- Newsroom
Πέθανε ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας Αλέξανδρος Τζώνης σε ηλικία 89 ετών. Την είδηση δημοσιοποίησε η σελίδα του MOMus καθώς ο εκλιπών υπήρξε στενός φίλος και υποστηρικτής του MOMUS-Moυσείο Μοντέρνας Τέχνης.
Η ανάρτηση του MOMus
Με βαθιά θλίψη, το MOMUS ανακοινώνει τον θάνατο του Αλέξανδρου Τζώνη.
Ο Αλέξανδρος Τζώνης (8 Νοεμβρίου 1937, Αθήνα - 1 Μαρτίου 2026, Παρίσι) υπήρξε διακεκριμένος και σημαντικός αρχιτέκτονας, θεωρητικός και δάσκαλος, γνωστός για την ενοποίηση επιστημονικών και ανθρωπιστικών προσεγγίσεων στην αρχιτεκτονική θεωρία, την ιστορία και την γνωσιακή διάσταση του σχεδιασμού. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (1956–1961), όπου επηρεάστηκε από τους Σπύρο Παπαλουκά και Δημήτρη Πικιώνη. Ασχολήθηκε με την σκηνογραφία, συμμετέχοντας στην ταινία του Jules Dassin «Ποτέ την Κυριακή» (1960). Το 1961 εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου σπούδασε στο Yale με δασκάλους τους Paul Rudolph, Shadrach Woods, Robert Venturi και Serge Chermayeff. Αργότερα δίδαξε στο Yale και στο Harvard Graduate School of Design, όπου εισήγαγε αναλυτικές μεθόδους αρχιτεκτονικού σχεδίου και συνέβαλε στην ανάπτυξη εφαρμογών της μεθόδου αξιολόγησης πολλαπλών κριτηρίων ELECTRE. Το βιβλίο του «Towards a Non-oppressive Environment» (1974) ανέλυσε κριτικά την κοινωνικο-περιβαλλοντική κρίση του σύγχρονου αστικού σχεδιασμού. Το 1981 εξελέγη Crown Professor στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Delft όπου ίδρυσε το ερευνητικό ινστιτούτο Design Knowledge Systems (DKS) (1985–2005) με αντικείμενο την γνωσιολογία της αρχιτεκτονικής και την δημιουργική σχεδίαση μέσω αναλογίας (design by analogy). Μαζί με τη Liane Lefaivre, συνεργάτιδα και σύντροφό του, εισήγαγαν την έννοια του Κριτικού Τοπικισμού (Critical Regionalism) και συνέγραψαν σημαντικά έργα για την κλασική αρχιτεκτονική και τις σύγχρονες προσεγγίσεις του ντιζάιν. Ο Αλέξανδρος Τζώνης υπήρξε προσκεκλημένος καθηγητής σε πολλά πανεπιστήμια στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ασία και τιμήθηκε με πολυάριθμες διακρίσεις για τη συμβολή του στη γνώση.
Ο Αλέξανδρος Τζώνης υπήρξε στενός φίλος και υποστηρικτής του MOMUS-Moυσείο Μοντέρνας Τέχνης / Museum of Modern Art. Οι δωρεές των Τζώνη-Lefaivre εμπλούτισαν τις συλλογές του μουσείου με έναν σημαντικό αριθμό πρώιμων σχεδίων της Χρύσας (Βαρδέα), με την οποία ο Αλέξανδρος Τζώνης διατηρούσε μακρόχρονη φιλία. Οι δωρεές περιλαμβάνουν επίσης σημαντικό αριθμό φωτογραφιών που αποτυπώνουν την καθημερινή ζωή στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1960. Μεταξύ των σημαντικών δωρεών συγκαταλέγεται και το αρχιτεκτονικό αρχείο του παππού του, Αλέξανδρου Τζώνη (1877-1951), διακεκριμένου αρχιτέκτονα που σχεδίασε εμβληματικά κτήρια στην Κωνσταντινούπολη και τη Θεσσαλονίκη. Το MOΜUS διοργάνωσε δύο σημαντικές εκθέσεις βασισμένες στις συλλογές Τζώνη – Lefaivre: «Ανοιξιάτικοι Χείμαρροι. Αφίσες από την απεργία των φοιτητών στο Harvard την άνοιξη του1969» (26.9.2018 – 7.4.2019) και «Light Negative Positive – Η ελληνικότητα της Χρύσας (Βαρδέα)» (14.10.2022 – 9.1.2023).
Το MOMUS προγραμματίζει σύντομα την έκδοση αφιερωματικού τόμου για τη ζωή και το αρχιτεκτονικό έργο του παππού του, διαπρεπούς αρχιτέκτονα Αλέξανδρου Τζώνη, του οποίου το αρχείο φυλάσσεται στις συλλογές του MOMUS-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη.
Εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στη σύντροφο και συνεργάτιδά του, την ιστορικό και θεωρητικό της αρχιτεκτονικής Liane Lefaivre.
