Τα πέντε στάδια διαχείρισης του «πένθους» ( άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση, κατάθλιψη, αποδοχή) από τη φυγή της Ryanair οφείλει να ξεπεράσει άμεσα η Θεσσαλονίκη, στρέφοντας το βλέμμα στην επόμενη μέρα που δε θα συγχωρήσει επιστροφή στην εσωστρέφεια και σε εποχές που η πόλη κλεινόταν στο καβούκι της.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως το λουκέτο στη βάση της Ryanair από τον Οκτώβριο συνιστά βαρύ πλήγμα, κόβοντας τα φτερά στην πόλη με τις συνέπειες να διαχέονται σε ολόκληρη την τουριστική πυραμίδα (ξενοδοχεία, Airbnb, εστίαση, τουριστικά γραφεία).
Ο καπιταλισμός είναι αμείλικτος κι ας είναι η πόλη ενωμένη…
Πέρα όμως από το κοινό μέτωπο, με τον Στέλιο Αγγελούδη να επιδεικνύει γρήγορα αντανακλαστικά, που σωστά σχημάτισαν δήμοι, περιφέρεια και φορείς του επιχειρείν (τουριστικού και όχι μόνο), δύσκολα η πόλη έστω και ενωμένη μπορεί να επηρεάσει την απόφαση μίας εταιρείας που λαμβάνεται σε μία ασταθή διεθνή συγκυρία με κριτήρια καθαρά οικονομικά. «Δε μας συμφέρει να κρατάμε βάση στη Θεσσαλονίκη όλο το χρόνο, πληρώνουμε πολλά στο αεροδρόμιο, δε βγαίνουν τα νούμερα, φεύγουμε», τόσο απλά και… καπιταλιστικά.
Με δεδομένο πως μιλάμε για μία ελεύθερη αγορά πέρα από συζητήσεις σε προσκήνιο και παρασκήνιο και άσκηση πίεσης αυτοδιοικητικοί και τουριστικοί φορείς δεν μπορούν να κάνουν και πολλά, επί του πρακτέου.
Μόνο η Fraport που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο θα μπορούσε να επιδοθεί σε παζάρι με τη Ryanair για να πέσουν οι χρεώσεις αλλά αυτό ενδεχομένως θα άνοιγε… κερκόπορτα και σε άλλες εταιρείες (όχι μόνο χαμηλού κόστους) να ζητήσουν κάτι ανάλογο.
Αυτό βέβαια δε σημαίνει πως το «Μακεδονία» δεν πρέπει να παρέχει κίνητρα στις αεροπορικές (ναι, με μείωση χρεώσεων) για να έχουν τη Θεσσαλονίκη στο χάρτη όλο το χρόνο. Τα οφέλη θα διαχέονται σε όλη την πόλη, ακόμα κι αν χάσει η Fraport έσοδα.
Σε αντίθετη περίπτωση, οι μόνες ωφελημένες θα είναι η Σόφια, τα Σκόπια, τα Τίρανα με τη Θεσσαλονίκη μόνο περιφερειακός κόμβος να μην καθίσταται αλλά μάλλον… φτωχός βαλκανικός συγγενής.
Η απειλή της εσωστρέφειας
«Η αποχώρηση της Ryanair δεν είναι απλώς μια απώλεια αεροσκαφών, είναι η απώλεια της δυναμικής τιμολόγησης. Όταν αφαιρείς χιλιάδες θέσεις από την αγορά, η προσφορά μειώνεται και οι τιμές των εναπομείναντων αερομεταφορέων θα εκτοξευθούν. Τα τουριστικά γραφεία θα αναγκαστούν να αναπροσαρμόσουν τα πακέτα τους. Επίσης πλήττεται ο εισερχόμενος τουρισμός και αυτό προκαλεί επιπτώσεις και στην εστίαση, τα ξενοδοχεία και όσους κλάδους συνδέονται με τη φιλοξενία γενικότερα. Ο χάρτης πρόσβασης προορισμών από Θεσσαλονίκη μικραίνει και η Θεσσαλονίκη κινδυνεύει να ξαναγίνει μια «εσωστρεφής» αγορά», σημειώνει στο emakedonia.gr ο τουριστικός πράκτορας, Γιάννης Τσομπανάκης.
Ζημιά στην ανταγωνιστικότητα
«Ενδεχομένως θα υπάρξει στροφή σε πιο «ποιοτικά» και ακριβά πακέτα, αφού το low-cost μοντέλο δέχεται πλήγμα. Ο τουρισμός της Βόρειας Ελλάδας δεν είναι δεύτερης κατηγορίας. Αν η Ryanair φύγει για τη Σόφια ή τα Τίρανα, η ζημιά στην ανταγωνιστικότητα της Μακεδονίας θα πάρει χρόνια να αποκατασταθεί», καταλήγει.
