Στην τελική ευθεία, μετά από δεκαετίες καθυστερήσεων και ενώ στην πορεία προέκυψε και ένα δημοψήφισμα (αν τελικά διεξαχθεί), εισέρχεται ο διαγωνισμός για την ανάπλαση της ΔΕΘ, με το Υπερταμείο να πατάει γκάζι στοχεύοντας να βγει στον αέρα ως τον Ιούνιο.
Αυτή την περίοδο επικαιροποιούνται οι αρχιτεκτονικές προμελέτες, μία ιδιαίτερα απαιτητική και χρονοβόρα διαδικασία ώστε ως το τέλος του πρώτου εξαμήνου να εκκινήσει η διαδικασία ανάδειξης του αναδόχου, αφού διασφαλιστούν θεσμική και τεχνική ετοιμότητα του διαγωνισμού, με βασική επιδίωξη το 2027 να μπουν μπουλντόζες.
Επειδή όμως βρισκόμαστε στη Θεσσαλονίκη (με την πολύ άσχημη προϊστορία σε νευραλγικά έργα υποδομών) ουδείς μπορεί να αποκλείσει απρόβλεπτες μεταβλητές νέων καθυστερήσεων όπως δικαστικές προσφυγές από χαμένους του διαγωνισμού ή να βρεθούν αρχαία (είχαν εντοπιστεί σε χώρο παρακείμενο στο σταθμό του Μετρό, Συντριβάνι) μόλις ξεκινήσουν οι εργασίες.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο προϋπολογισμός του έργου κινείται πέριξ των 120 εκατ. ευρώ (πόροι από ΕΣΠΑ και Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων), με το ενδιαφέρον από τους κυρίαρχους παίκτες του κατασκευαστικού κλάδου να θεωρείται δεδομένο, μόλις προκηρυχτεί ο διαγωνισμός.
Στην παρούσα φάση γίνεται η επεξεργασία των προδιαγραφών του διαγωνισμού χωρίς το νέο σίριαλ με το δημοψήφισμα, για την ώρα τουλάχιστον, να καθίσταται ανασταλτικός παράγοντας στο να τρέξουν οι διαδικασίες, σημειώνουν στη «ΜτΚ» πηγές της αγοράς. Ο διαγωνισμός θα γίνει σε μία φάση (για να κερδηθεί και χρόνος) με τους υποψηφίους να καταθέτουν πλήρη φάκελο (τεχνική και οικονομική πρόταση), ενώ στόχος είναι το έργο να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης ανάθεσης.
Στην πρόσκληση που θα αναρτηθεί, θα ζητηθεί από τα τεχνικά γραφεία που θα συμμετάσχουν να λάβουν υπ’ όψιν τους την αρχιτεκτονική προμελέτη (είχαν δαπανηθεί πέριξ των τριών εκατ. ευρώ) που είχε προκύψει από τη διεξαγωγή του διεθνούς διαγωνισμού και η οποία είχε παρουσιάσει μία αξιόλογη αρχιτεκτονική πρόταση.
«Κομβικό το 2026, προχωρήσαμε σε στρατηγικό επανασχεδιασμό του έργου ακούγοντας την κοινωνία»
«Το έργο της ανάπλασης της ΔΕΘ προχωρά. Το 2026 θα είναι κομβικό έτος, καθώς μέχρι τα τέλη του θα έχει διενεργηθεί ο διαγωνισμός για την επιλογή του αναδόχου. ΔΕΘ-Helexpo, Υπερταμείο και Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας εργαζόμαστε εντατικά, εισφέροντας η κάθε πλευρά τη δική της τεχνογνωσία, ώστε κάθε εκκρεμότητα να διευθετηθεί και τα χρονοδιαγράμματα να τηρηθούν. Πρόκειται για ένα δημόσιο έργο με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 120 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων και το ΕΣΠΑ, το οποίο εστιάζει στον άνθρωπο, στον πολίτη της Θεσσαλονίκης και αυτό θέλουμε να επικοινωνηθεί στην τοπική κοινωνία», τονίζει στη «ΜτΚ» ο Ανδρέας Μαυρομμάτης, διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΘ-Helexpo.
