- Newsroom
Σήμερα, Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026, στη Μητρόπολη Αθηνών θα πραγματοποιηθεί η κηδεία της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ, της σπουδαίας βυζαντινολόγου και πρώτης γυναίκας πρύτανη, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών.
Η σορός θα εκτεθεί νωρίτερα σε λαϊκό προσκύνημα, ενώ η εξόδιος ακολουθία θα γίνει δημοσία δαπάνη, μετά από κοινή απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού, τιμώντας τη σπουδαία προσφορά της στον πολιτισμό και την επιστήμη.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από Μικρασιάτες γονείς. Ο πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογένειας της μητέρας της, Καλλιρόης Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη συνοικία του Βύρωνα ως πρόσφυγες μετά τη «Μεγάλη Καταστροφή». Σε ηλικία 6 ετών, εκφωνεί τους πρώτους της πολιτικούς λόγους, ενώ στα 14 της εντάσσεται στην Αντίσταση, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά μηνυμάτων.
Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας) και αμέσως μετά τον πόλεμο εργάστηκε ως γραμματέας στο ίδρυμα της βασίλισσας Φρειδερίκης, παράλληλα διεξάγοντας έρευνες για τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία.
Το 1953 εγκαθίσταται στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της στην École des Hautes Études, όπου ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Ιστορίας (1960). Το 1956 γνωρίζει τον Ζακ Αρβελέρ, αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας, τον οποίο παντρεύτηκε το 1957 και απέκτησαν την κόρη Μαρί-Ελέν.
Το 1962 διορίζεται στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS), το 1964 γίνεται διευθύντρια σπουδών, το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη, ενώ το 1966 αποκτά το δίπλωμα doctorat ès lettres, με μελέτη για το Βυζάντιο και τη θάλασσα (Byzance et la mer).
Το 1967 εξελέγη καθηγήτρια βυζαντινής ιστορίας στη Σορβόννη, διετέλεσε διευθύντρια τμήματος Ιστορίας, πρόεδρος επιτροπής έρευνας, προσκεκλημένη καθηγήτρια στο Χάρβαρντ, και το 1976-1981 υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne.
Διορίστηκε επίσης πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού (1982-1989), πρόεδρος του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού (1989-1991), πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου Ελλάδας (1999-2012), και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1993-2022).
Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, της Ακαδημίας Επιστημών του Βερολίνου και της Βουλγαρίας, ενώ είχε τιμηθεί ως επίτιμη διδάκτωρ σε πολλά πανεπιστήμια διεθνώς.
