Ιστορικός, φιλόλογος και αρχαιολόγος με έργα αναφοράς τα οποία σημάδεψαν τις πολιτικές και επιστημονικές εξελίξεις του καιρού του, ο Γεώργιος Σωτηριάδης υπήρξε ο πρώτος Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με έναρξη της πρυτανικής του θητείας το 1927. Υπηρέτησε την έρευνα από όλες τις δυνατές θέσεις ως αρχαιολόγος, πανεπιστημιακός δάσκαλος, συγγραφέας και μεταφραστής έργων, και συνδέθηκε στενά με κορυφαίους πολιτικούς και λογοτέχνες της εποχής του.
Γεννήθηκε στο οθωμανοκρατούμενο Σιδηρόκαστρο της «Μακεδονικής Πατρίδος», όπως ο ίδιος συνήθιζε να αναφέρεται στον τόπο καταγωγής του. Πραγματοποίησε σπουδές στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Μονάχου. Υπήρξε ένας από τους πρώτους Εφόρους της «Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας» και κατόπιν της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, καθώς και, γενικότερα, ένας από τους πρωτοπόρους της Αρχαιολογίας στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής σταδιοδρομίας του, πραγματοποίησε σπουδαίες και θεμελιώδεις ανασκαφές και έρευνες στην Αιτωλία, την Αττική, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα, τη Φθιώτιδα και την Ήπειρο. Η ανασκαφική δραστηριότητά του δεν ανακόπηκε ούτε κατά την περίοδο της πρυτανικής θητείας του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, καθότι εγκαινίασε την πρώτη πανεπιστημιακή ανασκαφή στο Δίον της Πιερίας, το 1928.
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο
Το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στο πλαίσιο του εορτασμού για τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από την ίδρυση και λειτουργία του ακαδημαϊκού ιδρύματος διοργανώνει σήμερα και αύριο 16/1, στο ΚΕΔΕΑ, το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, με τίτλο «Γεώργιος Σωτηριάδης: ο αρχαιολόγος, ιστορικός και φιλόλογος, πρώτος Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». Στις εργασίες του Συνεδρίου συμμετέχουν 22 επιστήμονες από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ολλανδίας, με σκοπό να φωτίσουν άγνωστες πτυχές της προσωπικότητας και του έργου του Γεώργιου Σωτηριάδη και να αναδείξουν τη συμβολή του στη διαμόρφωση της ελληνικής αρχαιολογικής και ιστορικής επιστήμης.
Η Ελένη Παπαγιάννη, καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ και πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου σημειώνει στο emakedonia.gr "Πρόκειται για μία πολύ σημαντική προσωπικότητα της διανόησης στα τέλη του ‘19ου αρχές 20ου αιώνα. Ένας πολύ σημαντικός αρχαιολόγος που έδρασε σε εμβληματικές ανασκαφές. Ουσιαστικά τις ξεκίνησε και τις θεμελίωσε. Για το Πανεπιστήμιό μας έχει ιδιαίτερη σημασία διότι εκτός του ότι υπήρξε καθηγητής της Φιλοσοφικής όταν ιδρύθηκε, ήταν και ο πρώτος πρύτανης του ΑΠΘ. Διορίστηκε στα τέλη του 1926 και έγινε πρύτανης την επόμενη χρονιά. Ο Σωτηριάδης ως ακάματος αρχαιολόγος όταν ήρθε στη Θεσσαλονίκη αποφάσισε να ξεκινήσει την ανασκαφή στο Δίον της Πιερίας, η οποία είναι μία πάρα πολύ σημαντική ανασκαφή που ξεκίνησε από τον ίδιο με σκοπό να αποτελέσει και ένα διδακτικό μέσο για τους φοιτητές της Φιλοσοφικής. Ήδη από το 1929 λοιπόν αυτή η ανασκαφή είχε διδακτικό χαρακτήρα κάτι που φυσικά συνεχίζεται μέχρι και σήμερα".
