Γράφει ο Κρίτων Χριστιανόπουλος
Ψυχίατρος - Παιδοψυχίατρος
Υπήρχε μία εποχή που ο μόνος τρόπος να βρούμε τον δρόμο μας ήταν να ρωτήσουμε έναν περαστικό. Ήταν η εποχή που μιλούσαμε ατελείωτα μέσα από ένα σταθερό τηλέφωνο σε μία άλλη χώρα παρόλο ότι αυτό κόστιζε πολύ. Προϊστορία λοιπόν. Σήμερα ήδη η Τεχνητή Νοημοσύνη αναστατώνει όλη τη χρήση του διαδικτύου.
Η καινούρια εποχή κουβαλάει απειλές που βαραίνουν τη συζήτηση, δηλαδή την πρακτική που στηρίζεται στο να πάρουμε υπόψη μας τον άλλον μέσα από μία αμφίδρομη προσήλωση στο πρόσωπό του. Ζούμε λοιπόν το τέλος του λόγου μέσα σε μία φαντασματική εποχή.
Ζούμε σε μία «ανθρωπολογική σχάση», καθώς τίθεται σε αμφισβήτηση αυτό που ήταν από πάντα το matrix της κοινωνικοποίησης.
Η συζήτηση απαιτεί να σιωπούμε για να ακούσουμε τον άλλον. Ζούμε στην εποχή των μηχανισμών του απάνθρωπου, του εθισμού, του εγκλεισμού που όλα αυτά σχετίζονται με την επίμονη προσήλωση μας στα κινητά. Περπατάμε και τα μάτια μας παραμένουν λατρευτικά προσηλωμένα στο κινητό καθώς ο λόγος έχει χάσει κάθε αξία. Τα μηνύματα έχουν αντικαταστήσει τη συζήτηση, τον αληθινό διάλογο που σε υποχρεώνει να πάρεις υπόψη σου τον άλλον.
Τα κοινωνικά δίκτυα ενσαρκώνουν τον «κόσμο του άλλου χωρίς άλλους». Παρόλο ότι ποτέ δεν υπήρξαμε τόσο συνδεδεμένοι, ποτέ το αίσθημα της μοναξιάς δεν ήταν τόσο διαδεδομένο. Πότε δεν είχαμε τόσο μεγάλη επικοινωνία χωρίς να μιλάμε στους άλλους. Απελευθερώσαμε ένα τέρας.
Τα κινητά και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κλέβουν την παιδικότητα των παιδιών μας. Ευτυχώς που πάρθηκε από την κυβέρνηση το όριο των 15 χρόνων στο γυμνάσιο. Εκεί που δεν υπάρχει καμία αλληλεπίδραση δεν υπάρχει ανθρωπισμός. Ήδη στις ΗΠΑ υπάρχουν κινήσεις ενάντια στο Facebook και στο Instagram. Όλα τα παραπάνω διαταράσσουν τις σχέσεις με τους άλλους.
Το θέμα δεν είναι ο πόνος για τις στιγμές που χάνονται αλλά ότι το κινητό μας αναισθητοποιεί σε σημείο ώστε να μην έχουμε πλέον συνείδηση. Πρέπει να μάθουμε ξανά να μιλάμε με ανθρώπους που δεν μας μοιάζουν, να αντιστεκόμαστε στην υπερατομικότητα του κοινωνικού πρέπει. Η επιτυχία του καθενός εξαρτάται από τη συζήτηση με όλους.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 03.05.2026
