Πρωινός καφές με τον Μητροπολίτη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, Γεώργιο (βίντεο)

Προπασχαλινός ο σημερινός καφές. Μαζί με τον Μητροπολίτη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος Γεώργιο με τον οποίο ήπιαμε καφέ και κουβεντιάσαμε στο γραφείο του στο κτήριο της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ όπου ως καθηγητής Λειτουργικής διδάσκει εδώ και πολλά χρόνια.

Στον πρωινό καφέ θυμήθηκε τα παιδικά του χρόνια με τους χωματόδρομους στο Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης, όπου και γεννήθηκε, την τάση που είχε από μικρός να αφοσιωθεί στην Εκκλησία και να γίνει παπάς, την μεγάλη εμπειρία ζωής με την Ιεραποστολή στο Κονγκό («Εκεί καταλαβαίνεις ότι τα υλικά πράγματα δεν κάνουν ευτυχισμένο τον άνθρωπο»), αλλά και τη συμβουλή που του έδωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος για τη σχέση της Εκκλησίας με τους νέους.

Μίλησε για το σημαντικό φιλανθρωπικό έργο της Μητρόπολης στην Κατείνη, αλλά και το πόσο ανοικτή πρέπει να είναι η Εκκλησία σήμερα, έτσι ώστε να μπορεί να υποδέχεται ακόμη και τον απελπισμένο νέο με τρία χρώματα μαλλιών και 8 σκουλαρίκια στο αυτί του (μια σκηνή που του συνέβη όταν ήταν διάκονος στον Άγιο Δημήτριο). Τέλος μας έδωσε και τις ευχές του για το φετινό Πάσχα.

Σεβασιώτατε, το πρωινό ξύπνημα τι ώρα είναι;

Τώρα σήμερα σηκώθηκα στις 5.30. Αλλά δεν είναι πάντα έτσι. Όταν πάμε στην Εκκλησία, για να λειτουργήσουμε εννοώ, το ξύπνημα είναι περίπου στις 6.30. Όταν δεν έχουμε Εκκλησία και έχουμε γραφείο, το ξύπνημα είναι γύρω στις 7.30. Αλλά σήμερα επειδή 7.30 η ώρα έπρεπε να φύγω, γιατί είναι μία ώρα από την Κατερίνη η Θεσσαλονίκη, σηκώθηκα λίγο νωρίτερα. Έρχονται 7 η ώρα οι υπάλληλοι των γραφείων της Μητροπόλεως, οπότε πρέπει να είμαι έτοιμος να τους δώσω δουλειά.

Πρωινός καφές γενικά υπάρχει στη ζωή σας;

Υπάρχει, υπάρχει.

Τι είδους είναι;

Ως λαϊκός δεν έπινα και σαν φοιτητής ούτε ήξερα που είναι το κυλικείο (γελάει). Τον έμαθα σαν παπάς το πρωινό καφέ.

Και τι προτιμάτε;

Ελληνικό πίνω, τώρα που είναι νηστεία για παράδειγμα. Όταν είμαστε έξω, κάνουμε γαλλικό. Αλλιώς πίνω καπουτσίνο, ζεστό ή φρέντο το καλοκαίρι.

Και εκείνη τη στιγμή τι αποτελεί για εσάς η ώρα του καφέ; Σκέφτεστε τι θα κάνετε την ημέρα; Ή τι προηγήθηκε;

Έχουμε δουλειά. Κάθε μέρα έχουμε δουλειά. Γραφείου δουλειά κυρίως. Γιατί στα καθήκοντα ενός Μητροπολίτη είναι και η διοίκηση. Αλλά πολύ συχνά έχουμε και λειτουργικές υποχρεώσεις. Πανηγύρεις, γιορτές, εκδηλώσεις. Επίσης έχουμε και υποχρεώσεις εκτός Μητροπόλεως μας. Δηλαδή, μας καλούν σε άλλες Μητροπόλεις για γιορτές, πανηγύρεις και Ιερά Σύνοδο στην Αθήνα.

Στη Θεσσαλονίκη γεννηθήκατε, σωστά;

Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη το 1964. Στο Επταπύργιο. Το πατρικό μου σπίτι ήταν στο Επταπύργιο.

Με τι όνομα;

Χρυσοστόμου ο πατέρας. Τριανταφυλλίδου, ποντιακής καταγωγής, η μητέρα.

Πώς ήταν η οικογένεια;

Πολύ καλή και συγκροτημένη. Ζήσαμε τη δυσάρεστη εμπειρία στα 12 μου χρόνια να χάσω το μεγαλύτερό μου αδερφό, που ήταν 19 και ο οποίος πέθανε από καρκίνο. Και κρατηθήκαμε.

Αυτό ήταν το ζόρι της οικογένειας.

Ναι, δηλαδή όχι για μένα τόσο, επειδή διαφέραμε πολύ στην ηλικία και δεν είχαμε κοινά ενδιαφέροντα. Αλλά βίωσα περισσότερο την απώλεια του αδερφού από το πένθος των γονέων.

Στο σπίτι γενικώς πώς ήταν η ατμόσφαιρα;

Πολύ ευχάριστη.

