Είναι το Νο 1 πρόβλημα της ΝΔ σήμερα το επιτελικό κράτος ή αλλού βρίσκεται η ταμπακιέρα της σημερινής συζήτησης; Ένα από τα πιο εύστοχα που γράφτηκαν αυτές τις μέρες είναι μία παρατήρηση, που αποδίδεται σε ένοικο του Μεγάρου Μαξίμου, ότι δεν μπορούμε να βάλουμε και τους 150 βουλευτές στην κυβέρνηση για να είναι όλοι ικανοποιημένοι.
Από την άλλη, αν το επιτελικό κράτος το είχε σχεδιάσει και υλοποιήσει ένας κοινοβουλευτικός υπουργός, όπως η Ντόρα Μπακογιάννη ή ο Νικήτας Κακλαμάνης, μεγάλες αντιδράσεις επί του θέματος πιθανότατα δεν θα υπήρχαν.
Το πρόβλημα με το επιτελικό κράτος και την κριτική που ασκείται εσχάτως σε αυτό δεν έχει να κάνει με την ουσία του. Γιατί ας μην κρυβόμαστε: Πολλά είναι τα πράγματα που διορθώθηκαν τα τελευταία χρόνια με τη λειτουργία ενός τέτοιου κεντρικού μηχανισμού διακυβέρνησης, ο οποίος -όπως είπε- και ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μπορεί να λείπει από κανένα σοβαρό κράτος. Το ζήτημα με τη συγκεκριμένη κριτική είναι πολύ πιο σύνθετο.
Αλλού είναι η πηγή του προβλήματος. Πρώτον στο ότι η ΝΔ έχει συμπληρώσει 7 χρόνια στη διακυβέρνηση και είναι λογικό να έχει στην πλάτη της το βάρος αυτής της επταετίας. Το μόνο που κρατά την πίεση σε λογικά επίπεδα, είναι το ότι η ΝΔ εξακολουθεί να κυριαρχεί πολιτικά και ότι δεν υπάρχει ισχυρός αντίπαλος που να μπορεί να την αμφισβητήσει.
Ταυτόχρονα, υπάρχει και η προσδοκία για μία τρίτη τετραετία. Έτσι οι γκρίνιες των βουλευτών, είτε για κυβερνητικές αστοχίες και για διαφωνίες σε κυβερνητικές επιλογές είτε για το ότι δεν αξιοποιήθηκαν τα 7 χρόνια σε κάποια υπουργική θέση, κινούνται μέχρι στιγμής σε πολύ λογικά επίπεδα.
Όμως η επανεκλογή για όλους τους βουλευτές είναι μία δύσκολη υπόθεση. Και αυτό κάνει την αμφισβήτηση μία εύκολη τακτική: Πολλοί θεωρούν ότι οι δυνατές φωνές και οι διαφοροποιήσεις εξασφαλίζουν δημοσιότητα και τελικά αποδοχή στην κάλπη.
Η κουβέντα βέβαια για τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς έχει ενδιαφέρον. Όμως γνώμη μας είναι ότι μόνο με έναν συνδυασμό, που πρέπει να είναι δίκαιος, κοινοβουλευτικών και εξωκοινοβουλευτικών μπορεί να κυβερνηθεί σωστά η Ελλάδα. Με δεδομένο το σημερινό πολιτικό σύστημα.
Γιατί από τη μία οι βουλευτές υπολογίζουν υπερβολικά πολύ το πολιτικό κόστος και συχνά φοβούνται τις τολμηρές μεταρρυθμίσεις, ο στόχος της επανεκλογής είναι πάνω απ’ όλα, ενώ δεν έχουν ασχολούνται και ιδιαίτερα με ρηξικέλευθα σχέδια.
Αυτήν την αποστολή μπορεί να την υλοποιήσει ο εξωκοινοβουλευτικός που δεν έχει το φόβο του πολιτικού κόστους και ο οποίος συχνά βλέπει τα πράγματα και πιο σφαιρικά από τον απλό βουλευτή. Αρκεί να είναι σεμνός και ταπεινός και να μην προκαλεί. Και να έχει την αίσθηση του timing.
Η ισορροπία, λοιπόν, είναι το λεπτό ζήτημα και αυτή πρέπει να υπάρχει. Και όταν χάνεται μπορεί να δημιουργηθούν εκρηκτικές καταστάσεις.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 03.05.2026
