Σε νέο κλοιό πληθωριστικών πιέσεων κινδυνεύει να εισέλθει η αγορά της Βόρειας Ελλάδας με τις αγροτικές κινητοποιήσεις (μαίνονται πάνω από ένα μήνα) να «γεννούν» νέες ανατιμήσεις.
Υπό αυτές τις συνθήκες, πάνω από 15% «τσίμπησε» ήδη το μεταφορικό κόστος λόγω χρονικής καθυστέρησης και αύξησης του κόστους καυσίμων, από τη χρήση παρακαμπτήριων οδών, στην μεταφορά εμπορευμάτων, αν και παράγοντες της αγοράς διαβεβαιώνουν πως δε θα περάσουν οι ανατιμήσεις, για την ώρα όμως, στην τελική τιμή των προϊόντων.
Στο πλαίσιο αυτό, αύξηση του κόστους ως και 200.000 σε μηνιαία βάση προκαλούν στα σούπερ μάρκετ οι αυξήσεις στις χρεώσεις των μεταφορικών εταιρειών ενώ εφόσον… δεν ξεμπλοκάρουν τα μπλόκα το ερχόμενο διάστημα προ των πυλών βρίσκονται ανατιμήσεις, σε πρώτη φάση στα οπωρολαχανικά που προέρχονται από την Κεντρική Μακεδονία (η πρώτη περιφέρεια της χώρας σε εξαγωγές αγροτικών προϊόντων).
Σύννεφα προβληματισμού
Για την ώρα, αν και καταγράφεται ανησυχία, δεν έχουν προκληθεί σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές και στην ομαλή διάθεση εγχώριων προϊόντων σε ξένες αγορές, με τον προβληματισμό ωστόσο στον εξαγωγικό κόσμο να φωλιάζει.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του δείκτη PMI (βασικός οικονομικός δείκτης που μετρά τη δραστηριότητα στον μεταποιητικό τομέα) της S&P Global, η συνολική ανάπτυξη του τομέα παραγωγής αγαθών στη χώρα μας υποστηρίχθηκε από την περαιτέρω αύξηση της παραγωγής, των νέων παραγγελιών και της απασχόλησης κατά τον τελευταίο μήνα του 2025. Παρότι ο ρυθμός ανάπτυξης των νέων εργασιών επιταχύνθηκε, τα επίπεδα παραγωγής αυξήθηκαν με ασθενέστερο ρυθμό, καθώς οι αναταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην παραγωγική ικανότητα.
«Παρότι ο ρυθμός ανάπτυξης των νέων εργασιών επιταχύνθηκε, τα επίπεδα παραγωγής αυξήθηκαν με ασθενέστερο ρυθμό, καθώς οι αναταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην παραγωγική ικανότητα. Οι μεγαλύτεροι χρόνοι παράδοσης διαφόρων ειδών δεν απέτρεψαν τις εταιρείες από το να αυξήσουν την αγοραστική τους δραστηριότητα, ωστόσο περιόρισαν τη δυνατότητά τους να δημιουργήσουν αποθέματα εισροών και ετοίμων προϊόντων», επισημαίνει η S&P Global.
Πάντως το χειρότερο είναι πως οι όποιες προσδοκίες υπήρχαν στις τοπικές οικονομίες της περιφέρειας για την εμπορική κίνηση αυτών των ημερών διαψεύστηκαν και είναι δύσκολο να… μεταβληθεί δραστικά το κλίμα, τουλάχιστον για τον τρέχοντα μήνα.
Παρά το γεγονός ότι η εορταστική περίοδος λειτουργεί ως το κρίσιμο «οξυγόνο» για το εμπόριο εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, φέτος η εικόνα στην ηπειρωτική Ελλάδα μόνο γιορτές δεν θύμισε.
Οι αγροτικές κινητοποιήσεις και η «παραδοσιακή» οικονομική δυσπραγία συνθέτουν ένα σκηνικό που πλήττει τη ζήτηση, περιορίζει τις μετακινήσεις και «αχρηστεύει» τον πιο καθοριστικό μήνα του χρόνου.
Οι ημερήσιες απώλειες για την οικονομία από τα μπλόκα υπολογίζονται σε 31–45 εκατ. ευρώ (μεσοσταθμικά), με τον τουρισμό (δημοφιλείς προορισμοί της Βόρειας Ελλάδας όπως η Δράμα βίωσαν πτώση τζίρου μέχρι και 30% στην εορταστική περίοδο), την εστίαση, το λιανεμπόριο και τα logistics να δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα.
Κάθε επιπλέον εβδομάδα κινητοποιήσεων να προσθέτει περίπου 200 εκατ. ευρώ ζημιά, κυρίως στην περιφέρεια, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά.
Οι αποκλεισμοί και οι παρακάμψεις αυξάνουν τους χρόνους δρομολογίων και το λειτουργικό κόστος των μεταφορών, το οποίο μεταφέρεται σταδιακά στην αγορά. Η έντονη χρήση δευτερευουσών οδών έχει αναδείξει και σοβαρό ζήτημα οδικής ασφάλειας, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ντόμινο
Σε κάθε περίπτωση, το διακύβευμα αφορά ολόκληρη την οικονομική αλυσίδα, υπερβαίνοντας τις αγροτικές κινητοποιήσεις. Για την οικονομία συνολικά, το ρίσκο και κατ΄επέκταση η ζημιά είναι συστημικά: Διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας, απώλειες τζίρου σε μια κρίσιμη περίοδο, αυξημένο μεταφορικό κόστος που δεν αποκλείεται να περάσει στις τιμές μεταγενέστερα ενώ ο πρωτογενής τομέας, με δεδομένο πως εξαρτάται άμεσα από την ομαλή «συμβίωσή» του με τις επιχειρήσεις λιανικής για να διαθέσει τα προϊόντα του, θα είναι από τους πρώτους που θα πληρώσει το μάρμαρο.