Τι κάνανε οι γονείς σας;

Ο πατέρας μου ήταν υπάλληλος και μετά εμπορευότανε ζαρζαβατικά στη λαχαναγορά. Τότε η λαχαναγορά στη Θεσσαλονίκη ήταν στην οδό Κασσάνδρου. Μετά έφυγε από εκεί και εργάστηκε ως εκκλησιαστικός υπάλληλος στον Ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης. Από εκεί βγήκε στη σύνταξη.

Και οι δικές σας σχέσεις με την Εκκλησία πώς διαμορφώθηκαν;

Η οικογένειά μου ήταν πολύ θρησκευόμενη ούτως ή άλλως, ειδικά η μητέρα μου. Και ο θάνατος του αδελφού μου έδωσε περαιτέρω ώθηση. Η πίστη, δηλαδή, αυτή βοήθησε πάρα πολύ στη ρεαλιστική αντιμετώπιση του θανάτου.

Εσείς είχατε διαμορφωμένη αυτή την κατεύθυνση από παιδί;

Ανεξήγητα. Δηλαδή, δεν με επηρέασε κανείς. Δεν είχα κάποιον παπά στο στενό μου περιβάλλον. Γιατί συνήθως μου το ρωτούν αυτό. Ήταν κάποιος συγγενής σας ιερέας; Όχι, δεν είχα συγγενή ιερέα. Είχαμε όμως καλούς ιερείς στην ενορία μας που ήταν Ττων Αγίων Αναργύρων Επταπυργίου. Οπότε αυτό ήταν πολύ θετικό πρότυπο για μένα.

Από εκείνη την περιοχή μικρός, τι θυμάστε; Από το Επταπύργιο;

Θυμάμαι τους δρόμους χωματόδρομους, σα χωριό. Τα σπίτια όλο μονοκατοικίες, με αυλές. Εμείς είχαμε και κοτούλες, είχαμε σκυλάκι, είχαμε γατούλα. Σαν χωριό ήταν το Επταπύργιο την εποχή εκείνη.

Άλλες εποχές.

Και τώρα βέβαια είναι πολύ ωραία περιοχή. Δεν έχει πολυκατοικίες μεγάλες, αλλά έχει διώροφα και τριώροφα κτήρια και μεζονέτες. Οπωσδήποτε είναι διαφορετικά.

Το ότι θα σπουδάζατε Θεολογική ήταν δεδομένο;

Όχι. Ήθελα να γίνω παπάς βασικά. Αυτό το ήθελα από παιδί, από μικρός. Μάλιστα όταν χειροτονήθηκα, η μητέρα μου μού εκμυστηρεύτηκε κάτι, το οποίο δεν μου το είπε εκ των προτέρων, για να μην με επηρεάσει. Όταν ήμουν τριών ή τεσσάρων ετών, εγώ δεν το θυμάμαι αυτό, έβαζα πάνω μου σεντόνια και έπαιρνα το σχοινί με τα μανταλάκια και το έκανα σα θυμιατό. Τραγκατρούγκα, χτυπούσανε τα μανταλάκια μεταξύ τους.

Η Θεολογική όμως;

Σπούδασα φιλολογία.

Και θεολογία.

Και θεολογία, ναι.

Υπήρχε, άρα πολύ έντονο μέσα σας το θρησκευτικό κομμάτι.

Ναι, υπήρχε πολύ έντονο. Και το μεταπτυχιακό μου το έκανα σε ένα κλάδο που λέγεται βυζαντινή φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή. Εδώ το λέμε Λειτουργική. Λειτουργική, τα κείμενα δηλαδή. Έχει έντονο φιλολογικό χαρακτήρα.

Ήσασταν εδώ και στα δύο κοντινά κτήρια, δηλαδή.

Ναι, δίπλα δίπλα (γελάει).Και το διδακτορικό μου το έκανα στη Φιλοσοφική σχολή.

Με θέμα;

Την υμνολογία. Τα κείμενα των ύμνων της Εκκλησίας.

Έχετε πάει κι έξω. Βλέπω κάνατε σπουδές στη Γαλλία, την Περούτζια κσι τη Ρώμη. Τι αποκομίσατε από εκεί;

Πήγα για γλωσσικές σπουδές, με υποτροφίες. Οι γονείς μου δεν ήταν πλούσιοι άνθρωποι ούτε ιδιαίτερα ευκατάστατοι. Δεν ήταν και φτωχοί βέβαια. Αλλά ήταν κάτω από τον μέσο όρο. Δεν μας έλειψε τίποτα, αλλά δεν μπορούσαν και κάτι παραπάνω. Ας πούμε στο σπίτι μας δεν είχαμε αυτοκίνητο. Δεν υπήρχε οικογενειακό αυτοκίνητο.

Γι’ αυτό και πήρατε υποτροφίες για τις σπουδές σας.

Ναι, ήμουν καλός στα μαθήματα και πήρα υποτροφίες από το ΙΚΥ.

