Μία κοινωνία που έχει διαπαιδαγωγηθεί με το πρότυπο του μάρτυρα, δεν μπορούμε να την προσεγγίσουμε με τα ορθολογικά κριτήρια της δυτικής σκέψης. Ο θάνατος δε θεωρείται απώλεια που επηρεάζει τις αποφάσεις των κέντρων της εξουσίας. Δεν αντιμετωπίζεται ως ένα δυσβάστακτο κόστος που θα μπορούσε να σταματήσει μία αιματοχυσία. Στην πιο μικρή κλίμακα, ένας καμικάζι ζωσμένος με εκρηκτικά δεν αντιμετωπίζεται. Συνεπώς έτσι απαντάται το ερώτημα πόσο μπορεί να αντέξει η κοινωνία του Ιράν.
Το σωστό ερώτημα θα ήταν πόσο μπορεί να αντέξει το θεοκρατικό καθεστώς του. Πόσο οι εναπομείναντες αγιατολάδες θα έβαζαν τη σωτηρία τους υπεράνω των καταστατικών αρχών που καθοδηγούν τη σκέψη τους και τις πολιτικές τους. Διότι τα κτυπήματα που δέχονται και πρόκειται να δεχθούν, θα είναι συντριπτικά. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν συγκεντρώσει απίστευτη δύναμη πυρός, διαθέτουν πρωτοφανή πλούτο πληροφοριών και κυριαρχούν σε αέρα και σε θάλασσα. Ποιες είναι λοιπόν οι γραμμές άμυνας του Ιράν;
Να λάβουμε υπόψη πως οι σημερινές συνθήκες ουδεμία σχέση έχουν με αυτές της δεκαετίας του 1980 όταν 1.000.000 Ιρανοί έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο με το Ιράκ. Τότε υπερασπιζόταν την επανάστασή τους. Σήμερα είναι νωπή η δολοφονία περίπου 30.000 αντιφρονούντων διαδηλωτών στους δρόμους της Τεχεράνης και των άλλων αστικών κέντρων του Ιράν από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του καθεστώτος. Μία διαιρεμένη κοινωνία έχει περιορισμένες αντοχές.
Πλέον είναι σαφές πως η στρατηγική των ΗΠΑ-Ισραήλ είναι η αλλαγή του θεοκρατικού καθεστώτος. Αυτό προφανώς δεν μπορεί να συμβεί με αεροπορικούς βομβαρδισμούς ούτε με θαλάσσιο αποκλεισμό. Από την άλλη μεριά ουδείς συζητά για χερσαίες επιχειρήσεις. Κυκλοφορούν διάφορα σενάρια για εμπλοκή των Κούρδων στην απόπειρα να ανατραπεί το καθεστώς, όμως και η ηγεσία τους είναι επιφυλακτική και το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο.
Μήπως τελικά οι αγιατολάδες πετάξουν λευκή πετσέτα στο ριγκ; Την ευκαιρία του συμβιβασμού την έχασαν στη Γενεύη όπου και εμφανίστηκαν αδιάλλακτοι. Τώρα, Τραμπ και Νετανιάχου δεν έχουν κανένα λόγο να διαπραγματευτούν. Θα απαιτήσουν την πλήρη αποδοχή των προτάσεών τους, που ουσιαστικά θα θέσουν το Ιράν υπό μία διαρκή διεθνή εποπτεία.
Στο μεταξύ θα έχει διαλυθεί από τους βομβαρδισμούς όλο το στρατιωτικό του οπλοστάσιο. Ήδη παρατηρείται μία θεαματική αποκλιμάκωση των επιθέσεων κατά του Ισραήλ, μία απόδειξη της εξάντλησης των αποθεμάτων βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Είναι δεδομένο πως ό,τι καταναλώνεται δεν αναπληρώνεται. Τα εργοστάσια παρασκευής πολεμικού υλικού έχουν καταστραφεί.
Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα του πολεμικού τοπίου είναι οι πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν κατά των μοναρχιών του Κόλπου, με σκοπό πρωτίστως να πλήξουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Αυτά τα κράτη δεν αντέδρασαν, δεν ανταπέδωσαν τα κτυπήματα, ενώ θα μπορούσαν και τηρούν μία ψύχραιμη στάση επενδύοντας στο μέλλον.
Μάλιστα το Κατάρ, ο βασικός οικονομικός χορηγός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και της Χαμάς, έγινε και αυτό στόχος των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων.
Από το βράδυ της Τετάρτης 4 Μαρτίου που γράφτηκε αυτό το άρθρο μέχρι την Κυριακή, πολλά μπορεί να συμβούν. Όμως υπάρχει μία σταθερά: Το Ιράν της επόμενης μέρας δεν θα έχει καμιά σχέση με το Ιράν της προηγούμενης. Και ενδεχομένως και ο χάρτης της περιοχής να αναδιαμορφωθεί.
* Δημοσιεύτηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 08.03.2026
