Πολλαπλές προκλήσεις καλούνται να υπερβούν Hellenic Train (θυγατρική της ιταλικής FSI) και υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών καθώς η πρόσφατη άφιξη του νέου συρμού τύπου Coradia Stream στη Θεσσαλονίκη (με το τρένο να περνά από διαδικασία πιστοποίησης, εκτελώντας ήδη δοκιμαστικά δρομολόγια από τον Φεβρουάριο), συμβολίζει μία νέα αρχή ή ακόμα και μία νέα εποχή για τον πολύπαθο ελληνικό σιδηρόδρομο.
Η Ηellenic Train διαβεβαιώνει πως τα πρώτα νέα τρένα θα έρθουν στον ελληνικό σιδηρόδρομο το δεύτερο εξάμηνο του 2027 (εφόσον τηρηθεί η δέσμευση θα είναι η πρώτη ουσιαστική επένδυση στον σιδηρόδρομο από το 2017 που αγόρασε την τότε ΤΡΑΙΝΟΣΕ), ενώ η παραλαβή τους θα ολοκληρωθεί έως τα τέλη του ίδιου έτους, με λίαν ορατό το ενδεχόμενο κάποια από τα τρένα να παραληφθούν στις αρχές του 2028.
Στόχος της εταιρείας είναι να διπλασιαστεί σε ετήσια βάση ο αριθμός των επιβατών έως το 2028, αγγίζοντας περί τα 30 εκατομμύρια επιβάτες. Παράλληλα, αναμένεται να προσληφθούν 50 νέοι οδηγοί για την κάλυψη των δρομολογίων.
Η χωρητικότητα των νέων τρένων φτάνει τους 322 επιβάτες στους υπεραστικούς συρμούς και τους 365 στους προαστιακούς. Πρόκειται για ηλεκτροκίνητους συρμούς νέας γενιάς, σχεδιασμένους για υπεραστικές και προαστιακές επιβατικές υπηρεσίες.
Τα Coradia Stream άλλωστε είναι τρένα τελευταίας τεχνολογίας με μέγιστη ταχύτητα τα 160χλμ./ώρα, 2 ηλεκτροκινητήρες, 10% λιγότερη κατανάλωση ενέργειας μέσω σύγχρονων συστημάτων πέδησης, ενώ έχουν σχεδιαστεί κατά 97% με ανακυκλώσιμα υλικά.
Συν τοις άλλοις, προσφέρουν αναβαθμισμένη επιβατική εμπειρία μέσω των χαμηλών δαπέδων και την απουσία σκαλιών σε όλες τις θύρες, των προσαρμοσμένων LED φωτισμών, των ειδικών χώρων για ποδήλατα, αποσκευές και καρότσια και την αυξημένη ηχομόνωση για πιο αθόρυβες διαδρομές. Τα νέα τρένα έχουν ΕRTMS, ETCS level 1 και TCMS, δίνοντας προτεραιότητα στην ασφάλεια των επιβατών.
Από την πλευρά της, η ιταλική θυγατρική σκοπεύει να αναβαθμίσει την επιβατική εμπειρία με νέες υπηρεσίες πριν, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, αλλά και με last mile services.
Σε κάθε περίπτωση, οι νέοι συρμοί θα έχουν νόημα μόνο εφόσον κουμπώσουν σε νέες και αξιόπιστες ράγες, διαφορετικά ο εκσυγχρονισμός του σιδηρόδρομου θα μείνει στα χαρτιά. Νέα τρένα και σύγχρονες υποδομές μοιραία επιβάλλεται να «ταξιδεύουν» παράλληλα.
420 εκατ. ευρώ για σύγχρονα τρένα και συστήματα
Στη συμφωνία που υπογράφτηκε πρόσφατα με το υπουργείο Υποδομών, η Hellenic Train δεσμεύεται για συνολικές επενδύσεις 420 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 308 εκατ. ευρώ αφορούν την αγορά των νέων τρένων από την Alstom ενώ 112 εκατ. θα διατεθούν για νέα αμαξοστάσια, αναβαθμίσεις και ψηφιακά συστήματα.