Τι σας άρεσε στην Γαλλία και την Ιταλία ιδιαίτερα;

Ο τρόπος ζωής δεν μου άρεσε ιδιαίτερα, ειδικά στην Γαλλία. Η Ιταλία είναι πιο κοντά σε εμάς. Και τα φαγητά και ο τρόπος ζωής και σκέψεως. Όπως λένε οι Ιταλοί «ούνα φάτσα ούνα ράτσα». Αλλά αποκόμισα πολύ θετικά στοιχεία και από τη Γαλλία και την Ιταλία. Την οργάνωση του κράτους, στη Γαλλία, την ευγένεια των ανθρώπων, την αποδοχή της διαφορετικότητας. Δηλαδή, αν είσαι ξένος, αν είσαι μαύρος, αν είσαι λευκός, δεν σε στιγμάτιζαν. Στην Ιταλία ειδικά τη δεύτερη χρόνια όταν πήγα, γιατί έκανα δύο χρόνια στη Γαλλία και δύο στην Ιταλία, ήδη διάκονος. Και μου έκανε πάρα πολύ εντύπωση το γεγονός ότι στον δρόμο που κυκλοφορούσα με το αντερί, με το εσωτερικό ράσο δηλαδή, απολάμβανα πολλού σεβασμού. Μεγαλύτερου σεβασμού μπορώ να πω από την Ελλάδα. Εδώ, δηλαδή, μπορεί κάποιος να με ειρωνευόταν ή να με κοιτούσε παράξενα, επίμονα, διερευνητικά. Εκεί αντιθέτως με πολύ σεβασμό και αποδοχή με έβλεπαν. Ας μην πω σεβασμό από όλους, αλλά με πολύ αποδοχή.

Είχατε μια σημαντική και μακρά ακαδημαϊκή πορεία. Καθηγητής Ανωτέρας Εκκλησιαστικής, μετά Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας και στη συνέχεια στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ. Πόσο σημαντική ήταν αυτή η εμπειρία, κυρίως σε σχέση με τους φοιτητές και τί πήρατε και εσείς από όλα αυτά;

Όταν διορίστηκα στην Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης…

…Αυτό είναι το 1997;

Όχι, νωρίτερα. Τότε ήταν κάτι σαν ΤΕΙ Θεολογίας ας πούμε. Η Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης ήταν ΤΕΙ Θεολογίας. Μετά το 2008 τα ΤΕΙ καταργήθηκαν και ανωτατοποίηθηκαν. Η Ανωτέρα έγινε Ανωτάτη. Όταν διορίστηκα, λοιπόν, για πρώτη φορά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ήμουν πάρα πολύ νέος. Δηλαδή, είχα φοιτητές που ήταν μεγαλύτεροι από μένα σε ηλικία, ειδικά κληρικούς. Επειδή ήταν Εκκλησιαστική Σχολή η Εκκλησιαστική Ακαδημία εκεί ερχόντουσαν και ιερείς που είχαν κάποια ηλικία και δεν ήταν 18 και 20 χρονών. Οπότε δεν πιστεύαν ότι είμαι καθηγητής. Έμπαινα στην τάξη και έλεγα να κάνω μάθημα και λέγανε «ποιος είσαι εσύ;». Έλεγα ότι είμαι καθηγητής και δεν το πίστευαν (γελάει).

Εσείς τι πήρατε από όλα αυτά τα χρόνια από την επαφή σας με τη νεολαία;

Έμαθα να είμαι πιο ρεαλιστής, γιατί δυστυχώς ένας κληρικός, πολύ περισσότερο ένας Επίσκοπος, ένας Δεσπότης, ζει μέσα σε ένα χρυσό κλουβί. Σε μια γυάλα. Είναι απομονωμένος. Ενώ η επαφή με τους νέους σε προσγειώνει και σε κάνει πιο ρεαλιστή. Βλέπεις την πραγματικότητα, δηλαδή και αυτό είναι κάτι πολύ θετικό που αποκόμισα. Και είναι αλήθεια ότι όταν το 2022 καταργήθηκε η Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης και άλλα πανεπιστημιακά τμήματα, στα πλαίσια των συγχωνεύσεων που γίνονται κατά καιρούς, σκεφτόμουν να μην συνεχίσω. Γιατί όπως σας είπα εξάντλησα την ακαδημαϊκή μου καριέρα. Ήμουν ήδη Μητροπολίτης, αλλά πήγα και ρώτησα τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο για να πάρω και μια γνώμη τέλος πάντων και εκείνος μου είπε: «Βεβαίως, αν θέλεις να αποσυρθείς να αποσυρθείς, αλλά εγώ σου συνιστώ να παραμείνεις, γιατί η επαφή με τους νέους θα σε ανανεώνει. Έστω μια φορά την εβδομάδα να πηγαίνεις στο πανεπιστήμιο, αυτό θα σου δίνει κάποια φτερά». Αυτά ήταν τα λόγια του.

Πως είναι οι φοιτητές σήμερα; Τους έχετε δει πολλά χρόνια. Έχουν αλλάξει; Είναι διαφορετικοί;

Ναι, υπάρχει μεγάλη διαφορά. Δεν μπορώ να πω ότι έγινε ζημιά, ας μην είμαι απαισιόδοξος, αλλά άλλαξε πολύ τη συμπεριφορά των ανθρώπων η τεχνολογία, τα κινητά και το διαδίκτυο. Τους άλλαξε εντελώς.

