Γράφει
Μιχάλης Αλεξανδρίδης
Πώς γίναμε έτσι; Τι παιδιά μεγαλώνουμε; Τι λάθη κάνουμε και τα παιδιά μας επιδεικνύουν τέτοια συμπεριφορά; Τι κοινωνία έχουμε γίνει;
Η βία στους νέους έχει ξεφύγει. Μπορεί να πρωτοεκδηλώθηκε το φαινόμενο στα γήπεδα, αλλά πλέον η βία βρίσκεται παντού όπου ζουν νέοι άνθρωποι. Στα σχολεία, στις γειτονιές, στους δρόμους, στα σπίτια, στα κέντρα διασκέδασης. Παντού. Μόνο στις δουλειές- στους εργασιακούς χώρους αναφέρομαι- ακόμη δεν ξεχειλίζει η οργή, η χειροδικία, οι ξυλοδαρμοί, οι δολοφονικές επιθέσεις. Ίσως επειδή εκεί, τα «σκληρά» αφεντικά έχουν επιβάλλει κανόνες που δεν αφήνουν περιθώρια για…μαγκιές και επιδείξεις.
Ξεκίνησα να γράψω για την καθηγήτρια αγγλικών που -σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν οι άνθρωποί της- δεν άντεξε το απάνθρωπο bullying από τους μαθητές της, τον χλευασμό, τις εξευτελιστικές επιθέσεις και λύγισε. Είμαι συγκλονισμένος που όλα αυτά τα φοβερά και τρομερά που περιγράφηκαν για αυτά που υφίστατο από τους μαθητές της και τα οποία μπορούν να τα αντέξουν μόνον οι πολύ δυνατοί ή οι τελείως αδιάφοροι.
Το ακόμη χειρότερο της εν λόγω ιστορίας, είναι ότι οι γονείς των μαθητών, δεν ένιωσαν την υποχρέωση να καυτηριάσουν -έστω αυτό- όσα συνέβαιναν στην τάξη. Απεναντίας, έσπευσαν να απλώσουν πέπλο προστασίας προς τα βλαστάρια τους που… παιδιά είναι και άρα δικαιολογούνται για ό, τι και να κάνουν.
Θυμάμαι στα χρόνια τα δικά μας, δεν διανοούμασταν να φερόμαστε απρεπώς στους δασκάλους μας. Όχι μόνο επειδή φοβόμασταν τις επιπτώσεις της αντίδρασης του σχολείου, αλλά από σεβασμό και επίγνωση πως πηγαίνουμε στις τάξεις για να μάθουμε κάποια πράγματα.
Θυμάμαι επίσης που οι γονείς των μαθητών, αν ενημερώνονταν πως οι κανακάρηδές τους δεν διάβαζαν ή ήταν αδιάφοροι για τα μαθήματα, απαντούσαν μάλλον με το περίφημο: «δείρ’ το δάσκαλε να βάλει μυαλό»…
Όπως και θυμάμαι, που οι γονείς μου -δάσκαλοι ήταν αμφότεροι- απολάμβαναν σεβασμό και αποδοχή από τους μαθητές τους και την τοπική κοινωνία. Σεβασμός που διατηρήθηκε και μετά την συνταξιοδότησή τους, κάνοντας τους παλιούς μαθητές τους να αναφέρονται σε αυτούς με αγάπη και συγκίνηση.
Τις τελευταίες δεκαετίες, τα πράγματα άλλαξαν. Μπορεί να έχουν ευθύνη γι’ αυτό κάποιοι εκπαιδευτικοί που είναι αδιάφοροι, λουφαδόροι ή φυγόπονοι, αλλά κύριοι υπαίτιοι είναι οι γονείς –ναι, σε εμάς αναφέρομαι και κυρίως στους επόμενους από τη δική μου τη γενιά- που θεωρούν ότι τα καλομαθημένα τους, δικαιούνται να απολαμβάνουν ελευθερία χωρίς όρια, σεβασμό χωρίς προϋποθέσεις και φροντίδα δίχως υποχρέωση ανταπόδοσης.
*Πλέον έχουμε να κάνουμε με γονείς που δεν μεγαλώνουν παιδιά αλλά… πρίγκηπες, που έχουν επιλέξει να μην τα δυσαρεστούν για οτιδήποτε και που έχουν πάντα έτοιμη την δικαιολογία «παιδί είναι» απέναντι σε οποιαδήποτε κατηγορία για κακή συμπεριφορά του παιδιού τους.
Για γονείς που δικαιολογούν συμπεριφορές γιατί φοβούνται ή βαριούνται την αντιπαράθεση και τη σύγκρουση με τα παιδιά τους.
Για γονείς που θέλουν το παιδί τους να είναι… χαρούμενο ακόμη κι αν για να γίνει αυτό θα πρέπει φέρεται ανάγωγα ή να δυστυχεί ένα άλλο παιδί και που νομίζουν ότι η κοινωνία οφείλει να συμμερίζεται και να εργάζεται γι αυτήν τους την επιθυμία.