«Άλλωστε, ο στρατηγικός επανασχεδιασμός στον οποίο προχωρήσαμε προβλέπει, πέραν της αναβάθμισης των εκθεσιακών υποδομών -με τη δημιουργία δύο περιπτέρων και την ανακαίνιση του Συνεδριακού Κέντρου Ι. Βελλίδης- την ανάπτυξη ενός μητροπολιτικού πάρκου 120 στρεμμάτων, έκταση που αποτελεί και το μεγαλύτερο ποσοστό του χώρου της ΔΕΘ. Ακούσαμε τους πολίτες με τον τρόπο που εκφράστηκαν επί του αρχικού σχεδιασμού όλο το προηγούμενο διάστημα και διαβουλευτήκαμε με τους φορείς, ώστε να είμαστε σήμερα έτοιμοι με σίγουρα βήματα να προχωρούμε το έργο», επισημαίνει.
«Σεβόμαστε τις δημοκρατικές διαδικασίες, να μιλάμε στη βάση των σημερινών δεδομένων»
«Για το θέμα του δημοψηφίσματος, το μόνο που έχω να πω είναι πως στη ΔΕΘ-Helexpo σεβόμαστε τις δημοκρατικές διαδικασίες. Είναι άλλωστε θεμιτό να υπάρχει διάλογος για ένα τέτοιου μεγέθους έργο, που θα επηρεάσει καταλυτικά τη ζωή της πόλης. Παρακολουθούμε τις σχετικές εξελίξεις, σε κάθε περίπτωση όμως πρέπει να μιλάμε στη βάση των σημερινών δεδομένων και όχι προηγούμενων σχεδιασμών. Μόλις είμαστε έτοιμοι να παρουσιάσουμε το πώς έχει διαμορφωθεί το έργο θα γίνει σαφές στην τοπική κοινωνία πως η ανάπλαση θα είναι, εκτός από αναπτυξιακός μοχλός, ένα πολύτιμο εργαλείο προς την κατεύθυνση βελτίωσης της καθημερινότητας του πολίτη», σημειώνει.
«Η μεγαλύτερη αστική ανάπλαση θα δημιουργήσει ένα μοντέρνο τοπόσημο»
«Οι χώροι πρασίνου θα φτάσουν τα 120 στρέμματα έναντι των 95 του αρχικού σχεδιασμού, θα επιτευχθεί κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση με τη λειτουργία 660 υπόγειων θέσεων στάθμευσης, ενώ θα αναδειχθούν εγκαταστάσεις ταυτισμένες με τη σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης (όπως το MOMus και το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο Θεσσαλονίκης) μέσω της ενίσχυσης των ροών επισκεπτών. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση, που πιστεύουμε ότι θα δημιουργήσει ένα νέο, μοντέρνο τοπόσημο, αντάξιο της δυναμικής της πόλης, το οποίο θα αλληλοεπιδρά με την τοπική κοινωνία και θα αποτελεί ένα ζωντανό κύτταρό της», καταλήγει.
«Γκρεμίστηκε» η υπερδόμηση, «χτίστηκε» περισσότερο πράσινο
Υπενθυμίζεται πως βάσει του σχεδίου ανάπλασης που προκρίνεται η νέα δόμηση μειώνεται κατά το ήμισυ, αφού τα 91.500 τ.μ. (του αρχικού πλάνου), περιορίζονται σε 41.000 τ.μ., που θα αφορούν αποκλειστικά εκθεσιακούς χώρους με τη δημιουργία δύο υπερσύγχρονων περιπτέρων (στη θέση των σημερινών περιπτέρων 1 και 2, δηλαδή προς την πλευρά της οδού Εγνατίας και κοντά στην εμπορική είσοδο της ΔΕΘ).
Το «γκρέμισμα» της… υπερδόμησης που προέβλεπε το προηγούμενο σχέδιο (μετά από την κατάργηση του ξενοδοχείου, του business center και του νέου συνεδριακού) όπως ζητούσε σχεδόν σύσσωμη η πόλη, αναμφίβολα άνοιξε το δρόμο για περισσότερο πράσινο σε μία Θεσσαλονίκη που ασφυκτιά.
