Ιδιωτικοί δρόμοι και αρμοδιότητες. Του Μιχάλη Γουδή

Ο καθορισμός του αστικού χώρου και μέσω αυτού της οικονομίας και της κοινωνίας απαιτεί ενίσχυση της συμμετοχικότητας και ανάληψης ευθύνης εκ μέρους όλων των αρμοδίων

Το Σάββατο, 28 Μαρτίου το απόγευμα ακυρώθηκε η συναυλία με τίτλο «Μουσικές από τα στούντιο, για τα στούντιο», που ήταν προγραμματισμένη στην οδό Ερνέστου Εμπράρ ως αυλαία του συνεδρίου «Πόλη σε μετασχηματισμό. Αστικές πολιτικές και κοινωνική συμμετοχή» που διοργανώθηκε από την ΑΜΚΕ olipoli και συλλογικότητες της πόλης με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ.

Τα στούντιο όπου οι μπάντες της Θεσσαλονίκης κάνουν πρόβες ήταν διαχρονικά συγκεντρωμένα στην περιοχή του δυτικού κέντρου της πόλης και πλέον απειλούνται από την επέλαση της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Η συναυλία θα γινόταν ακριβώς για να φέρει στο προσκήνιο το πρόβλημα αυτό. Και όμως τρεις από τους ιδιοκτήτες τέτοιων διαμερισμάτων, επικαλούμενοι την αιτιολογία πως η οδός Ερνέστου Εμπράρ είναι ιδιωτικός δρόμος, κάλεσαν την αστυνομία η οποία και απαγόρευσε τη συναυλία, παρά το ότι οι διοργανωτές είχαν όλες τις απαιτούμενες έγγραφες άδειες από το δήμο Θεσσαλονίκης και από την Τροχαία.

Είχα πρωτακούσει την ιστορία για τον «ιδιωτικό δρόμο» που φέρει το όνομα του σπουδαίου πολεοδόμου-σύγχρονου αναμορφωτή της Θεσσαλονίκης το 2010 κατά το σχεδιασμό εκδήλωσης στην ίδια περιοχή στο πλαίσιο του αστικού πειράματος «Η Θεσσαλονίκη Αλλιώς».

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Parallaxi από το 2016 διαβάζει κανείς πως «δεν χαράχτηκε ποτέ από καμία υπηρεσία της πολιτείας και του δήμου και δεν προβλέφθηκε σε κανένα σχέδιο πόλης. Τι έγινε; Με το πέρασμα του χρόνου και τη δύναμη της συνήθειας, το μικρό ιδιόκτητο πέρασμα που προοριζόταν να στεγάσει μια εμπορική στοά «βαφτίστηκε» οδός «Εμπράρ».

Μάλιστα, στο ίδιο κείμενο γίνεται αναφορά σε αρχιτεκτονικό σχέδιο των μέσων της δεκαετίας του ’50 που προέβλεπε την κατασκευή εμπορικής στοάς Εφαρμοστίδη, η οποία όμως δεν ολοκληρώθηκε ποτέ με αποτέλεσμα ο ακάλυπτος χώρος ανάμεσα στα κτίρια να χρησιμοποιείται de facto επί δεκαετίες ως δρόμος.

Σήμερα, αν επισκεφθεί κανείς το Δημοτικό Χαρτογραφικό site του Δήμου Θεσσαλονίκης, βλέπει πως οι χρήσεις γης που προβλέπονται για την οδό Ερνέστου Εμπράρ είναι «Ελεύθεροι Χώροι-αστικό πράσινο βάσει της παρ. 7 του άρθρου 17 του π.δ/τος 59/2018».

Ταυτόχρονα η οδός Εμπράρ έχει δημόσιο ηλεκτροφωτισμό και απολαμβάνει δημοτικών υπηρεσιών καθαριότητας και ασφαλτόστρωσης. Κάτι που δε συνηθίζεται σε άλλους ιδιωτικούς χώρους της πόλης.

Από τη συγκεκριμένη ιστορία προκύπτουν μερικά εύλογα ερωτήματα.

  • Πώς είναι δυνατόν ένας ιδιωτικός χώρος να λειτουργεί επί δεκαετίες ως οδός με ταμπέλα του δήμου και να φροντίζεται από αυτόν παρά το ιδιωτικό καθεστώς της;
  • Τι αξία έχουν δύο έγγραφες άδειες από ισάριθμες αρχές της πόλης όταν στην πράξη ακυρώνονται από ιδιώτες που επικαλούνται πληροφορίες που θα έπρεπε να βρίσκονται σε γνώση και των δύο;
  • Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη σε τέτοιες περιπτώσεις που μία τέτοια διοργάνωση πέφτει θύμα χρόνιων παθογενειών στη διακυβέρνηση της πόλης;

Αποδείχθηκε και στην πράξη πως οι προβληματισμοί που έθεσε στο επίκεντρο το συνέδριο της εισαγωγής είναι απολύτως επίκαιροι. Ο καθορισμός του αστικού χώρου και μέσω αυτού της οικονομίας και της κοινωνίας απαιτεί ενίσχυση της συμμετοχικότητας και ανάληψης ευθύνης εκ μέρους όλων των αρμοδίων.


* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 05.04.2026

ESPA