Κώστας Χατζής, Βασίλης Λέκκας, Βαγγέλης Γερμανός και όχι μόνο…τον Μάιο στην «Μικρή Σκηνή»
«Άνοιξη» διασκέδασης όλο τον μήνα, με 30 events
Στο «Θείο Τραγί» του Γιάννη Σκαρίμπα, την παράσταση που τους έκανε γνωστούς στο θεατρόφιλο κοινό της Θεσσαλονίκης, επιστρέφουν μετά από τρία χρόνια οι Γκραν Γκινιόλ. Η παράσταση, πρωτοπαρουσιάστηκε το 2023 καταγράφοντας διαδοχικά sold out σε πολλαπλούς χώρους ενώ την ίδια χρονιά μπήκε στην short list της Ένωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών των καλύτερων παραστάσεων αλλά και της καλύτερης σκηνοθεσίας της χρονιάς για τον Χρήστο Παπαδημητρίου.
H παράσταση επανέρχεται αυτόν τον Μάιο για έναν νέο κύκλο 11 παραστάσεων στο ίδιο πνεύμα με την παλιά και με τους ίδιους συντελεστές αλλά με «περισσότερη εσωτερικότητα», σε έναν διαφορετικό χώρο αυτή τη φορά, το Γκραν Γκινιόλ lab. Με αφορμή την αποψινή (2/5) πρεμιέρα, ο σκηνοθέτης Χρήστος Παπαδημητρίου και ο πρωταγωνιστής Στάθης Μαυρόπουλος, μιλούν στο emakedonia.gr.
Μια «χειροποίητη» παράσταση φτιαγμένη «χειρουργική» ακρίβεια
Το «Θείο Τραγί» των Γκραν Γκινιόλ είναι μια σκοτεινή, χειροποίητη παράσταση όπου όλα τα ηχοτοπία και οι φωτισμοί δημιουργούνται επί σκηνής. Οι ηθοποιοί αυτοφωτίζονται με φακούς, δημιουργούν σκιές, μετακινούν σκηνικά και παράγουν ζωντανά τους ήχους. Μια χτένα που τρίβεται πάνω σε ένα τραπέζι μετατρέπεται σε ήχο καλαμιών που λυγίζουν στον αέρα. Μια φρυγανιά δημιουργεί τον θόρυβο του γεύματος. Τίποτα δεν κρύβεται: όλα συμβαίνουν μπροστά στα μάτια του θεατή, σε πραγματικό χρόνο. Ο φωτισμός αποκτά σχεδόν αφηγηματική λειτουργία. Η αφήγηση αλλάζει πρόσωπα και μορφές, οι ηθοποιοί παίζουν, αφηγούνται, παρατηρούν, διαμορφώνουν τα σκηνικά. Γίνονται συλλειτουργοί της θεατρικής τελετουργίας, ο μικρός χώρος μοιάζει τεράστιος. Όλα λειτουργούν αναπόσπαστα, οργανικά και καλοκουρντισμένα.
Φυσικά σε αυτή τη «χειρουργική» ακρίβεια επιμένει πολύ ο Χρήστος Παπαδημητρίου, που υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία. «Η ιστορία είναι απλή, αλλά η γραφή του Σκαρίμπα λειτουργεί σαν παρτιτούρα: κάθε φράση είναι στίχος, έχει τον δικό της ρυθμό. Δεν μπορείς να ξεφύγεις - αν χαθεί κάτι, χάνεται η παράσταση», σημειώνει, εξηγώντας ότι στόχος του ήταν να αποφύγει έναν μονολιθικό μονόλογο.
Και για τους δύο, το έργο παραμένει μέχρι σήμερα ένα «συγκλονιστικό» ανάγνωσμα, με έναν αντιήρωα που σπάνια συναντάται στην ελληνική λογοτεχνία. «Ο Γιάννης είναι μια πρωτόφαντη φυσιογνωμία. Το έργο γράφτηκε το 1933 και λειτουργεί σχεδόν σαν αντιμυθιστόρημα, ένα αντιρομάντσο: ένας άνθρωπος που πουλά την ψυχή του στον διάβολο για να εκδικηθεί τον έρωτα που τον πρόδωσε», λέει ο σκηνοθέτης, επισημαίνοντας πως μέσα στους στοχασμούς του ο Σκαρίμπας φτάνει μέχρι και σε αναφορές στον Αϊνστάιν, ενώ η αφήγηση μετακινείται από το τριτοπρόσωπο στο πρωτοπρόσωπο, δημιουργώντας ένα ιδιότυπο, σχεδόν μπρεχτικό παιχνίδι.