Στη νέα συμφωνία, επίσης, προβλέπεται αναπροσαρμογή της ετήσιας επιδότησης ύψους 50 εκατ. ευρώ για τις άγονες γραμμές, σε συνάρτηση με τον πληθωρισμό.
Υπό αυτό το πρίσμα, 23 νέοι ηλεκτροκίνητοι συρμοί τύπου Coradia Stream αναμένεται να… σφυρίξουν στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
Το «όνειρο» των 3,5 ωρών
Καθώς την άνοιξη του 2027 αναμένονται τα πρώτα δύο από τα συνολικά 23 νέα τρένα που δεσμεύεται να προμηθευτεί η Hellenic Train, επιδίωξη του υπουργείου Υποδομών είναι το δρομολόγιο Αθήνας-Θεσσαλονίκης με τρένο να εκτελείται πιο κοντά στις 3,5 ώρες από πάνω από 5 ώρες που είναι σήμερα με πλήθος παρεμβάσεων να τρέχουν για να γίνει πραγματικότητα η μείωση του χρόνου στο δρομολόγιο.
Σε επίπεδο ασφάλειας και λειτουργίας, στους νέους συρμούς ενσωματώνονται πλήρως τα ευρωπαϊκά συστήματα ETCS για τον έλεγχο κυκλοφορίας και ταχύτητας, καθώς και το TCMS για την κεντρική διαχείριση όλων των κρίσιμων λειτουργιών του συρμού, με συνεχή παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και δυνατότητα αυτόματων παρεμβάσεων όπου απαιτείται.
Οι συρμοί έχουν μέγιστη ταχύτητα 160 χλμ./ώρα με δυνατότητα αναβάθμισης όπου το δίκτυο επιτρέπει μεγαλύτερες ταχύτητες και παρουσιάζουν έως 10% μειωμένη κατανάλωση ενέργειας.
Από το σύνολο των 23 συρμών, 12 προορίζονται για τον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη και 11 για την ενίσχυση των προαστιακών γραμμών Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Ρήτρες
Στο deal μεταξύ Ελλάδας-Ιταλών προβλέπονται και αυστηρές ρήτρες εκατέρωθεν. Από 1η Ιανουαρίου του 2026 ισχύει νέο πλαίσιο ποινών για ακινητοποιήσεις συρμών λόγω βλαβών, με δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης από το ελληνικό Δημόσιο, εφόσον διαταράσσεται άνω του 10% των ετήσιων δρομολογίων. Το δικαίωμα ενεργοποιείται σε περίπτωση διατάραξης των δρομολογίων για τουλάχιστον 2 συνεχόμενες ημέρες ή τουλάχιστον 5 ημέρες σε διάστημα ενός μήνα. Προβλέπονται ποινές μέχρι 1 εκατ. υπέρ του Δημοσίου και αύξηση αποζημιώσεων επιβατών.
Αντίστοιχα, βέβαια, σε περίπτωση μη έγκαιρης αποκατάστασης της υποδομής, το ελληνικό Δημόσιο θα κληθεί να αποζημιώσει τον πάροχο για ανεκτέλεστα δρομολόγια.
Η Hellenic Train βάσει της σύμβασης σήμερα λαμβάνει 21 εκατ. ευρώ από το ανώτατο πλαφόν των 50 εκατ. προκειμένου να εκτελούνται δρομολόγια στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Τα υπόλοιπα 29 εκατ. επιστρέφουν στο ελληνικό Δημόσιο καθώς αφορούν τα τέλη δικτύου ΟΣΕ και τα μισθώματα τροχαίου υλικού και εγκαταστάσεων.
Όσα περισσότερα δρομολόγια εκτελούνται από τη Hellenic Train και άλλες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις (δεν υπήρχε ούτε υπάρχει καθεστώς αποκλειστικότητας), τόσο περισσότερα τέλη δικτύου εισπράττει ο ΟΣΕ (Σιδηρόδρομοι Ελλάδας) στον οποίο πέφτει το βάρος της ολικής επαναφοράς του σιδηροδρόμου.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ», 01.03.2026