Η σχέση τους με την πίστη πώς είναι;

Των νέων;

Ναι.

Αυτοί που πιστεύουν, πιστεύουν πλέον σήμερα συνειδητά, γιατί δεν υπάρχει αμάθεια, ούτε αυτονόητος σεβασμός προς την Εκκλησία. Υπάρχει γνώση και όταν υπάρχει γνώση υπάρχει και επίγνωση.

Σωστά.

Θρησκεύουν πιο συνειδητά. Σίγουρα επηρεάζουν οι οικογενειακές καταβολές. Αν μια οικογένεια είναι θρησκευόμενη, οπωσδήποτε αυτό το φέρνει ο άνθρωπος μαζί του. Όπως και επίσης και αν δεν είναι θρησκευόμενη μια οικογένεια, το φέρνει μαζί του ο άνθρωπος. Αλλά όταν στην πορεία γνωρίσει κάποιος τον Θεό, αυτό γίνεται συνειδητά. Δεν γίνεται επειδή έτσι μάθαμε.

Είδα ότι είχατε πάει και εκτός Ελλάδας. Και στο Κονγκό, που έχει πολύ ενδιαφέρον, και στο Κίεβο.

Ναι, είχαμε με τη Θεολογική Ακαδημία του Κίεβου Erasmus, όταν ήμουν πρόεδρος της Ακαδημίας και καθηγητής στην Ακαδημία. Και είχαμε επικοινωνίες και επαφές.

Στο Κονγκό;

Εκεί πήγα λόγω της Ιεραποστολής. Δεν είχαμε εκπαιδευτική σχέση. Απλά επειδή στο Κονγκό υπάρχει γαλλόφωνο πανεπιστήμιο της Ιεραποστολής, ορθόδοξο, χρειαζόντουσαν καθηγητές που να μιλούν γαλλικά για να μπορούν να διδάξουν. Γιατί ήταν βελγική αποικία το Κονγκό, οπότε οι άνθρωποι όλοι μιλούν γαλλικά εκτός από τις αφρικανικές γλώσσες.

Πώς ήταν;

Είναι εμπειρία ζωής. Εγώ λέω ότι σε δύο μέρη ένας άνθρωπος πρέπει να πηγαίνει οπωσδήποτε στη ζωή του για να ολοκληρωθεί. Στους Αγίους Τόπους, στα Ιεροσόλυμα και στην Ιεραποστολή, στην Αφρική. Πραγματικά γυρνάς άλλος άνθρωπος. Αναθεωρείς πολλά πράγματα στη ζωή σου. Όταν με καλούν σε σχολεία για να μιλήσω για την Ιεραποστολή, στην παρουσίαση δίνω τον τίτλο «Η ζωή με μια άλλη ματιά». Είναι ένα διαφορετικό πράγμα.

Και καταλαβαίνεις πιο πολύ τι πράγμα;

Καταλαβαίνεις ότι τα υλικά πράγματα δεν κάνουν ευτυχισμένο τον άνθρωπο. Ναι, γιατί βλέπεις ανθρώπους εκεί, χωρίς παπούτσια, χωρίς ρούχα, χωρίς να έχουν πάει ποτέ σε σχολείο. Και είναι πιο πολιτισμένοι από εμάς. Εμείς θεωρούμε ότι είναι τρίτος κόσμος εκεί. Αλλά διαπιστώνεις ότι ο τρίτος κόσμος είναι εδώ. Δηλαδή, όταν βλέπεις 6 παιδιά να μοιράζονται μια καραμέλα, γλύφοντάς την το καθένα από λίγο…

…Το είδατε αυτό;

Το είδα μπροστά μου. Είχαμε καραμέλες μαζί μας. Μια βαλίτσα καραμέλες πήρα όταν πήγα. Δύο βαλίτσες, μία τα ρούχα, μία οι καραμέλες. Ήταν μεγάλο το ταξίδι και δικαιούμασταν και δεύτερη βαλίτσα. Και έδωσα μια καραμέλα σε ένα παιδί. Την έγλειψε λίγο και την έδωσε στο επόμενο. Λέω «δεν του άρεσε φαίνεται». Έτσι πήγε ο νους μου. Γιατί εμείς οι πολιτισμένοι εντός εισαγωγικών δεν μπορούμε να φανταστούμε κάτι διαφορετικό. Και τα παιδιά μοιράστηκαν έξι καραμέλες. Είναι ισορροπημένοι ως άνθρωποι. Γι' αυτό και δεν υπάρχουν ψυχικές νόσοι στην Αφρική. Δηλαδή μπορεί να πεθάνεις από μαλάρια ή ελονοσία. Μπορεί να σε τσιμπήσει ένα κουνούπι και να πεθάνεις. Επτά εμβόλια έκανα για να πάω. Κίτρινος πυρετός, μαλάρια και ούτω καθεξής. Υποχρεωτικά, δηλαδή. Μπορεί να γεννηθεί ένα παιδί με AIDS. Αλλά κατάθλιψη δεν υπάρχει στην Αφρική. Άγχος δεν υπάρχει. Είναι ψυχικά ισορροπημένοι οι άνθρωποι.

