Γράφει
Δημήτρης Κατσαντώνης
Ένα από τα σημαντικά γεγονότα της εβδομάδας ήταν η ανακοίνωση του πρωθυπουργού για την Αναθεώρηση του Συντάγματος.
Δεν θα ασχοληθούμε με το αν είναι απλώς ένας πολιτικός χειρισμός για αντιπερισπασμό στα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση ούτε στο έλλειμμα θεσμικής αξιοπιστίας, από πρωτοβουλίες και παραλείψεις της κυβέρνησης, που έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο πολιτικό σύστημα.
Ας ασχοληθούμε με το περιεχόμενο: Ανταποκρίνεται στις θεσμικές και πολιτικές ανάγκες της χώρας;
Από όσα μέχρι στιγμής ανακοινώθηκαν η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι απογοητευτική διότι είναι αρνητική.
Και αυτό επειδή δεν είδαμε να θίγονται κεντρικά θέματα που καθιστούν προβληματική τη σχέση του πολιτικού συστήματος με την κοινωνία.
- Καμία νύξη για το συγκεντρωτικό πρωθυπουργικό imperium (του εκάστοτε πρωθυπουργού) που απορροφά και ενσωματώνει εξουσίες καθιστώντας ατροφικές τις λειτουργίες των άλλων δύο, ανεξάρτητων στα ευνομούμενα κράτη, εξουσιών. Δηλαδή, της δικαστικής και της νομοθετικής.
- Στην εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης δεν μπορεί να εμπλέκεται με κανέναν τρόπο η εκτελεστική εξουσία. Σε καμία χώρα της ΕΕ δεν διορίζεται η ηγεσία από το υπουργικό συμβούλιο (με εξαίρεση, ίσως, την Ουγγαρία. Καθόλου τιμητική παρέα στο θέμα αυτό -αν υπάρχει και εκεί…). Ένας μόνο αντιπρόεδρος σε κάθε Ανώτατο Δικαστήριο.
- Η νομοθετική εξουσία, δηλαδή το Κοινοβούλιο, πρέπει να πάψει να είναι μηχανισμός επικύρωσης των πρωθυπουργικών εντολών (για να γλιτώσουμε κάποια στιγμή από τα πρωτοφανή περιστατικά της μαζικής επιστολικής ψήφου βουλευτών, όπως συνέβη με τον ΟΠΕΚΕΠΕ). Η Βουλή να έχει αναβαθμισμένο ρόλο σε επιλογές όχι μόνο των Ανεξαρτήτων Αρχών αλλά και σε άλλους κρίσιμους φορείς του δημοσίου (π.χ. ΕΡΤ).
- Κατάργηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, με πλήρη αποκλεισμό της Βουλής (δηλαδή της ελεγχόμενης από τον πρωθυπουργό κομματικής πλειοψηφίας, όπως μας εξήγησε εναργέστατα ο κ. Γεωργιάδης) από τη διαδικασία ποινικής δίωξης υπουργών. Οποιαδήποτε μεσοβέζικη ρύθμιση στο θέμα αυτό, επιτείνει την κοινωνική δυσπιστία.
- Τον έλεγχο συνταγματικότητας των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου, τόσο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας όσο και από το ΣτΕ, διότι έως τώρα είναι ανέλεγκτες…
- Την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας, ώστε να μην είναι ένα βολικό figure of State, αλλά να μπορεί να προσθέτει νομιμοποίηση σε πολιτικές λειτουργίες (για αυτό είναι λάθος να εκλέγεται με απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία). Ας θυμηθούμε ότι το 2015 ο ΠτΔ δεν μπορούσε να αρνηθεί ένα εξόχως προβληματικό δημοψήφισμα και ότι δεν μπορεί να συγκαλέσει σύσκεψη πολιτικών αρχηγών, αν δεν το ζητήσει (ποιος άλλος;) ο πρωθυπουργός.
Υπάρχουν και πολλά άλλα. Ίσως επανέλθουμε. Ας μείνουμε σε δύο απορίες:
- Τελικά ο νόμος για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια είναι συνταγματικός ή όχι; Διότι, αν είναι δεν απαιτείται αλλαγή του άρθρου 16. Αν δεν είναι, πώς ψηφίστηκε και εφαρμόζεται; (έστω, όπως εφαρμόζεται...).
- Το θέμα με τη βαρύγδουπη έκφραση «άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων» προοιωνίζει νέες πλατείες Κλαυθμώνος σε κάθε αλλαγή κυβέρνησης ή συνδέεται με κάποιες πολύ συγκεκριμένες προβλέψεις (οι οποίες υπερβαίνουν τις υφιστάμενες); Μία γενικόλογη σύνδεση με την αξιολόγηση των υπαλλήλων εγκυμονεί κινδύνους για το μέλλον.
Και κάτι τελευταίο: Οι διατάξεις του Συντάγματος οφείλουν να έχουν θεσμική πρόβλεψη για όλα τα ενδεχόμενα και σε βάθος χρόνου. Σύνταγμα ανά εκλογική (και ακόμα χειρότερα, δημοσκοπική) συγκυρία δεν νοείται ως τέτοιο…
