Γράφει
Μιχάλης Αλεξανδρίδης
Η ώρα της αλήθειας φαίνεται να φτάνει για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς την Παρασκευή εξέπνευσε η κρίσιμη προθεσμία των 60 ημερών που του επιτρέπεται να αποφασίζει μόνος του για πολεμικές επιχειρήσεις και πλέον το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό αλλά απολύτως πρακτικό: θα επιλέξει τον δρόμο του συμβιβασμού ή θα επιμείνει σε μια τακτική έντασης που μέχρι τώρα δεν απέδωσε; Η αποτυχία του να «μπει, να χτυπήσει και να τελειώσει» μια σύγκρουση, όπως ενδεχομένως σχεδίαζε, τον φέρνει αντιμέτωπο με τα όρια όχι μόνο της στρατιωτικής ισχύος αλλά και του ίδιου του αμερικανικού πολιτικού συστήματος.
Το Σύνταγμα και η νομοθεσία των ΗΠΑ δεν του επιτρέπουν να επαναλάβει μονομερώς μια στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί να συνεργαστεί –ή έστω να διαπραγματευτεί– με τους Δημοκρατικούς και το ίδιο το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με το μέχρι τώρα στυλ διακυβέρνησής του. Ταυτόχρονα, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει για σκληρά αντίποινα σε περίπτωση νέου πλήγματος, ανεβάζοντας το ρίσκο σε επίπεδα που δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο ζήτημα του Τραμπ δεν είναι μόνο γεωπολιτικό. Είναι βαθιά προσωπικό και πολιτικό: ο αλλοπρόσαλλος τρόπος με τον οποίο ασκεί εξουσία. Στην πρώτη του θητεία αντιμετωπιζόταν συχνά ως ένας εκκεντρικός επιχειρηματίας που έφερε διαφορετικό αέρα στην πολιτική. Σήμερα, όμως, η εικόνα αυτή έχει φθαρεί. Έχει συμβάλει στην αποδόμηση βασικών «μύθων» της αμερικανικής πολιτικής.
Πρώτον, κατέρριψε την αντίληψη ότι τα πρόσωπα δεν παίζουν καθοριστικό ρόλο και ότι οι θεσμοί λειτουργούν ανεξάρτητα από τον εκάστοτε ηγέτη. Με τον Τραμπ, το πρόσωπο όχι μόνο επηρεάζει, αλλά καθορίζει τον τόνο – και συχνά τον αποσταθεροποιεί. Δεύτερον, έπληξε την εικόνα των ΗΠΑ ως μιας απόλυτα ελεγχόμενης και προβλέψιμης υπερδύναμης. Οι αποφάσεις του συχνά εκπλήσσουν συμμάχους και αντιπάλους, δημιουργώντας αβεβαιότητα αντί για σταθερότητα.
Τρίτον, αμφισβήτησε τον ίδιο του τον μύθο. Από τις φιλοδοξίες για ένα Νόμπελ Ειρήνης, έχει βρεθεί να συνδέεται με διαρκείς εντάσεις και συγκρούσεις. Η ιδιοσυγκρασία του –μια πεποίθηση ότι μπορεί να ελέγχει τα πάντα– τον οδηγεί σε κινήσεις που συχνά φαίνονται περισσότερο παρορμητικές παρά στρατηγικές.
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και δύο πρόσωπα που παίζουν κομβικό ρόλο αυτή τη στιγμή –κι όχι δεν είναι το «φιλαράκι» του ο Πούτιν. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταφέρει να βάζει τον Τραμπ να παίζει ένα χοντρό παιχνίδι με σοβαρότατες απώλειες, χωρίς ο Αμερικανός να καταλαβαίνει πραγματικά ότι άγεται και φέρεται, ενώ «περίεργη» είναι και η ισορροπία της σχέσης του με την Τζόρτζια Μελόνι, που έχει μάθει να τον ελέγχει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο Ευρωπαίο ηγέτη.
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα θα δείξει αν ο Τραμπ μπορεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της πολιτικής πραγματικότητας ή αν θα συνεχίσει σε μια πορεία που δοκιμάζει όχι μόνο τον ίδιο, αλλά και τον κόσμο. Γιατί η Αμερική μπορεί να μην είναι πια εκείνη που ήταν, αλλά δεν παύει θεωρητικά ο «πλανητάρχης» να ελέγχει τις παγκόσμιες εξελίξεις.