Είπατε για τους νέους ότι είναι πιο συνειδητοποιημένοι απέναντι στη θρησκεία. Γενικά και η κοινωνία είναι έτσι;

Όσοι θρησκεύουν σήμερα είναι συνειδητοποιημένοι. Εκτός ίσως από ανθρώπους μεγάλων ηλικιών, που όχι ότι δεν είναι συνειδητοποιημένοι, απλά είναι η συνήθειά τους η θρησκεία.

Εσείς χειροτονηθήκατε διάκονος στο 1989 και πρεσβύτερος το 1990 στη Θεσσαλονίκη.

Ναι, στον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης.

Ήταν μια εύκολη απόφαση;

Πολύ εύκολη, γιατί το ήθελα από παιδί. Δεν συμβαίνει πάντα. Έχω συναδέλφους Μητροπολίτες ή και ιερείς, που το αποφάσισαν σε κάποια στιγμή της ζωής τους.

Για εσάς ήταν πολύ δεδομένο.

Εμένα η κλίση ήταν από την παιδική μου ηλικία.

Όπως είπε και η μαμά σας.

Ναι, που δεν το θυμάμαι εγώ αυτό, με τα σεντόνια που έβαζα πάνω μου.

Μητροπολίτης Κίτρους και Κατερίνης το 2014. Επάνω στην κρίση. Ήταν δύσκολη η εποχή;

Ήταν δύσκολη, ναι. Γιατί μάθαμε με άλλα οικονομικά δεδομένα και έπρεπε ξαφνικά να λειτουργήσουμε με λιγότερα. Εννοώ όχι ως άνθρωπος μόνο. Η Μητρόπολη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, όπως λέγεται, είναι αποστολική Μητρόπολη καταρχάς, γι' αυτό και λέγεται Κίτρους. Το Κίτρος είναι ένα μικρό χωριό σήμερα. Αλλά είναι το μέρος που επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος μετά τη Θεσσαλονίκη και τη Βέροια κατά τη δεύτερη ιεραποστολική του περιοδεία. Μνημονεύεται στις πράξεις των Αποστόλων στην Καινή Διαθήκη. Η Μητρόπολη Κίτρους Κατερίνης, λοιπόν, έχει ιδρύματα που δεν είναι κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Δηλαδή γηροκομείο, συσσίτια, κοινωνικό παντοπωλείο, κοινωνικό φροντιστήριο, πνευματικό κέντρο. Και αυτά λειτουργούσαν με ένα μπάτζετ και με ένα ποσό που στηριζόταν στις δωρεές των ανθρώπων. Ξαφνικά έπαψαν οι δωρεές. Όχι, ότι δεν θέλανε οι άνθρωποι, αλλά δεν είχαν. Γιατί η δωρεά είναι αυτό που σε περισσεύει. Όπως λέει το Ευαγγέλιο «το ημών περίσσευμα εις το εκείνων υστέρημα». Δηλαδή, αυτό που σου περισσεύει να το δώσεις σε κάποιον που δεν έχει.

Οπότε ήταν δύσκολη περίοδος.

Ναι, γιατί σταμάτησαν οι δωρεές. Ναι, αλλά τα ιδρύματα έπρεπε να λειτουργήσουν. Δεν μπορούσαμε να μειώσουμε τους νοσηλευτές και τους μάγειρες, γιατί έρχεται ο νόμος και λέει: δύο μάγειρες απαιτούνται. Οχτώ νοσηλευτές, τόσοι γιατροί. Δεν μπορούσαμε να το μειώσουμε. Ούτε μπορούσαμε να μειώσουμε τις μερίδες του φαγητού. Παρασκευάζουμε 500 μερίδες την ημέρα για 250 δικαιούχους. Παίρνουν φαγητό και για το βράδυ δηλαδή, γιατί είναι διπλή η μερίδα. Τι θα πεις: δεν σου δίνω δύο μερίδες; Το βράδυ τι θα φάει ο άνθρωπος; Γιατί ή έχει ανάγκη κάποιος ή δεν έχει. Οπότε στερήσαμε από τους ναούς μας τις αγορές. Αντί να έχουμε τρία άμφια, να έχουμε δύο. Αντί να έχουμε πέντε πολυελέους, να έχουμε δύο. Στερήσαμε αυτά για να συντηρήσουμε τα φιλανθρωπικά ιδρύματα.

Οι ανάγκες του κόσμου ξαναγύρισαν σήμερα; Είναι περισσότερες;

Κοιτάξτε, να πω καταρχάς ότι τα οικονομικά προβλήματα παρόλο που υπήρχε η κρίση και μετά ο κορονοϊός, γιατί και αυτό δημιούργησε συνθήκες κρίσεως, παραμένουν και η οικονομική κατάσταση δεν είναι όπως ήταν πριν. Εν τούτοις, επειδή διαμορφώθηκε μια κοινωνική πολιτική των κρατών -και όταν λέω κρατών εννοώ όχι μόνο του ελληνικού κράτους, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης- υπάρχουν πλέον προγράμματα για τα μη κερδοσκοπικά ή φιλανθρωπικά ιδρύματα τα οποία τα ενισχύουν, όπως για παράδειγμα ο ΕΟΠΠΥ. Ή κάναμε ανακαίνιση του γηροκομείου με πρόγραμμα leader, που είναι ευρωπαϊκό. Παλιά δεν γινόταν αυτό. Ανανεώσαμε όλο τον εξοπλισμό του συσσιτίου με υπερσύγχρονα μηχανήματα και οικοσυσκευή, επίσης με πρόγραμμα leader.