Σε κάθε περίπτωση, οι καθυστερήσεις, οι αναβολές και συνεχείς τροποποιήσεις του πλάνου «μεταμόρφωσης» της ΔΕΘ έχουν γίνει κανόνας με την ανάπλαση να προσπαθεί… φιλότιμα να μπει επιτέλους σε μία συγκεκριμένη τροχιά που θα καταλήξει στην επιτυχή υλοποίησή της (διόλου δεδομένο, ειδικά αν αναλογιστούμε πως πρόκειται για ένα έργο που το συζητάμε περίπου 20 χρόνια…).
Ο ανταγωνισμός δεν αστειεύεται
Με τον αδυσώπητο ανταγωνισμό (εγχώριο και διεθνή) να μη χωρά βιλαέτια, τοπικού χαρακτήρα εγωισμούς, αγκυλώσεις, ξεπερασμένα ταμπού του 1970, η ΔΕΘ της επόμενης μέρας οφείλει να δει κατάματα τη σκληρή πραγματικότητα, να αλλάξει δομές και νοοτροπίες, να ανανεώσει ριζικά το προϊόν και την εικόνα της (με όρους 21ου αιώνα), να προσελκύσει σημαντικά εκθεσιακά γεγονότα (ήδη χάνει διαρκώς μερίδια αγοράς με το Metropolitan Expo στην Αθήνα να παίζει σε άλλη πίστα) αλλιώς ΔΕΘ(α) ευδοκιμήσει, με ή χωρίς ανάπλαση.
Η τονωτική ένεση στην οικονομία και η ανορθογραφία του «Βελλίδειου»
Ο κ. Μαυρομμάτης στέκεται και στο οικονομικό αποτύπωμα της ανάπλασης.
«Το προφίλ της Θεσσαλονίκης ως διεθνούς τουριστικού προορισμού και επιχειρηματικού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα ενισχυθεί μέσω των σύγχρονων εκθεσιακών και συνεδριακών υποδομών. Θα επιτευχθεί σημαντική επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου με την αναβάθμιση του εκθεσιακού και συνεδριακού προϊόντος της πόλης, ενώ θα ενισχυθεί η τοπική οικονομία, καθώς από τα έσοδα της εκθεσιακής δραστηριότητας επιστρέφει στην πόλη πάνω από το διπλάσιο ποσό. Τόνωση θα λάβει και ο συνεδριακός τουρισμός, ο οποίος έχει σημαντικά μεγαλύτερη αξία, καθώς τα έσοδα για την πόλη είναι τέσσερις φορές υψηλότερα σε σχέση με τον τουρισμό αναψυχής», τονίζει ο CEO της ΔΕΘ.
Βέβαια ένα από τα μελανά σημεία του σχεδίου ανάπλασης είναι η διατήρηση του ξεπερασμένου συνεδριακού κέντρου «Ιωάννης Βελλίδης» των 6.500 τ.μ. που αποδεδειγμένα δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε υψηλού ποσοτικού και ποιοτικού επιπέδου συνεδριακό τουρισμό.
Tα 5 σημεία «κλειδιά»
1) Η ανάπλαση της ΔΕΘ, ένα αναμφίβολα εμβληματικό εγχείρημα για τη Θεσσαλονίκη (είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κάποιος), επιδιώκει να μπει ξανά ομαλά στις ράγες.
2)Το «θρίλερ» με το δημοψήφισμα δεν διαφαίνεται για την ώρα να επηρεάζει τον διαγωνισμό που… ζυμώνεται με τη νέα διοίκηση της ΔΕΘ να προτρέπει σε ρεαλιστικό διάλογο στη βάση πραγματικών δεδομένων.
3)Μελανό σημείο του project της ανάπλασης αποτελεί η διατήρηση του «Βελλίδειου» που εμποδίζει τη Θεσσαλονίκη να διεκδικήσει συνεδριακό τουρισμό υψηλού επιπέδου.
4)Να τρέξει το project της νέας ΔΕΘ χωρίς η πόλη να βυθιστεί σε νέο κύκλο εσωστρέφειας, ζητά το επιχειρείν.
5)Με ή χωρίς δημοψήφισμα, η πόλη καλείται να προχωρήσει μπροστά με τη ΔΕΘ να επιβάλλεται επιτέλους να αλλάξει εικόνα, διεκδικώντας ρόλο αναπτυξιακού καταλύτη στην πράξη και όχι στα χαρτιά.
