Ο καταιγισμός των νέων ταινιών, λίγο πριν το Πάσχα, δεν έχει σταματημό, μάλιστα με μερικά αριστοργήματα.
Για πολλούς λόγους προτάσσω την «Σκιά της πορτοκαλιάς» (2 ½ ωρών) της Σερίν Ντάμπις, με πάρα πολλά βραβεία εκ των οποίων τα σπουδαιότερα στο φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο (βραβείο «Χρυσή Πύλη», βραβείο κοινού) και βραβείο σκηνοθεσίας στο περσινό ευρωπαϊκό φεστιβάλ της Σεβίλης. Υπήρξε η επίσημη συμμετοχή της Ιορδανίας στα φετινά Όσκαρ.
Ταινία συμπαραγωγή Κύπρου κατεχόμενων εδαφών, Παλαιστίνης, Ελλάδας, Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας, Αιγύπτου και ΗΠΑ. Δυτική όχθη και ιστορία ενός τηνέιτζερ Παλαιστίνιου και της μητέρας του αλλά και της οικογένειας σε μία εποχή υψηλού κινδύνου και τραγικής μοίρας. Είναι ένα συγκλονιστικό οδοιπορικό στα ζοφερά βάθη του παλαιστινιακού προβλήματος στο τρομερό «τραύμα». Η βία, η τραγωδία από το 1948 μέχρι και στην εποχή που γυρίστηκε το φιλμ το 2022, δίνονται γλαφυρά. Θα τολμήσω να το γράψω, ένας «Μπεν Χουρ» ως σύλληψη, μεταχρονολογημένος, στην πολύπαθη περιοχή. Δεν κουράζει, έχει εναλλαγές, θα αρέσει δίκαια πολύ.
Ο οσκαρικός Ούγγρος σκηνοθέτης Λάζλο Νέμες υπογράφει την ταινία «Χωρίς πατέρα», που ήταν πρόταση της χώρας του για καλύτερη διεθνή ταινία στα 98α Όσκαρ. Στα 1956 οι Ούγγροι εξεγέρθηκαν και έγινε γνωστή η καταστολή από τα σοβιετικά τανκς με νεκρούς και τραυματίες. Ένας μικρούλης μεγαλώνει μόνος με τη μητέρα του που έχει εξιδανικεύσει τον χαμένο πατέρα ως ήρωα της εξέγερσης, Κάποιος βίαιος θα συστηθεί στον μικρό ως πατέρας. Η γνωστή καλλιτεχνική αισθητική του σκηνοθέτη αξιοποιείται με αντισυμβατικά πλάνα, νεωτερικό μοντάζ και ελλείψεις. Καλό αλλά απαιτεί την προσοχή του θεατή.
«Συγνώμη βρίζω». Και μία ταινία που μ΄ ενθουσίασε και την προτείνω ανεπιφύλακτα στο κοινό. Βρετανική, του 2025 του Κερκ Τζόουνς, βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα και πρόσωπα. Έκανε τη μεγάλη έκπληξη στα φετινά Bafta κερδίζοντας τον πρώτο ανδρικό ρόλο (Ρόμπερτ Αραμάγιο), πήρε και το καλύτερο casting. Από τη δεκαετία του ΄80 είναι η ιστορία του έφηβου τότε Τζον Ντάβιντσον που διαπιστώθηκε ότι έπασχε από συνδρόμου Τουρέ. Έκανε το παν για να βελτιωθεί και στο τέλος έγινε πασίγνωστος ακτιβιστής που βράβευσε μάλιστα η βασίλισσα Ελισάβετ. Παραβρέθηκε στην τελετή των Bafta σε μία ταινία που ναι μεν η γραφή είναι ακαδημαϊκή, αλλά συμπαγής, ανθρωπιστική, με το μπλε χρώμα να καλύπτει τα γεγονότα. Πολύ, πολύ καλή και μήνυμα θάρρους και ελπίδας για τους πάσχοντες.