Είπατε 250 δικαιούχοι και 500 μερίδες καθημερινά;

Χώρια το γηροκομείο, γιατί έχει δικό του διατροφικό πρόγραμμα. Το γηροκομείο αυτή τη στιγμή έχει 23 τρόφιμους, αλλά έχει γίνει και άλλος όροφος και μέχρι το Πάσχα θα είναι περίπου 50 οι τρόφιμοι του γηροκομείου. Είναι μάλιστα το μοναδικό φιλανθρωπικό ίδρυμα. Υπάρχουν γηροκομεία στην Πιερία, αλλά είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Έχετε και μεγάλη φιλανθρωπική δραστηριότητα ως Μητρόπολη.

Βέβαια. Κατασκηνώσεις. Έχουμε ξενώνα εκκλησιαστικό, που το καλοκαίρι ειδικά λειτουργεί ως κατασκήνωση και εκεί φιλοξενούμε στις κενές περιόδους παιδιά από τη Σερβία, από εμπόλεμες περιοχές της Ουκρανίας, από την Παλαιστίνη, από ευπαθείς ομάδες, παιδιά που δεν έχουν δει ποτέ θάλασσα στη ζωή τους. Και αυτό είναι μια μεγάλη προσφορά, που καλλιεργεί και τις σχέσεις μεταξύ των κρατών και των Εκκλησιών. Γιατί μας ενδιαφέρει να συνεργαζόμαστε με τις άλλες ορθόδοξες εκκλησίες. Της Σερβίας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας. Για να καλλιεργούμε την ενότητα την εκκλησιαστική.

Θεωρείτε προφανώς ότι όλοι έχουν θέση στην Εκκλησία.

Ασφαλώς.

Ακόμη και το σκουλαρίκι και ο πιο μοντέρνος κατά κάποιο τόπο νέος.

Ασφαλώς, γιατί όπως είπε ο Χριστός να μην κρίνουμε «κατ’ όψιν», να μην κρίνουμε από τα εξωτερικά πράγματα. Μπορεί να δεις κάποιον με γερμένο το κεφάλι και να πεις τι ευλαβής άνθρωπος είναι αυτός και να μην είναι έτσι τα πράγματα. Ή να δεις κάποιον νέο άνθρωπο που να έχει τα μαλλιά του βαμμένα με τρία χρώματα και οχτώ σκουλαρίκια σε κάθε αυτί. Έχω δει μια τέτοια σκηνή. Όταν ήμουν διάκονος στον ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου, βραδινή ώρα, με ημίφως, κάποιον γονατισμένο μπροστά στο λείψανο του Αγίου Δημητρίου με αυτή την περιβολή και να κλαίει. Κανείς δεν γνωρίζει την καρδιά κάθε ανθρώπου. Μόνο ο Θεός είναι καρδιογνώστης. Με αυτή την έννοια κανέναν δεν απορρίπτουμε. Καταρχάς, η Εκκλησία δεν απορρίπτει τον άνθρωπο, ακόμη και αν είναι αμαρτωλός. Την αμαρτία απορρίπτουμε. Όχι τον αμαρτωλό άνθρωπο. Ακόμα και αν γνωρίζουμε ότι κάποιος είναι αμαρτωλός ή αιρετικός ακόμη. Εγώ μπορώ να σας πω ότι την αίρεση πολεμούμε. Δηλαδή, απέναντί μας είναι η αίρεση, δεν είναι ο αιρετικός ή ο αμαρτωλός άνθρωπος.

Ο ρόλος της Εκκλησίας σήμερα; Πώς το βλέπετε;