«Να προχωρήσει η ανάπλαση, ναι στο διάλογο, όχι στην εσωστρέφεια και τα πισωγυρίσματα»
Με αποκλίνουσες θέσεις εμφανίζεται μερίδα των παραγωγικών φορέων (που συμμετέχουν στη Συμβουλευτική Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΘ) της πόλης απέναντι στο επερχόμενο δημοψήφισμα (εφόσον πραγματοποιηθεί).
Ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Μάριος Παπαδόπουλος, αφού επισημαίνει πως ο διάλογος είναι ευπρόσδεκτος τονίζει με νόημα πως δεν πρέπει «να δημιουργείται κλίμα πόλωσης και ψευδεπίγραφων διλημμάτων», τάσσεται υπέρ της διατήρησης της ΔΕΘ στο κέντρο.
Από την πλευρά του, ο Σίμος Διαμαντίδης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ) χαιρετίζει τη διενέργεια δημοψηφίσματος κάνοντας λόγο για «ευκαιρία ώριμης συλλογικής απόφασης».
«Στρατηγικής σημασίας η ανάπλαση»
«Η υλοποίηση της ανάπλασης είναι επιτακτικής ανάγκης και στρατηγικής σημασίας για την πόλη και πρέπει να προχωρήσει. Ελπίζουμε να έχουμε ένα σύγχρονο συνεδριακό κέντρο, αντάξιο της πόλης και των δυνατοτήτων της», επισημαίνει στη «ΜτΚ» ο κ. Παπαδόπουλος.
«Η ανάπλαση της ΔΕΘ αποτελεί κορυφαίο έργο για τη Θεσσαλονίκη, καθώς η πόλη θα αποκτήσει έναν σύγχρονο εκθεσιακό πυλώνα υψηλών προδιαγραφών, έναν πόλο έλξης για εκθεσιακά και συνεδριακά γεγονότα», αναφέρει.
«Τώρα που το έργο μοιάζει να… τροχοδρομεί, δεν μπορούμε να μπούμε στη λογική της συνέχισης της επαναλαμβανόμενης συζήτησης για το αν το εκθεσιακό κέντρο πρέπει ή όχι να φύγει από τον χώρο του. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης δεν πρέπει να απωλέσει ένα συγκριτικό του πλεονέκτημα, ούτε να αρχίσουμε να βλέπουμε άλλες περιοχές της πόλης. Αναμφίβολα ο διάλογος είναι πάντα ευπρόσδεκτος, συχνά, μάλιστα, συμβάλει στην εύρεση των βέλτιστων λύσεων, ενώ και η ευαισθησία 23.000 και πλέον συμπολιτών μας, που ζητούν δημοψήφισμα για το θέμα της έκθεσης, θα μπορούσε να επαινεθεί υπό προϋποθέσεις. Σίγουρα θα πρέπει να γίνει αυτό που προβλέπει ο νόμος, ωστόσο το ζητούμενο είναι να μη δημιουργείται κλίμα πόλωσης και ψευδεπίγραφων διλημμάτων», τονίζει.
«Να συμμετέχουν οι φορείς στη διοίκηση»
«Ας μην εισέλθουμε σε ένα κύκλο εσωστρέφειας την ώρα που μπαίνουν τα θεμέλια για την έναρξη ενός εμβληματικού έργου που η πόλη χρειάζεται. Η ΔΕΘ είναι ο εκθεσιακός φορέας της πόλης, ένας αναπτυξιακός πυλώνας που πρέπει να αναγεννηθεί στον χώρο που πρώτο αναπτύχθηκε και παρέμεινε για έναν αιώνα.
Ας μην καταφεύγουν κάποιοι σε ενέργειες που μπορεί να βάλουν σε κίνδυνο την υλοποίηση του έργου. Ας καταλάβει η κεντρική διοίκηση και το Υπερταμείο ότι σε φορείς όπως η ΔΕΘ πρέπει να συμμετέχουν στην διοίκηση της οι φορείς της πόλης όπως γίνετε στους αντίστοιχους εκθεσιακούς οργανισμούς σε όλη την Ευρώπη», υποστηρίζει.