*Στο πλαίσιο αυτό, δεν επιτρέπεται σε έναν δάσκαλο, σε έναν προπονητή, σε έναν μεγαλύτερο άνθρωπο να δυσαρεστήσει το βλαστάρι τους.
Με τέτοια νοοτροπία, παράγουμε εφήβους και μετεφήβους που δεν έχουν ίχνος συναισθηματικής νοημοσύνης, που είναι βαθιά ακαλλιέργητοι και κακομαθημένοι. Αυτοί οι νεαροί είναι λογικό να λειτουργούν με τους νόμους των ζώων, την δύναμη, τη βία, τον φόβο, τον πανικό.
Δεν μπορούν να λειτουργήσουν με κανόνες, να αναλάβουν ευθύνες και να συμμορφωθούν σε υποδείξεις. Παθαίνουν κρίσεις πανικού, γίνονται έξαλλοι σε παρατηρήσεις και στο τέλος είτε προσπαθούν να επιβληθούν με τη βία, είτε βάζουν τα κλάματα κι έρχονται με τη μαμά τους η οποία νομιμοποιείται να ουρλιάζει υστερικά γιατί… «παιδί είναι».
*Αυτό έχουμε παραγνωρίσει. Ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ασφάλεια, στην φροντίδα, στην εκπαίδευση, στο παιχνίδι, αλλά έχουν και υποχρεώσεις. Την υποχρέωση να δέχονται τα όρια και τους κανόνες που υπάρχουν στην κοινωνία την δεδομένη στιγμή και μέχρι αυτά να τροποποιηθούν ή να αλλάξουν. Όπως κι εμείς ως γονείς, έχουμε δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις. Γιατί το παιδί, για όσο είναι όντως παιδί, χρειάζεται γονιό και όρια. Όχι συγκάτοικο και μισθοφόρο υπηρέτη.
Και οι υπόλοιποι δεν είμαστε υποχρεωμένοι να ανεχόμαστε το χωρίς όρια ον που ξεπέταξες στην κοινωνία και το οποίο εμφορείται από την ιδέα πως τα ξέρει όλα και τα δικαιούται όλα. Ούτε καν όταν πληρώνεις. Πληρώνεις το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Πληρώνεις να μάθουν στο παιδί σου γράμματα και κανόνες συμπεριφοράς. Δεν αγοράζεις την υποχρέωση στην ανοχή.
Το σχολείο, δεν είναι οίκος ανοχής κακομαθημένων κι ασύδοτων νέων.
*Κι αν αυτό το καθεστώς ζωώδους ελευθερίας και συνακόλουθης βίας για επιβολή των «θέλω» του νέου δημιουργεί τόσα θέματα στο –υποτίθεται- ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον ενός σχολείου, φανταστείτε τι γίνεται στα γήπεδα, στους δρόμους και στα πεζοδρόμια.
Έκλεινα αυτό το σημείωμα όταν ξέσπασε η είδηση για την δολοφονική επίθεση σε έναν 20χρονο στην Καλαμαριά. Την ώρα που έγραφα, δεν ήταν ξεκάθαρα τα αίτια και οι δράστες της δολοφονίας. Ειπώθηκε για οπαδική επίθεση – ήταν γνωστός φίλος του ΠΑΟΚ το θύμα. Έγινε επίσης γνωστό ότι ο νεαρός ήταν μέλος της ομάδας νέων που τον περυσινό Νοέμβριο είχαν αναλάβει ρόλο αυτόκλητου τιμωρού παιδόφιλων στήνοντάς τους παγίδες, δέρνοντας και ξεγυμνώνοντάς τους. Ίσως και η υπόθεση να σχετίζεται με αυτό.
*Θα τα βρει η αστυνομία αυτά. Ελπίζω σύντομα και αναμφισβήτητα. Προς το παρόν αυτό που είναι δεδομένο είναι πως άλλος ένας εικοσάχρονος μπαίνει στον τάφο, άλλος ένας νέος -ο δολοφόνος του- θα οδηγηθεί στην φυλακή, άλλες δυο μανούλες χαροκαμένες. Και ακολούθως, πάλι κάποιες ομάδες νεαρών θα ορκίζονται εκδίκηση και ίσως μερικές χιλιάδες οπαδών σε ένα γήπεδο να φωνάζουν «αδέρφια ζείτε εσείς μας οδηγείτε» και σε άλλο, «λευτεριά στα αδέρφια μας».
Και όλα αυτά μαζί, σε μια κοινωνία που έχει συμφιλιωθεί τελείως με τη βία και που μπορεί τη μια στιγμή να ολοφύρεται σοκαρισμένη, ενώ την άλλη να συμβιβάζεται με την απραξία για την κατανόηση των λόγων που οδηγούν σε αυτήν και την απαίτηση για λήψη μέτρων αντιμετώπισής τους.
* Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 15.03.2026