Η συνταγή της απογείωσης μετά την… παγωμάρα της Ryanair
Από εκεί και πέρα, δεν είναι δυνατόν μία πόλη να εξαρτάται από τις… βουλές μίας low cost αεροπορικής. Δε θα κλείσει ο τουρισμός, ούτε θα ξεθωριάσει το brand Θεσσαλονίκη που η πόλη πάλεψε χρόνια να χτίσει (καθοριστική η συμβολή Μπουτάρη) επειδή φεύγει η Ryanair. Εκεί κρύβεται και η ευκαιρία της επόμενης μέρας που δε θα φταίνε οι Ιρλανδοί αν δεν αξιοποιηθεί. Ποια είναι αυτή;
Η προσέλκυση περιπτώσεων πτήσεων από διαφορετικές εθνικότητες για «βιώσιμη» τουριστική κίνηση όλο το χρόνο με την πόλη ήδη να έχει τα χαρακτηριστικά ενός city break προορισμού (για σύντομες αποδράσεις).
Το «Μακεδονία» αποκτά για πρώτη φορά φέτος απευθείας συνδέσεις με δύο νέες χώρες, την Αίγυπτο και την Ιορδανία, ενώ στο δίκτυό του προστίθενται οκτώ νέα δρομολόγια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πτήσεις προς Αμμάν, Κάιρο, Μπολτσάνο, Ντουμπρόβνικ, Τιμισοάρα, Κλουζ, Ιάσιο και Ανατολικά Μίντλαντς. Παράλληλα, τρεις νέες αεροπορικές εταιρείες —Animawings, Finnair και Royal Jordanian— εισέρχονται στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, ενώ αυξάνονται οι συχνότητες σε δέκα ήδη υπάρχοντα δρομολόγια προς σημαντικούς ευρωπαϊκούς προορισμούς, όπως το Άμστερνταμ, η Κοπεγχάγη, η Πράγα, η Κωνσταντινούπολη και το Λονδίνο.
Η ρουμανική AnimaWings συνδέει το αεροδρόμιο Μακεδονία με τέσσερις ρουμανικές πόλεις, ανοίγοντας τη Βόρεια Ελλάδα σε νέα τουριστικά κοινά υψηλότερων εισοδημάτων.
Η Finnair πετάει για Θεσσαλονίκη από το Ελσίνκι τρεις φορές εβδομαδιαίως από τον Μάιο, με πιθανή συνέχεια και στη χειμερινή περίοδο.
Η Aegean προσθέτει απευθείας συνδέσεις για Κωνσταντινούπολη, Ντουμπρόβνικ και Πράγα, ενώ η Sky Express συνεχίζει τα δρομολόγια προς Ντίσελντορφ και Ρόδο.
Συνεπώς, πέρα από την επικοινωνιακή καταιγίδα και το πέπλο... θρήνων και οδυρμών που σκέπασε την πόλη μετά τη φυγή της Ryanair υπάρχει και η άλλη, η πιο αισιόδοξη εικόνα που στο χέρι της Θεσσαλονίκης είναι να επικρατήσει.
Σχέδιο και όραμα
Όραμα, αφήγημα, στοχευμένες και κυρίως… εμπνευσμένες καμπάνιες στο εξωτερικό (σε γνωστές και νέες αγορές), προσέλκυση επισκεπτών υψηλού εισοδηματικού επιπέδου, κυρίως όμως ολιστικό σχέδιο μακράς πνοής αναζητά η Θεσσαλονίκη για να παίξει… μπάλα με αξιώσεις στο τουριστικό τερέν, με ή χωρίς Ryanair.
Σε κάθε περίπτωση, επιβάλλεται να οικοδομηθεί κλίμα σύμπνοιας και αγαστής συνεργασίας (όπως έγινε στην περίπτωση της Ryan) ανάμεσα στην αυτοδιοικητική ηγεσία και τους επαγγελματίες του τουρισμού για να δρέψει επιτέλους η Θεσσαλονίκη τους αναπτυξιακούς καρπούς του τουριστικού ρεύματος.
Η χάραξη στρατηγικού σχεδιασμού, ενός συνεκτικού αναπτυξιακού πλάνου με αρχή, μέση και τέλος επιβάλλεται να προχωρήσει άμεσα ώστε η Θεσσαλονίκη να σταθεί επάξια απέναντι στον ανταγωνισμό.
Πολιτεία, Δήμος, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ξενοδόχοι οφείλουν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι για να μπορέσει η πόλη να αναπτυχθεί και να προσελκύσει νέες αγορές και επισκέπτες με ανεξίτηλο οικονομικό αποτύπωμα.