Πολύ ενδιαφέρουσα η γαλλική ταινία «Ο άγνωστος της μεγάλης αψίδας» του Στέφαν Ντεμουστιέρ που κέρδισε φέτος τα Σεζάρ ντεκόρ και οπτικών εφφέ και προτάθηκε για σκηνοθεσία , διασκευασμένο σενάριο, α΄ ανδρικό ρόλο, β΄ ανδρικό ρόλο για τρείς ηθοποιούς (Σουάν Αρλό, Χαβιέ Ντολάν Μισέλ Φαντς). Η υπόθεση εξελίσσεται μεταξύ 1983-1989 στο Παρίσι και αφορά στην ιστορία του διακεκριμένου Δανού αρχικτέκτονα ‘ Οττο Βαν Σπέκελσεν που ανέλπιστα κέρδισε ένα αρχιτεκτονικό διαγωνισμό στο Παρίσι. Αμέσως ανέλαβε την επίβλεψη του έργου που ήταν η κατασκευή μιας αψίδας (εν είδει κύβου) στη Ντεφάνς που θα την τοποθετούσαν στην ίδια ευθεία με τις Αψίδες του Θριάμβου και το Λούβρο. Αρχίζει την οραματική δουλειά του με πείσμα, πάθος, κυνηγώντας το απόλυτο. Τον βοήθησε πολύ ο τότε πρόεδρος Μιτεράν. Βρήκε όμως ανταγωνισμό από Γάλλους ειδικούς.
Έξοχη αργόρυθμη ταινία με υψηλές κατασκευαστικές αξίες, υπέροχη ατμόσφαιρα εποχής και υποδειγματική γκριρίζουσα φωτογραφία. Οι ηθοποιοί καλοί και λειτουργικοί με το μοντάζ να έχει έγκαιρα cut, μεταφέροντάς μας σε διαφορετικούς χώρους. Υπάρχει σαφώς κριτική για την γραφειοκρατία, τον πολιτικό ρεαλισμό, τις ανταγωνιστικές «μάχες».
Είναι ένα σπουδαίο σκεπτόμενο biopic και με σωστή καταγραφή ενός φλεγόμενου οραματιστή πέρα από κάθε εφικτό. Μου θυμίζει, ως ιδέα, τον «Λώρενς της Αραβίας» του Λην, τις ανάλογες ταινίες του Χέρτζογκ και όσα φιλμ ασχολούνται με το κυνήγι της μεγάλη χίμαιρας. Όταν αγαπάμε θυσιαζόμαστε. Το έργο το τελείωσε άλλος και το εγκαινίασε ο Μιτεράν στις 14 Ιουλίου του 1989.
Μου άρεσε πολύ, το παρακολούθησα καθηλωμένος.
Το «Θα σε σκοτώσουν» είναι μια αμερικανιά με πολύ δράση, «μαύρο» χιούμορ, αρκετό τρόμο, σε σκηνοθεσία του εφετζή Ρώσου Κίριλ Σικόλοφ. Αναθέτουν σε μια νέα γυναίκα (την υποδύεται η Ζαζί Μπίτζι) την φύλαξη ενός σπιτιού κι αυτή μπλέκει και κινδυνεύει γιατί από πίσω υπάρχει μια αίρεση. Χιλιοδιατυπωμένα κλισέ και ξύλο με αίμα. Απεχθές.
Και πάμε τώρα σε κάτι που αξίζει και με συντάραξε. «Orwell:2+2=5» σε σκηνοθεσία Πάουλ Πεκ. Συνδυασμός ντοκιμαντέρ και δράματος ή δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ όπου βλέπουμε και τον πραγματικό Τζορτζ ΄Όργουελ και τον ηθοποιό που κάνει τη φωνή του Νταμιάν Λιούις. Η ταινία κέρδισε δέκα βραβεία, είναι συμπαραγωγή ΗΠΑ- Γαλλίας και εμπορικά πήγε άσχημα με εισπράξεις μόλις 767 χιλιάδες δολάρια. Ο Έρικ Άρθουρ Μπλερ με το ψευδώνυμο Τζορτζ ΄Οργουελ (1903-1950) υπήρξε ο διάσημος βρετανός λογοτέχνης. Το έργο του χαρακτηρίζεται από κριτική στο απολυταρχικά καθεστώτα και τις ταξικές ανισότητες. Πολέμησε με τις ερυθρές ταξιαρχίες στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Έγινε διάσημος από το δυστοπικό μυθιστόρημά του «Η φάρμα των ζώων» (1949) και αγαπήθηκε για το «1984». Η ταινία είναι εξαιρετική, πολύ ψυχαγωγική και στην κυριολεξία τρομακτική. Τεράστια έκπληξη. Αξίζει να την δείτε. Εξαιρετικό μοντάζ, θραυσματική γραφή, έξοχα επίκαιρα αποσπάσματα από γνωστές ταινίες («Brazil», «Όλιβερ Τουίστ», «1984» το ασπρόμαυρο και το έγχρωμο και άλλες). Η εξουσία θέλει να μας πείσει πως 2+2=5. Ενθουσιάστηκα και είναι και επίκαιρο.
