Πολλαπλά στοιχήματα καλούνται να κερδίσουν Hellenic Train και Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών καθώς η πρόσφατη άφιξη του νέου συρμού τύπου Coradia Stream στη Θεσσαλονίκη συμβολίζει μία νέα αρχή ή ακόμα και μία νέα εποχή για τον πολύπαθο ελληνικό σιδηρόδρομο, με τις «αρχαίες» υποδομές του ωστόσο ακόμα να παλεύουν να σταθούν στα πόδια τους.
Ο νέος συρμός τους επόμενους μήνες θα πραγματοποιεί δοκιμαστικά δρομολόγια για λογαριασμό της Hellenic Train, έως ότου η κατασκευάστρια εταιρεία (Alstom) αρχίσει την παράδοση των συνολικά 23 νέων συρμών.
Στο πλαίσιο αυτό, στόχος της κυβέρνησης είναι το προσεχές καλοκαίρι ολόκληρος ο άξονας Αθήνα – Θεσσαλονίκη να λειτουργεί με 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS, το σύστημα αυτόματης πέδησης των τρένων (κρίσιμες δικλείδες ασφαλείας που αν υπήρχαν τρία χρόνια πριν ενδεχομένως να απέτρεπαν την τραγωδία των Τεμπών).
Οι νέοι συρμοί θα έχουν νόημα μόνο εφόσον κουμπώσουν σε νέες και αξιόπιστες ράγες, διαφορετικά ο εκσυχρονισμός του σιδηρόδρομου θα μείνει στα χαρτιά. Νέα τρένα και σύγχρονες υποδομές μοιραία επιβάλλεται να «ταξιδεύουν» παράλληλα.
Στη συμφωνία που υπογράφτηκε πρόσφατα με το Υπουργείο Υποδομών, η Hellenic Train (θυγατρική της ιταλικής FSI) δεσμεύεται για συνολικές επενδύσεις 420 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 308 εκατ. ευρώ αφορούν την αγορά των νέων τρένων από την Alstom ενωλ 112 εκατ. θα διατεθούν για νέα αμαξοστάσια, αναβαθμίσεις και ψηφιακά συστήματα.
Στη νέα συμφωνία, επίσης, προβλέπεται αναπροσαρμογή της ετήσιας επιδότησης ύψους 50 εκατ. ευρώ για τις άγονες γραμμές, σε συνάρτηση με τον πληθωρισμό.
Υπό αυτό το πρίσμα, 23 νέοι ηλεκτροκίνητοι συρμοί τύπου Coradia Stream αναμένεται να… σφυρίξουν στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Πρόκειται για ηλεκτροκίνητους συρμούς νέας γενιάς, σχεδιασμένους για υπεραστικές και προαστιακές επιβατικές υπηρεσίες. Οι συρμοί διαθέτουν χαμηλό δάπεδο και επιβίβαση χωρίς σκαλιά, αυξημένη χωρητικότητα (335 θέσεις ανά υπεραστικό και 362 ανά προαστιακό συρμό), μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, προσαρμοζόμενο LED φωτισμό, ειδικούς χώρους για ποδήλατα, καρότσια και μεγάλες αποσκευές, καθώς και ενισχυμένη ηχομόνωση.
Το «όνειρο» των 3,5 ωρών
Καθώς την άνοιξη του 2027 αναμένονται τα πρώτα δύο από τα συνολικά 23 νέα τρένα που δεσμεύεται να προμηθευτεί η Hellenic Train, επιδίωξη του Υπουργείου Υποδομών είναι το δρομολόγιο Αθήνας – Θεσσαλονίκης με τρένο να εκτελείται πιο κοντά στις 3,5 ώρες από πάνω από 5 ώρες που είναι σήμερα με πλήθος παρεμβάσεων να τρέχουν για να γίνει πραγματικότητα η μείωση του χρόνου στο δρομολόγιο.
Σε επίπεδο ασφάλειας και λειτουργίας, στους νέους συρμούς ενσωματώνονται πλήρως τα ευρωπαϊκά συστήματα ETCS για τον έλεγχο κυκλοφορίας και ταχύτητας, καθώς και το TCMS για την κεντρική διαχείριση όλων των κρίσιμων λειτουργιών του συρμού, με συνεχή παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και δυνατότητα αυτόματων παρεμβάσεων όπου απαιτείται.
Οι συρμοί έχουν μέγιστη ταχύτητα 160 χλμ./ώρα με δυνατότητα αναβάθμισης όπου το δίκτυο επιτρέπει μεγαλύτερες ταχύτητες και παρουσιάζουν έως 10% μειωμένη κατανάλωση ενέργειας.
Από το σύνολο των 23 συρμών, 12 προορίζονται για τον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη και 11 για την ενίσχυση των προαστιακών γραμμών Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Ρήτρες
Στο deal μεταξύ Ελλάδας – Ιταλών προβλέπονται και αυστηρές ρήτρες εκατέρωθεν. Από 1η Ιανουαρίου του 2026 ισχύει νέο πλαίσιο ποινών για ακινητοποιήσεις συρμών λόγω βλαβών, με δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης από το ελληνικό Δημόσιο, εφόσον διαταράσσεται άνω του 10% των ετήσιων δρομολογίων. Το δικαίωμα ενεργοποιείται σε περίπτωση διατάραξης των δρομολογίων για τουλάχιστον 2 συνεχόμενες ημέρες ή τουλάχιστον 5 ημέρες σε διάστημα ενός μήνα. Προβλέπονται ποινές μέχρι 1 εκατ. υπέρ του Δημοσίου και αύξηση αποζημιώσεων επιβατών.
Αντίστοιχα, βέβαια, σε περίπτωση μη έγκαιρης αποκατάστασης της υποδομής, το ελληνικό Δημόσιο θα κληθεί να αποζημιώσει τον πάροχο για ανεκτέλεστα δρομολόγια.