Ο ρόλος της Εκκλησίας σήμερα είναι εξαιρετικά ευεργετικός, γιατί είναι κοινωνικός. Η Εκκλησία δεν είναι κλεισμένη πλέον σήμερα μέσα στο ναό. Παλιά ήταν αυτό. Επί τουρκοκρατίας, δηλαδή, που η Εκκλησία είχε περιοριστεί λόγω της Οθωμανοκρατίας μέσα στους ναούς. Αυτούς τους ταπεινούς ναούς, που οι μισοί ναοί εδώ στην Εγνατία είναι στο έδαφος μέσα, ημιυπόγειοι. Μέσα στους τέσσερις τοίχους αυτών των ναών διαφυλάχθηκε και η Ορθοδοξία και ο Ελληνισμός. Σήμερα όμως η Εκκλησία έχει βγει απ' τους τέσσερις τοίχους του ναού και έχει θετικό ρόλο να διαδραματίσει μέσα στην κοινωνία. Γι' αυτό και πρέπει -και το λέμε αυτό και εδώ στους φοιτητές μας στο πανεπιστήμιο και όταν έχουμε Σύναξη των ιερέων μας - να έχουμε επαφή εμείς οι ιερείς με το δημόσιο αίσθημα. Να έχουμε τον κοινό νου και να μπορούμε να δίνουμε θετική μαρτυρία στη σύγχρονη κοινωνία. Και μάλιστα αυτό είναι πολύ δύσκολο σήμερα, γιατί ο κόσμος μεταβάλλεται συνεχώς και υπάρχουν ραγδαίες εξελίξεις και στην τεχνολογία. Και όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας και τώρα με τον πόλεμο στο Ιράν και στην Ουκρανία και στην Παλαιστίνη και όπου αλλού, καταλαβαίνετε ότι έχει καλλιεργηθεί μεγάλη αβεβαιότητα. Δεν υπάρχει σταθερότητα, διότι τα πράγματα συνεχώς αλλάζουν.

Τι συστήνετε;

Σήμερα έχουμε το iPhone 15 και σε ένα μήνα πρέπει να πάρουμε το iPhone 16 και μετά το iPhone 20. Δεν υπάρχει σταθερότητα Εκείνο που συστήνουμε είναι να είμαστε προσηλωμένοι και εδραιωμένοι στα σταθερά στοιχεία της ιστορίας μας και της πίστεως μας. Που είναι η πίστη προς το Θεό και η αγάπη προς την πατρίδα, διότι αυτά τα στοιχεία είναι σα ρίζες ενός δέντρου. Όποιος άνεμος και να έρθει, δεν πρόκειται να ξεριζώσει το δέντρο, όταν έχει γερές ρίζες. Αυτές είναι οι ρίζες μας που συνιστούν την ιδιοπροσωπεία μας, διότι μέσα σε έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο και μέσα σε μια παγκοσμοποιημένη κοινωνία -δεν το λένε οι θεολόγοι αυτό, το λένε οι κοινωνιολόγοι- θα επιβιώσουν οι λαοί που θα κρατήσουν την ιδιοπροσωπεία τους χωρίς όμως να είναι κλειστοί στους άλλους. Δεν είμαστε κλειστοί στους άλλους, είμαστε ανοιχτοί. Σε κάθε άνθρωπο καλής θελήσεως, αλλά ταυτόχρονα είμαστε προσηλωμένοι στα θρησκευτικά και εθνικά ιδεώδη του γένους μας.

Δύο πράγματα για το τέλος. Θεσσαλονίκη και Κατερίνη. Πώς τις βλέπετε; Πώς πάει η Θεσσαλονίκη; Πώς την αισθάνεστε;

Η Θεσσαλονίκη είναι η γενέτειρά μου, είναι η πατρίδα μου. Εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα. Αλλά επειδή διατέλεσα 20 χρόνια ιερέας στη Βέροια, έχω και μια δεύτερη πόλη που την θεωρώ δική μου. Και από το 2014, εδώ και 12 χρόνια, δηλαδή, είμαι στην Κατερίνη. Επειδή όμως σπούδασα και στο εξωτερικό, Γαλλία και Ιταλία, έμαθα να προσαρμόζομαι εύκολα σε έναν άλλο τόπο.

Αναπτύσσεται η Θεσσαλονίκη;

Η Θεσσαλονίκη δεν μ' αρέσει τώρα σαν πόλη. Μεγάλωσε πολύ.

Θέλετε κάτι πιο μικρό.

Την ήθελα όπως την θυμόμουνα παλιότερα. Όχι βέβαια με τους χωματόδρομους στο Επταπύργιο, αλλά εν πάσει περιπτώσει.

Η Κατερίνη πως πορεύετε;

Η Κατερίνη είναι ουσιαστικά μια καινούργια πόλη.

Δημιουργήθηκε με τους πρόσφυγες το 1922 και δεν υπήρχε παλιότερα. Γι' αυτό και δεν έχει μνημεία εντός της πόλης. Είναι μια καινούργια πόλη. Προσφυγική κατά βάση. Οι άνθρωποι είναι καλοί.

Είναι θετικής σκέψεως και θετικής αποδοχής. Εργατικοί. Δεν έχει ομορφιές η πόλη μέσα. Ούτε μνημεία, όπως σας είπα. Είναι όμως απλωμένη και αυτό είναι καλό. Αλλά έχει εξαιρετικό περιβάλλον. Δηλαδή, έχει τα Πιέρια, έχει τον Όλυμπο, έχει τη θάλασσα, τις ακτές. Είναι ένας νομός με μεγάλη ακτογραμμή. Έχει φυσικές ομορφιές δηλαδή γύρω-γύρω. Και βέβαια πολύ μεγάλη ιστορία. Είναι το Δίον, είναι η αρχαία Πύδνα, το λιμάνι από όπου απέπλευσε ο Απόστολος Παύλος κατά τη δεύτερη ιεραποστολική του περιοδεία. Έχουμε Βυζαντινά μνημεία.

Και τον Όλυμπο.