Πάμε πάλι στον αμερικανικό τρόμο. «Είσαι έτοιμος ή OrNot 2:HereICome» των Ματ Μπεττινέλι, Όλπιν Τάιλερ Γκιλέτ. Νούμερο δύο κλασικής αμερικανιάς. Η Γκρέις και η αδελφή της, αφού σώθηκαν στον πρώτο γύρο, ξαναμπαίνουν σε δοκιμασία. «Μαύρο» χιούμορ, πλάκες της συμφοράς, αίμα και σφαγές. Φθάνει πια.
Από κινούμενα σκίτσα, η Νορβηγία μας στέλνει το «Ράλυ: Από το Παρίσι στις Πυραμίδες» του Ρασμάς Σίβερτσεν, όπου ακούγεται και το έξοχο τραγούδι «Όχι, δεν θα ξεχάσω ποτέ». Εμπορική επιτυχία με 7 εκατομμύρια εισπράξεις και πολύ καλό φιλμ. Τρείς φίλοι αποφασίζουν να κερδίσουν με κάθε τρόπο το ράλυ Παρίσι-Πυραμίδες. Καλό, ωραίο σκίτσο και το συμπέρασμα κλασικό και ηθικολογικό. Υπάρχουν πολύ πιο ενδιαφέροντα, αξιόλογα και ζεστά πράγματα στη ζωή από μια νίκη σ΄ έναν αγώνα. Κοινοτοπίες μεν αλλά πολύ καλοδεχούμενες δε.
Κλείνω με εκλεκτό Χόλιγουντ.
Από τα κινούμενα σκίτσα «Ο Δαβίδ, το αγόρι που έγινε θρύλος», είναι μεγάλη παραγωγή , καλογυρισμένο με άποψη. Έκαωε έξοδο τα Χριστούγεννα στις ΗΠΑ και δεν έφερε απλά στα ταμεία 80 εκατομμύρια δολάρια, αλλά άρεσε πολύ. Είναι η ιστορία του ασήμαντου και περιφρονημένου μικρού βοσκού Δαβίδ που καλείται να παλέψει με τον άξεστο θηριώδη και καταστροφικό Γολιάθ. Στη συνέχεια ο θρίαμβος θα φέρει και την άνοδό του στο βασίλειο. ΄Εξυπνες αναφορές στην κοινωνία με θέμα την πίστη, την θέληση, την αγωνιστικότητα, το ευμετάβολο της κοινής γνώμης, το θάρρος, τις αποφάσεις. Πολύ καλό.
«Ο σκύλος του Θεού» των αδερφών Αμπέλ. ένα απρόσμενο και καθηλωτικό κινούμενο σκίτσο εποχής για ενηλίκους, εμπνευσμένο από την αληθινή δίκη ενός “λυκανθρώπου” το 1692. Ένα βίαιο παραμύθι για παράξενες, σκοτεινές και αστείες εποχές στην ευρωπαϊκή ιστορία, που παντρεύει την φρίκη με το μαύρο χιούμορ. Ένα ξέφρενο παραλήρημα γεμάτο τρόμο, σεξουαλική επιθυμία και μύθους. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Σάντανς και αποτέλεσε την επίσημη πρόταση της Λετονίας για τα 98 ΄Οσκαρ. Εξαιρετικό σκίτσο, βροχή και ομίχλη, σκοτεινιά και κλειστοφοβία. Ένας βαρώνος ψάχνει το φάρμακο για να κάνει παιδί με την σύζυγό του. Δυστοπικά, υψηλής αισθητικής, μια τεράστια έκπληξη που σ΄ αφήνει άναυδο.
Υ.Γ Να ευχαριστήσω κάποιες από τις εταιρείες διανομής που μου στέλνουν τις ταινίες τους για να μπορέσω να γνωρίζω επαρκώς τα θέματα.