Συμπληρώνει πως "ήταν μία πολυσχιδής προσωπικότητα. Οι διανοούμενοι της εποχής είχαν σφαιρική γνώση για πολλά πράγματα ο ίδιος κατά βάση ήταν καθηγητής ιστορίας και ασχολήθηκε πολύ και με τη φιλολογία όπου έκανε μεταφράσεις. Οι πτυχές της προσωπικότητάς του ήταν πολλές και θα προσπαθήσουμε να τις προσεγγίσουμε και με τους ειδικούς, στο πλαίσιο του συνεδρίου".
Περιέγραψε πως το επίκεντρο του συνεδρίου αφορά την αρχαιολογία και έτσι οι ομιλητές θα εστιάσουν σε ανασκαφές που ξεκίνησε ο Σωτηρίαδης, διότι "είτε ανασκάπτουν αυτές τις περιοχές στο σήμερα είτε μπορούν να παρουσιάσουν στοιχεία από τις πρώτες του ανασκαφές. Μεγάλο μέρος των ερευνητών ξένων πανεπιστημίων δραστηριοποιούνται στην αρχαιολογία του ελλαδικού χώρου και κατ' επέκταση με ανασκαφές που θεμελίωσε ο Σωτηριάδης και οι οποίες έχουν συνέχεια. Επιπλέον, θα παρουσιαστούν και άλλες πτυχές της προσωπικότητας του, όπως η συμβολή του στην εξέλιξη της ιστορίας και η φιλολογική του δράση".
Από την πλευρά του ο Ιωάννης Φάππας, επίκουρος καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ συμπληρώνει: "ήταν ένας πρωτοπόρος την ελληνικής αρχαιολογίας. Λόγω και της χρονικής συγκυρίας και του ερευνητικού προσανατολισμού του, ο ίδιος εντάσσεται ανάμεσα στην ηρωική εποχή της αρχαιολογίας και στην επιστημονική. Ο Σωτηριάδης ήταν πάρα πολύ σημαντικός ερευνητής, αρχαιολόγος, ιστορικός είχε πάρα πολλές καλές διασυνδέσεις με την τότε καλή κοινωνία της Αθηνάς καθώς είχε προσωπικές φιλίες με λογοτέχνες όπως ο Δροσίνης, ο Παπαδιαμάντης. Ήταν επίσης συνεργάτης του Βενιζέλου".
Μιλώντας για το Διεθνές Συνέδριο εξηγεί ότι, "θα έχουμε τη δυνατότητα να δούμε και να αναπτύξουμε ολιστικά την προσωπικότητά του και τη συμβολή του σε κάθε τομέα. Οι ανασκαφές του είναι πραγματικά σημαντικές. Γενιές αρχαιολόγων έχουν ασχοληθεί και ασχολούνται με τις θέσεις τις οποίες ανέσκαψε. Η περιοχή της Χαιρώνειας όπου ανέσκαψε τον τύμβο των Μακεδόνων. Είναι ο μοναδικός αρχαιολόγος που πραγματικά πλησίασε τόσο κοντά στον Μέγα Αλέξανδρο. Ανέσκαψε τον τύμβο των Μακεδόνων πεσόντων οι οποίοι έπεσαν στη συγκεκριμένη μάχη της 2ης Αυγούστου του 338 π.Χ.. Ήταν οι στρατιώτες του Μεγάλου Αλεξάνδρου οι οποίο ήταν μαζί του στη μάχη και ήταν οι άνθρωποι που ήταν δίπλα του. Ο Σωτηριάδης λοιπόν βρήκε τους ανθρώπους που ήταν δίπλα του και αυτό είναι τεκμηριωμένο. Επίσης σημαντικές ήταν οι ανασκαφές του στο Θέρμο της Αιτωλίας, μεγάλο ιερό των πρώιμων ιστορικών χρόνων, στο Δίον και βέβαια όλη η έρευνα του στην κοιλάδα του Σπερχειού και της Χαιρώνειας είναι μνημειώδης".
Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του Διεθνούς Συνεδρίου εδώ.
