Από την Πέμπτη 7 έως και την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης επιστρέφει για 22η χρονιά στο Διεθνές Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο ΔΕΘ-HELEXPO, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της χώρας. Με 318 εκθέτες, 330 εκδηλώσεις για ενήλικες, 106 δράσεις για παιδιά και εφήβους και τη συμμετοχή δεκάδων ξένων συγγραφέων και επαγγελματιών του βιβλίου, η φετινή διοργάνωση φιλοδοξεί να απλώσει το αποτύπωμά της σε όλη την πόλη.
Δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι η αίσθηση μιας πόλης που για τέσσερις ημέρες ζει και αναπνέει μέσα από τις σελίδες των βιβλίων, από τα περίπτερα της έκθεσης μέχρι τις παράλληλες δράσεις σε μουσεία, βιβλιοθήκες και δημόσιους χώρους.
«Η ανάγνωση στις κρίσιμες ηλικίες είναι παγκόσμιο ζήτημα»
Η φετινή θεματική, «Γενιά Αναγνωστών / Δημιουργοί Βιβλίων», δεν είναι τυχαία. Όπως εξηγεί ο Νίκος Μπακουνάκης:
«Το θέμα έχει σχέση με δύο μεγάλα ζητήματα που απασχολούν την παγκόσμια κοινότητα. Το ένα είναι η ανάγνωση στις νεαρές ηλικίες, στα παιδιά και στους εφήβους κυρίως. Είναι ένα θέμα που απασχολεί όλο τον κόσμο, γι αυτό σήμερα πάρα πολλές χώρες στην Ευρώπη οργανώνουν εκστρατείες φιλαναγνωσίας».
Η επιλογή συνδέεται άμεσα με το Έτος Φιλαναγνωσίας που έχει κηρύξει το ΕΛΙΒΙΠ για την περίοδο 2026–2027, με δράσεις που ξεκινούν από τη Θεσσαλονίκη και θα εξαπλωθούν σε όλη τη χώρα.
Βουλγαρία: η «γειτονιά» που γίνεται τιμώμενη χώρα
Τιμώμενη χώρα της φετινής διοργάνωσης είναι η Βουλγαρία, μια επιλογή με σαφή στρατηγική στόχευση.
«Θέλαμε, μετά την Ιταλία, να έχουμε μια χώρα από τα Βαλκάνια. Είναι η γειτονιά μας, αλλά παραμένει άγνωστη όσον αφορά στη λογοτεχνία», σημειώνει ο πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ. «Η Βουλγαρία είναι ένα παράδειγμα εξωστρέφειας. Παρότι μικρή χώρα και με μια γλώσσα όχι ευρέως διαδεδομένη, έχει καταφέρει να προβάλλει δυναμικά τη λογοτεχνία της διεθνώς».
Η επιλογή δεν είναι μόνο πολιτιστική αλλά και γεωπολιτική: «Η λογοτεχνία σήμερα ανήκει στο λεγόμενο soft power. Οι χώρες χρησιμοποιούν το βιβλίο για να προβάλλουν την εικόνα τους, τις προτεραιότητές τους, τους μύθους τους».
Μια έκθεση που μεγάλωσε (και δεν χωρά πια)
Η ΔΕΒΘ, όπως παραδέχεται ο ίδιος, έχει ξεπεράσει τα όριά της:
«Η έκθεση έχει μεγαλώσει τόσο που η ΔΕΘ δεν τη χωράει πια. Φέτος χρειάστηκε να αξιοποιήσουμε χώρους από το MOMus και τη δημοτική βιβλιοθήκη για να απλωθούν οι εκδηλώσεις».
Κι όμως, οι αρχικές επιφυλάξεις για τη διοργάνωση εκτός πρωτεύουσας έχουν πλέον ξεπεραστεί:
«Στην αρχή οι εκδότες γκρίνιαζαν για την επιλογή της Θεσσαλονίκης. Σήμερα, 22 χρόνια μετά, η έκθεση είναι καθιερωμένη και διεθνώς αναγνωρίσιμη. Τη θέλουν όλοι».
Η φετινή παρουσία 30 νέων εκδοτών και σημαντικών διεθνών οίκων επιβεβαιώνει αυτή την πορεία, όπως συμπληρώνει ο πρόεδρος.
Από το BookTok στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Το πρόγραμμα της έκθεσης απλώνεται από τη φιλαναγνωσία μέχρι τις πιο σύγχρονες τάσεις της αγοράς: BookTok, διεθνείς αγορές, λογοτεχνικοί πράκτορες, αλλά και η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης.
«Το AI είναι το δεύτερο σκέλος του θέματός μας», λέει ο Μπακουνάκης. «Δεν είμαι τεχνοφοβικός. Είμαστε σε μια εποχή μετάβασης και πρέπει να συζητάμε αυτά τα ζητήματα με ανοιχτότητα».
Η συζήτηση δεν μένει στη θεωρία, αφού στο πλαίσιο της διοργάνωσης πραγματοποιούνται ποικίλες δράσεις ως προς αυτό, από πάνελ με διεθνείς ειδικούς μέχρι πειραματικές δράσεις που συνδυάζουν ποίηση, μουσική και αλγορίθμους.
Η έκθεση ως εμπειρία πόλης
Η ΔΕΒΘ δεν περιορίζεται στους εκθεσιακούς χώρους. Απλώνεται στην πόλη με δράσεις εξωστρέφειας: από το αεροδρόμιο μέχρι δημόσιες εκδηλώσεις και συνεργασίες με φορείς όπως η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης που θα δώσει μια συναυλία στο πλαίσιο του θεσμού.
«Θέλουμε να μπλέξουμε τους φορείς της πόλης», σημειώνει. «Η έκθεση να είναι παρούσα παντού».
Ένα ίδρυμα που χτίζεται από την αρχή
Η φετινή διοργάνωση είναι μόλις η δεύτερη υπό την ευθύνη του ΕΛΙΒΙΠ, ενός οργανισμού που ιδρύθηκε το 2024 και ακόμη διαμορφώνεται.
«Ήταν για μένα ένα μεγάλο στοίχημα να δημιουργήσω από την αρχή ένα ίδρυμα για το βιβλίο», λέει ο πρόεδρος. «Δεν αρκεί ο νόμος. Χρειάζεται κανονισμός, οργανόγραμμα, ψηφιακά εργαλεία, δράσεις».
Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζει η νέα πλατφόρμα δικτύωσης επαγγελματιών, αλλά και η δημιουργία φυσικών χώρων πολιτισμού, όπως το νέο κτίριο του οργανισμού στην οδό Ερμού της Αθήνας, που φιλοδοξεί να γίνει σημείο συνάντησης για το αναγνωστικό κοινό.
Η διοργάνωση ως υπόσχεση
Σε μια εποχή ταχύτητας, εικόνας και αλγορίθμων, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης επιμένει σε κάτι πιο «αργό» αλλά βαθύτερο: την ανάγνωση. Και φέτος, περισσότερο από ποτέ, επιχειρεί να μιλήσει στις νέες γενιές, όχι μόνο ως αναγνώστες, αλλά και ως μελλοντικούς δημιουργούς.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό στοίχημα: όχι απλώς να γεμίσουν οι αίθουσες, αλλά να ανοίξουν βιβλία που θα παραμείνουν ανοιχτά και μετά το τέλος της διοργάνωσης.
Δημοσιεύτηκε στη Μακεδονία της Κυριακής 3 Μαΐου