Κεντρικό στοιχείο της παράστασης είναι η ζωντανή, επί σκηνής δημιουργία ήχου και φωτισμών, το γεγονός ότι όλα δηλαδή γίνονται «χειροποίητα». «Σε μια άλλη παράσταση όλα θα ήταν προγραμματισμένα σε κονσόλα. Εδώ υπάρχει μια ζωντανή σύνθεση, όπου ο καθένας λειτουργεί ταυτόχρονα σε πολλαπλά επίπεδα», σημειώνει ο Στάθης Μαυρόπουλος, με τον σκηνοθέτη να συμπληρώνει ότι «όλα προκύπτουν από τον ίδιο τον πυρήνα της παράστασης».
Η επιλογή αυτή δεν είναι μόνο αισθητική, αλλά και αφηγηματική. «Δίνει άλλη λειτουργία και άλλη απαίτηση από τον θεατή», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδημητρίου. «Σε βάζει να παρακολουθείς πώς γεννιέται το ερέθισμα, να φαντάζεσαι περισσότερα από όσα βλέπεις». Άλλωστε για τον ίδιο, αυτό είναι και το ζητούμενο στο θέατρο: «να σου δίνει τα κλειδιά για να ανοίξεις τα δικά σου φαντασιακά παράθυρα».
Γκραν Γκινιόλ lab
Τρία χρόνια μετά την πρώτη παρουσίαση, οι συντελεστές επιστρέφουν στο έργο με τα ίδια υλικά αλλά με διαφορετική ματιά. «Ανακαλύπτεις πράγματα που σου είχαν ξεγλιστρήσει. Είναι σαν να το ξαναδιαβάζεις από την αρχή», λέει ο κ. Μαυρόπουλος, ενώ ο κ. Παπαδημητρίου τονίζει ότι «τώρα η αναμέτρηση είναι πιο ουσιαστική, και ο νέος χώρος ανοίγει νέες δυνατότητες, ειδικά στον φωτισμό και την εικαστικότητα».
Ο νέος χώρος στον οποίο αναφέρεται ο σκηνοθέτης είναι το Γκραν Γκινιόλ lab, στην Πεστών 66, στην Κάτω Τούμπα. Πρόκειται για έναν μικρό, πολυμορφικό χώρο που αρχικά προοριζόταν για πρόβες, στη συνέχεια όμως συνειδητοποίησαν τη δυναμική του και ότι μπορούσαν να φιλοξενήσουν και παραστάσεις. «Ήταν ρίσκο», παραδέχονται, καθώς η περιοχή δεν ανήκει στον θεατρικό χάρτη της πόλης. «Δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι θα φέρεις τον κόσμο ως εδώ» λέει ο κ. Μαυρόπουλος ο οποίος σημειώνει πως ζούμε σε μια πόλη με μικρό θεατρόφιλο κοινό και όπου όλα συμβαίνουν κυρίως στο κέντρο. Παρά την αποκεντρωμένη τοποθεσία όμως, οι παραστάσεις γίνονται sold out και γνωστοποιούνται από στόμα σε στόμα, κάτι που ο σκηνοθέτης χαρακτηρίζει «ελπιδοφόρο». Η εγγύτητα του χώρου αλλάζει και την εμπειρία καθώς ο ηθοποιοί βλέπουν στα μάτια τον θεατή και αυξάνει τις απαιτήσεις. «Τίποτα δεν κρύβεται», τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδημητρίου. «Οι ηθοποιοί πρέπει να είναι απόλυτα πειθαρχημένοι, γιατί τα πάντα -τεχνικά και υποκριτικά- μεγεθύνονται. Είναι μεγάλη πρόκληση».
Στην τελική όμως δεν τους ενδιαφέρει τόσο να γεμίσει το θέατρο όσο τα να είναι οι ίδιοι πρώτα ικανοποιημένοι με το αποτέλεσμα. Είναι κοινός τόπος όλων άλλωστε πως θέλουν να πειραματίζονται και να ψάχνουν νέους δρόμους καλλιτεχνικά. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Μαυρόπουλος, «δεν συμβιβαζόμαστε με τίποτα λιγότερο από αυτό που θέλουμε να πετύχουμε. Άλλωστε, αν δεν ενδιαφέρει πρώτα εμάς, πώς θα ενδιαφέρει το κοινό;»
INFO
Χώρος:Γκραν Γκινιόλ λαμπ, Πεστών 66 Κάτω Τούμπα, Θεσσαλονίκη (10 λεπτά από το Σταθμό Μετρό Παπάφη) https://maps.app.goo.gl/8VKnHYPLDmcKBjvA9
Ημερομηνίες παραστάσεων: Από 2 Μαΐου κάθε Παρασκευή Σάββατο και Κυριακή έως 24 Μαΐου
Ώρες παραστάσεων: Παρασκευή - Σάββατο 9μμ Κυριακή 8μμ
Τιμές εισιτηρίων: 15 Κανονικό, 12 Φοιτητικό κτλ
Πληροφορίες: 6986818052
Προπώληση εισιτηρίων: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/to-theio-tragi-tou-gianni-skarimpa/
Διάρκεια: 75 λεπτά χωρίς διάλειμμα.