Βέβαια. Οι άνθρωποι εδώ παρά τον τουρισμό που συνήθως αλλοιώνει τον άνθρωπο και τα ήθη, γενικά είναι παραδοσιακοί άνθρωποι. Γιατί ο τουρισμός μας -δεν πρέπει να το ξεχνούμε και αυτό -είναι πρώτον οικογενειακός τουρισμός. Δηλαδή, πολλοί Έλληνες, πολλοί Θεσσαλονικείς έχουν εξοχικά στη βόρεια Πιερία, πολλοί Θεσσαλοί, Λαρισαίοι και Τρικαλινοί έχουν παραθεριστικές κατοικίες στη νότια Πιερία ή στο Λιτόχωρο. Και δεύτερον όσον αφορά τους ξένους είναι ομόδοξος τουρισμός. Είναι Σέρβοι, Βούλγαροι, Ρουμάνοι που και αυτοί οικογενειακά έρχονται. Στην παραλία της Κατερίνης αν περπατήσεις στις 9 ή στις 10 η ώρα το βράδυ μπορεί να νομίσεις ότι είσαι στο Μαυροβούνιο. Να μην ακούς λέξεις ελληνικά και να δεις χιλιάδες κόσμο στους δρόμους και στις 12 η ώρα να είναι νέκρα, γιατί πάνε σπίτι τους οι άνθρωποι που έχουν παιδιά. Να κοιμηθούν και να ξεκουρασούν.

Ιδιωτικά για το τέλος: Είναι εύκολο χωρίς οικογένεια;

Αν μείνεις χωρίς οικογένεια ξαφνικά, είναι δύσκολο, αλλά όταν είναι επιλογή σου να μείνεις χωρίς οικογένεια, το συνηθίζεις. Και έπειτα για εμάς τους κληρικούς η οικογένειά μας είναι τόσοι πολλοί άνθρωποι που δεν αισθανόμαστε μοναξιά. Απεναντίας επιζητούμε ώρες ησυχίας.

Χαλάρωση υπάρχει; Με τι χαλαρώνετε από την καθημερινή κούραση;

Παλιά δεν έβλεπα τηλεόραση καθόλου. Δυστυχώς από τον κορονοϊό και μετά, μάθαμε να βλέπουμε τηλεόραση γιατί αναγκαστικά έπρεπε να μένουμε στο σπίτι. Το βράδυ κυρίως και την ώρα του βραδινού φαγητού και λίγο το μεσημέρι για να δούμε καμιά είδηση.

Περπάτημα;

Στην παραλία Κατερίνης. Κατεβαίνουμε το χειμώνα ειδικά, γιατί το καλοκαίρι είναι πολυσύχναστο μέρος. Το καλοκαίρι ο χρόνος μας εκεί στην Πιερία είναι περιορισμένος, γιατί για εμάς είναι high season και οι υποχρεώσεις πάρα πολλές, επειδή στα παραθαλάσσια μέρη ο πολύς πληθυσμός τότε έρχεται. Οι προκάτοχοι μου Μητροπολίτες -και εγώ το τηρώ- όλους τους ναούς που εγκαινίασαν, έχτισαν και θεμελίωσαν σε παραθαλάσσια μέρη, τους έδωσαν ονόματα Αγίων που γιορτάζουν το καλοκαίρι. Γιατί τότε είναι ο κόσμος εκεί.

Μουσική; Υπάρχει κάτι που ακούτε;

Ακούω τα πάντα. Στο αυτοκίνητο κυρίως όταν πηγαινοερχόμαστε με το αυτοκίνητο ό,τι μουσική θέλει ο οδηγός μου την βάζει. Και ξένα και ελληνικά, τα ακούω όλα.

Μια φράση την οποία ακολουθείτε πάντα; Το μότο ζωής σας;

Είναι να έχουμε τον κοινό νου, να έχουμε επαφή με το δημόσιο αίσθημα, αυτό νομίζω είναι το μεγαλύτερο προσόν ενός ανθρώπου που διαχειρίζεται ανθρώπινους πόρους, όπως λέμε και που έχει επαφή με άλλους ανθρώπους. Ένας Μητροπολίτης, ένας ηγέτης, ένας πολιτικός, ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε μια θέση που διοικεί ανθρώπους, πρέπει να ξέρει, να έχει επαφή με το δημόσιο αίσθημα.

Σεμνός και ταπεινός, δηλαδή.

Έτσι ακριβώς, με σεμνότητα και ταπεινότητα. Και επίσης κάποιος άνθρωπος που πρέπει να κρίνει καταστάσεις και ανθρώπους να έχει επίγνωση ότι και αυτός θα κριθεί.

Σεβασμιώτατε, για το τέλος θα θέλαμε μια ευχή για το Πάσχα.

Ευχόμαστε το φετινό Πάσχα να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και την επιθυμία μέσα σε όλους μας να ζήσουμε πιο ειρηνικά, σε ένα περιβάλλον πολεμικό το οποίο υπάρχει γύρω μας. Επίσης να αυξηθεί η πίστη μας στο Θεό για να μπορέσουμε να γίνουμε μέτοχοι και εμείς του πάθους και της Αναστάσεως του Χριστού.