με υποτιθέμενα μέτρα ασφαλείας.
Τέσσερις μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο, στους Αγίους Αναργύρους, δύο αμαξοστοιχίες κινούνταν αντίθετα στην ίδια μονή γραμμή. Η αμαξοστοιχία 1210 με προορισμό το αεροδρόμιο και η 1307 από το Κιάτο οδηγούνταν, άθελά τους, η μία προς την άλλη, λόγω λάθους σταθμάρχη στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών. Δεν λειτουργούσαν τα συστήματα τηλεδιοίκησης, το ETCS και τα φωτοσήματα. Ο μηχανοδηγός της 1210 αντιλήφθηκε κάτι δεν πήγαινε καλά και επικοινώνησε μέσω ραδιοτηλεφώνου με τον συνάδελφό του και τον σταθμάρχη Αθήνας. Οι τρεις τους διόρθωσαν εκτάκτως την πορεία των συρμών. Η απόσταση, όταν η κατάσταση αποσαφηνίστηκε, ήταν 500 μέτρα. Το σενάριο ήταν το ίδιο με αυτό των Τεμπών. Η διαφορά ήταν ο επαγγελματισμός τριών ανθρώπων.
Τον Οκτώβριο, στην Αθήνα, προαστιακός κατευθύνθηκε κατά λάθος σε γραμμές Μετρό λόγω λανθασμένης δρομολόγησης, χωρίς τραυματισμούς αλλά με έντονη ανησυχία στους επιβάτες. Τον Νοέμβριο, στην Πιερία, προαστιακός κινδύνευσε να χτυπήσει ακινητοποιημένο συρμό. Στις 27 Νοεμβρίου, Intercity στο δρομολόγιο Θεσσαλονίκη – Αθήνα σταμάτησε μόλις 1,5 χιλιόμετρο πριν φτάσει στη θέση που βρισκόταν σταθμευμένη προαστιακή αμαξοστοιχία στον σταθμό Κορινού. Σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν υπήρξαν θύματα. Σε καμία δεν είχε λειτουργήσει σωστά το σύστημα.
Στις 30 Νοεμβρίου, λίγο μετά τις 5 τα ξημερώματα, στα Σεπόλια, γυναίκα παρασύρθηκε θανάσιμα από τον συρμό 1202 στη διάβαση της οδού Σιώκου. Ο Δεκέμβριος έφερε δύο ακόμα περιστατικά με μία μέρα διαφορά. Στις 13/12, επιβατική αμαξοστοιχία Θεσσαλονίκης – Σερρών συγκρούστηκε σε ισόπεδη διάβαση στο Κιλκίς με ημιφορτηγό: ο 59χρονος οδηγός σκοτώθηκε. Στις 14/12, ο ιστορικός «Μουτζούρης» στο Πήλιο εκτροχιάστηκε μετά τη γέφυρα Ντε Κίρικο, κοντά στις Μηλιές, λόγω πτώσης βράχου στις ράγες. Επέβαιναν 37 επιβάτες και κανείς δεν τραυματίστηκε. Ο δήμαρχος Νοτίου Πηλίου είχε στείλει επίσημη προειδοποίηση για την κατάσταση του δικτύου τρεις μήνες νωρίτερα. Λίγες μέρες πριν από τα Χριστούγεννα, στις Αχαρνές, δύο τρένα βρέθηκαν εκ νέου να κινούνται λάθος λόγω σφάλματος στη σηματοδότηση και αποτράπηκε σύγκρουση.
2025: Ένα περιστατικό κάθε μήνα
Αν το 2024 ήταν η χρονιά των κρίσιμων στιγμών, το 2025 ήταν η χρονιά που τα περιστατικά έγιναν ρουτίνα. Ένα σχεδόν κάθε μήνα, σε κάθε γωνιά της χώρας.
Στις 15 Ιανουαρίου, στην Κάτω Αχαΐα, προαστιακός συγκρούστηκε με ΙΧ σε ισόπεδη διάβαση. Ως πιθανή αιτία αναφέρθηκε δυσλειτουργία αισθητήρα στις μπάρες, ο ίδιος λόγος που επικαλούνται εδώ και χρόνια για δεκάδες παρόμοια περιστατικά. Ο οδηγός τραυματίστηκε ελαφρά. Οι περίπου 50 επιβάτες του τρένου ήταν ασφαλείς.
Στις 11 Φεβρουαρίου, στο Πολύκαστρο Κιλκίς, εμπορικό τρένο εκτροχιάστηκε στο δρομολόγιο Ειδομένη – Θεσσαλονίκη. Εκτεταμένες ζημιές στις ράγες, πολυήμερη διακοπή δρομολογίων, σοβαρές επιπτώσεις στη διασυνοριακή εμπορευματική κυκλοφορία, χωρίς τραυματισμούς. Δεκαπέντε μέρες αργότερα, στις 26 Φεβρουαρίου, στη Σίνδο Θεσσαλονίκης, ένας 33χρονος ακρωτηριάστηκε στην προσπάθειά του να επιβιβαστεί σε τρένο εν κινήσει σε αφύλακτη διάβαση.
