Ο Αρτεμίδωρος έβαλε βιαστικά στο χέρι του Ιούλιου Καίσαρα το χαρτί με την προειδοποίηση για τον επικείμενο φόνο και ψιθύρισε «Μην αμελήσεις, δες το αμέσως».
Ο Καίσαρας περιτριγυρισμένος από φίλους, πολιτικούς συμμάχους και τους πανταχού παρόντες κόλακες των ισχυρών απολάμβανε τη θριαμβευτική είσοδο στη Σύγκλητο. Και το αμέλησε. Λέγεται ότι η προειδοποίηση βρέθηκε στη σφιγμένη παλάμη του νεκρού Καίσαρα.
Αυτή είναι η μοίρα της αλαζόνων. Αγνοώντας τις προειδοποιήσεις οδεύουν προς ένα σημείο από το οποίο δεν υπάρχει επιστροφή -κυριολεκτικά ή μεταφορικά.
Οι έρευνες κοινής γνώμης έχουν αρκετά αρνητικά στοιχεία. Να δεχθώ ότι ο πληθωρισμός δημοσίευσης μετρήσεων με ταυτόσημα ή παρεμφερή αντικείμενα και ερωτηματολόγια (λες και δεν υπάρχουν άλλες ερωτήσεις διερεύνησης του κοινωνικού κλίματος εκτός από την πρόθεση ψήφου) παράγουν ένα αποτέλεσμα που προκαθορίζει, και ίσως περιορίζει ασφυκτικά, το πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου. Να δεχθώ και άλλα αρνητικά στοιχεία σχετικά με τις δημοσκοπήσεις.
Όμως, σημαντικά ερευνητικά ευρήματα με προειδοποιήσεις για το μέλλον του πολιτικού μας συστήματος έχουν δει το φως της δημοσιότητας αλλά αγνοούνται ή θάβονται κάτω από τον θόρυβο για τα εκλογικά ποσοστά.
Και η Ιστορία επαναλαμβάνεται: Ούτε οι σύγχρονοι Αρτεμίδωροι εισακούονται.
Τα μηνύματα για μία πορεία του πολιτικού μας συστήματος σε αχαρτογράφητα νερά, θολά και επικίνδυνα, υπάρχουν και είναι πολλά. Βοούν σε ώτα μη ακουόντων, όπως δείχνει και η μέχρι στιγμής συζήτηση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος.
* Ο κατακερματισμός του κομματικού μέρους του πολιτικού μας συστήματος είναι μεγάλος και, όπως δείχνουν οι μετρήσεις, είναι σφόδρα πιθανό να ενταθεί στις επόμενες εκλογές.
Ένας κατακερματισμός σύμπτωμα και όχι αιτία των πολιτικών παθογενειών, βολικός για όσους στοχεύουν σε ενίσχυση της εξουσίας τους -και συνεχίζουν να ανεβαίνουν χαμογελώντας τα σκαλιά της Συγκλήτου. Βολικός τώρα για αυτούς αλλά επικίνδυνος στο άμεσο μέλλον, για όλους.
* Η δυναμική της διαρκούς και εντεινόμενης συγκέντρωσης ισχύος (θεσμικής και «γκρίζας», δηλαδή προβλεπόμενης από νόμους και μη προβλεπόμενης αλλά υπαρκτής), όσο πιο ψηλά γίνεται, στην εκτελεστική εξουσία αποστερεί θεσμικό εύρος και βάθος στη δημοκρατική μας λειτουργία και παράγει περιορισμό εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Η θεσμική αποξένωση και η έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών είναι σωρευτικό φαινόμενο και γι’ αυτό απαιτείται σχεδιασμένη και μακροχρόνια απάντηση. Έχουμε τον χρόνο; Τα σκαλιά της Συγκλήτου τελειώνουν…
* Η έλλειψη πολιτικά κατευθύνουσας δύναμης, στοιχείο που αντανακλάται και στις αναιμικές/γενικόλογες προτάσεις για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, δε συνάδει με την πολυδιαφημισμένη σταθερότητα, η οποία το πρώτο που θα έπρεπε να δημιουργεί είναι έναν οδικό χάρτη για την ανάκαμψη του πολιτικού συστήματος και των θεσμών και όχι μία μεταφυσική (δηλαδή αποσυνδεμένη από έμπρακτες εφαρμογές) αίσθηση ασφάλειας έναντι απροσδιόριστων κινδύνων.
Για το πολιτικό μας σύστημα αι ειδοί του Μαρτίου, έφτασαν. Ευτυχώς ή δυστυχώς, δεν έφυγαν ακόμη…
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 22.03.2026