«Ευκαιρία ώριμης συλλογικής απόφασης το δημοψήφισμα»
«Η πρωτοβουλία συλλογής 23.214 υπογραφών για τη διενέργεια δημοψηφίσματος συνιστά μία ουσιαστική δημοκρατική διαδικασία, που αναδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον των πολιτών για το μέλλον του κεντρικού εκθεσιακού χώρου της πόλης. Ο δημόσιος διάλογος που ανοίγει είναι θετικός και αναγκαίος, καθώς η απόφαση για την ανάπλαση της ΔΕΘ θα επηρεάσει τη Θεσσαλονίκη για τις επόμενες δεκαετίες», επισημαίνει ο κ. Διαμαντίδης.
«Ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων τάσσεται υπέρ της διατήρησης μόνο των περιπτέρων με θεσμικά αποδεδειγμένη ιστορική αξία και μνήμη, τα οποία θα αποκατασταθούν και θα φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει τη διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας της ΔΕΘ και της συλλογικής μνήμης της πόλης, ενώ παράλληλα αποτρέπει περαιτέρω επιβάρυνση του ήδη πυκνοδομημένου αστικού ιστού, επιτρέποντας μία βιώσιμη αναβάθμιση του χώρου», σημειώνει.
«Η Θεσσαλονίκη έχει ανάγκη από εκτεταμένους πνεύμονες πρασίνου που θα αναβαθμίσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η δημιουργία ενός ενιαίου μητροπολιτικού πάρκου στον χώρο της ΔΕΘ μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης περιβαλλοντικής και πολεοδομικής ανασυγκρότησης, αναδεικνύοντας τη διεθνή εικόνα της πόλης ως σύγχρονης και βιώσιμης ευρωπαϊκής μητρόπολης. Παράλληλα, η μετάβαση σε ένα μοντέλο με έμφαση στο πράσινο και στις ήπιες χρήσεις επιτρέπει τον αναπροσανατολισμό του κέντρου προς περισσότερο δημόσιο χώρο, λειτουργικότητα και μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα», προσθέτει.
«Για τον εξαγωγικό κόσμο, η ΔΕΘ αποτελεί σημαντικό εργαλείο εξωστρέφειας. Ωστόσο, η ανταγωνιστικότητα των εκθεσιακών διοργανώσεων δεν εξαρτάται από τη γεωγραφική τους θέση στο κέντρο της πόλης, αλλά από την ποιότητα των υποδομών και των υπηρεσιών που προσφέρονται στους εκθέτες και τους διεθνείς επισκέπτες. Το επικείμενο δημοψήφισμα, εφόσον ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη θεσμική διαδικασία, αποτελεί ευκαιρία ώριμης συλλογικής απόφασης. Η Θεσσαλονίκη οφείλει να επιλέξει ένα μοντέλο ανάπτυξης που συνδυάζει βιωσιμότητα, λειτουργικότητα και μακροπρόθεσμο όραμα», καταλήγει.
«Να ξεκινήσει στην ώρα της η ανάπλαση, είναι να απορείς με κάποιους που πάντα αντιδρούν»
«Η ανάπλαση είναι προς υλοποίηση. Εκείνο που είναι να απορείς, είναι πως πάντα σε αυτή την πόλη, στα σπανίως μεγάλα έργα που υλοποιούνται, υπάρχουν κάποιοι που αντιδρούν και σε πολλές των περιπτώσεων να καθυστερούν το έργο. Ελπίζω και εύχομαι η υλοποίηση να ξεκινήσει στην ώρα της και να απολαμβάνουμε ένα υπέροχο μητροπολιτικό πάρκο 120 στρεμμάτων και ένα υπερσύγχρονο εκθεσιακό κέντρο. Το αξίζει η πόλη, το αξίζουν οι Θεσσαλονικείς. Όσο για αυτούς που διεκδίκησαν τη ΔΕΘ, καλό θα ήταν να σχεδιάσουν για την περιοχή τους κάτι καινούργιο και να το διεκδικήσουμε όλοι μαζί από την κεντρική εξουσία», σημειώνει στη «ΜτΚ» ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Παντελής Φιλιππίδης.
*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 8/3/2026