Τον Απρίλιο, στην Αυλίδα Βοιωτίας, φορτηγό παραβίασε τις μπάρες ισόπεδης διάβασης και χτυπήθηκε από προαστιακό. Οι 45 επιβάτες παρέμειναν ασφαλείς. Τον Αύγουστο, ο τουριστικός Οδοντωτός Διακοπτού – Καλαβρύτων ακινητοποιήθηκε λόγω τεχνικής βλάβης κοντά στην Τρίκλια, με 38 επιβάτες να περιμένουν βοήθεια στα βουνά της Αχαΐας.
Τον Σεπτέμβριο ήρθαν δύο θάνατοι με μια εβδομάδα διαφορά. Στις 5 Σεπτεμβρίου, στο Μεταξουργείο Αθήνας, ηλικιωμένος παρασύρθηκε θανάσιμα από προαστιακό τρένο στη διάβαση Κωνσταντινουπόλεως – Αχιλλέως, αφού επιχείρησε να διασχίσει τις γραμμές από αφύλακτο σημείο. Στο Σουφλί Έβρου, αμαξοστοιχία παρέσυρε όχημα σε ισόπεδη διάβαση, με προσωρινή διακοπή κυκλοφορίας.
Τον Δεκέμβριο ο ΟΣΕ εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση για ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό θραύσεων ράγας σε τμήμα 50 χιλιομέτρων μεταξύ ΣΚΑ και Οινόης, με συνεχείς βλάβες και καθυστερήσεις. Στις 8 Δεκεμβρίου, συρμός στη Λάρισα βρέθηκε σε λάθος γραμμή και το εντόπισε εγκαίρως ο μηχανοδηγός. Στις 30 Δεκεμβρίου, στα Άνω Λιόσια, άνδρας έχασε τη ζωή του παρασυρόμενος από Προαστιακό σε σημείο χωρίς διάβαση πεζών.
2026: Στην επέτειο, μια νέα απειλή
Οι πρώτες εβδομάδες του 2026 έφεραν τα δικά τους περιστατικά. Στις 31 Ιανουαρίου, στο Ρέντη, αυτοκίνητο εντοπίστηκε σταθμευμένο πάνω στις γραμμές του Προαστιακού, με καθυστερήσεις άνω της μίας ώρας χωρίς τραυματισμούς. Στις 17 Φεβρουαρίου, στον σταθμό Περισσού, άτομο έπεσε στις γραμμές, με αποτέλεσμα προσωρινή διακοπή αμαξοστοιχίας και ηλεκτροδότησης. Τον ίδιο μήνα, στην Πάτρα, προαστιακός συγκρούστηκε εκ νέου με ΙΧ σε ισόπεδη διάβαση, με μόνο υλικές ζημιές.
Τις παραμονές της τριετούς επετείου, στις 25 Φεβρουαρίου, άγνωστοι έκοψαν καλώδια τηλεδιοίκησης στον κύριο σιδηροδρομικό άξονα Αθήνας - Θεσσαλονίκης, λίγο πριν τον σταθμό στο Πλατύ. Δεν έκλεψαν τίποτα. Δεν είχαν οικονομικό κίνητρο. Τα καλώδια ήταν προστατευμένα με επικάλυψη τσιμέντου, ακριβώς επειδή είχαν προηγηθεί ανάλογα περιστατικά. Οι δράστες έσπασαν το τσιμέντο, έβγαλαν τα καλώδια και τα έκοψαν με ειδικά εργαλεία. Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης κατήγγειλε το περιστατικό ως δολιοφθορά: «Κάποιοι ήθελαν νέα Τέμπη δύο ημέρες πριν την επέτειο», δήλωσε.
Αυτό που αποκαλύφθηκε στη συνέχεια ήταν ακόμα πιο σοβαρό. Δεν επρόκειτο για ένα μεμονωμένο περιστατικό αλλά για τέσσερις δολιοφθορές μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, σε τρία διαφορετικά σημεία του ίδιου τμήματος. Αποτέλεσμα: σε τμήμα περίπου 10 με 15 χιλιομέτρων, από το Πλατύ ως το Αιγίνιο, η τηλεδιοίκηση να μην λειτουργεί. Τα δρομολόγια δεν διακόπηκαν, αλλά συνεργεία του ΟΣΕ εργάστηκαν για την επαναλειτουργία του συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Εφετών Θεσσαλονίκης, Λεωνίδας Νικολόπουλος, διέταξε προκαταρκτική έρευνα για κακουργηματικές πράξεις, με στόχο τον εντοπισμό των δραστών και την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης.
Η ανασκόπηση 2023-2026 δείχνει ότι τα μεγάλα δυστυχήματα παραμένουν ευτυχώς πιο σπάνια, αλλά οι εκτροχιασμοί, οι παρασύρσεις, οι τεχνικές βλάβες, ατυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις και οι παραλίγο συγκρούσεις εμφανίζονται πολύ συχνά και αποκαλύπτουν τα δομικά κενά του ελληνικού σιδηροδρόμου. Και κάθε περιστατικό, υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια δεν είναι δεδομένη. Τρία χρόνια μετά τα Τέμπη, ο κατάλογος παραμένει ανοιχτός.
*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 01/03/26