Αν, πάντως τα παραπάνω σας φαίνονται περίπλοκα, υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος για να καταλάβει κάποιος που βρισκόμαστε με τον Τραμπ. Δεν χρειάζεται ανάλυση διεθνών σχέσεων. Δεν χρειάζεται να ξέρεις πώς λειτουργεί το Κογκρέσο. Αρκεί να δεις τι τελικά συζητάμε.
Γιατί ενώ συμβαίνουν όλα τα παραπάνω -προθεσμίες που λήγουν, πιέσεις, γεωπολιτικά ρίσκα, αποφάσεις που μπορεί να αλλάξουν ισορροπίες και τη βενζίνη στο... Θεό- η κουβέντα, σχεδόν μαγικά, πάει αλλού. Πάει στα… UFO.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικά αποκαλυπτικό κομμάτι της ιστορίας.
Ο Τραμπ, μέσα σε μια από τις πιο πιεστικές φάσεις της πολιτικής του, επιλέγει να μιλήσει για «απόρρητα αρχεία» και αποκαλύψεις που «δεν είμαστε έτοιμοι να δούμε». Όχι με έναν θεσμικό τόνο, όχι σαν μια σοβαρή ενημέρωση (λέμε τώρα), αλλά με ύφος που θυμίζει την πραγματική του κλίση... του ηθοποιού σαν να είναι σε τρέιλερ ταινίας.
Δεν είναι κάτι καινούργιο. Δεν το εφηύρε ο Τραμπ. Είναι ίσως από τα πιο παλιά «κόλπα» στην πολιτική όταν ο ηγέτης στριμώχνεται. Απλώς εδώ το βλέπουμε σε μια πιο καθαρή, σχεδόν απροκάλυπτη μορφή. Ρίχνεις ένα θέμα που τραβάει την προσοχή. Κάτι που κάνει θόρυβο. Κάτι που ο κόσμος θέλει να σχολιάσει και η ατζέντα αλλάζει.
Και τα UFO είναι ό,τι πρέπει για αυτό. Έχουν μυστήριο, έχουν φαντασία, έχουν και αυτή τη διαχρονική γοητεία του «κάτι μας κρύβουν». Δεν χρειάζεται προσπάθεια για να πιάσει. Πιάνει μόνο του ειδικά στην Αμερική.
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν αυτόματο. Τα social media γεμίζουν. Οι συζητήσεις αλλάζουν κατεύθυνση. Οι τίτλοι μετατοπίζονται. Και ξαφνικά, αντί να μιλάμε για το αν υπάρχει σχέδιο, για το τι σημαίνουν οι επιλογές του, για το πού οδηγείται μια ολόκληρη κατάσταση, μιλάμε για εξωγήινους.
Και αυτό δεν είναι τυχαίο.
Το πιο εντυπωσιακό, όμως, δεν είναι ότι το κάνει. Είναι ότι συνεχίζει να δουλεύει. Ότι κάθε φορά βρίσκει τρόπο να τραβήξει την προσοχή εκεί που θέλει. Με μια φράση, με μια υπόσχεση, με μια υπερβολή.
Γιατί στην ουσία, ο Τραμπ κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα. Δημιουργεί ένταση, δημιουργεί εικόνες, δημιουργεί χάος... Και όσο εμείς ακολουθούμε, όσο μπαίνουμε στη συζήτηση που ανοίγει, τόσο η πραγματική κουβέντα πάει λίγο πιο πίσω.
Κάποιος θα πει: «και τι έγινε;». Έγινε ότι χάνεται η προτεραιότητα. Όταν ο κόσμος έχει μπροστά του πραγματικά προβλήματα και εμείς (οι Αμερικάνοι και εμείς λίγο λιγότερο) συζητάμε για κάτι τόσο εντυπωσιακό αλλά και τόσο αόριστο, κάτι δεν πάει καλά.
Το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχουν UFO. Άλλωστε, όπως τη χρησιμοποιούμε την λέξη στην καθημερινότητά μας, υπάρχουν και είναι και... πολλά. Γιατί μιλάμε γι’ αυτά τώρα; Γιατί μόνο εξωγήινοι μπορούν να εξηγήσουν το πώς φτάσαμε να μην ξέρουμε αν θα μας πέσει καμιά βόμβα στο κεφάλι, επειδή δεν καταλάβαμε έγκαιρα τι σημαίνει η απουσία πολιτικής και πόσο επικίνδυνη είναι η αντικατάστασή της από το απολιτίκ και το λάιφ στάιλ.
Ας προσέχαμε...
* Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 03.05.2026
