Η σημερινή Κυριακή της Τυρινής στέκεται στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και μας καλεί σε ένα εσωτερικό πέρασμα από το σκοτάδι στο φως, καθώς το αποστολικό ανάγνωσμα μας προτρέπει: «Ας αποβάλουμε τα έργα του σκότους και ας ντυθούμε τα όπλα του φωτός» (Ρωμ. 13:12). Δεν πρόκειται για απλή ηθική σύσταση αλλά για πρόσκληση μεταμόρφωσης. Η Σαρακοστή γίνεται το παράθυρο απ’ όπου μπορεί να εισέλθει φως στη ζωή μας, εφόσον το θελήσουμε.
Ο Απόστολος Παύλος μάς υπενθυμίζει: «Η νύχτα προχώρησε, η μέρα πλησίασε» (Ρωμ. 13:12). Ως νύχτα δεν θεωρείται μόνο ο χρόνος της αμαρτίας, αλλά και η κατάσταση όπου ο άνθρωπος ξεχνά το Θεό. Όταν ζούμε χωρίς προσανατολισμό, χωρίς μετάνοια, χωρίς αγάπη, τότε η ύπαρξή μας βυθίζεται στο σκοτάδι. Γι’ αυτό και συνεχίζει: «Να συμπεριφερόμαστε όπως ταιριάζει στο φως της ημέρας» (Ρωμ. 13:13). Η χριστιανική ζωή δεν είναι χώρος απόκρυψης αλλά φανέρωσης.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το χωρίο, σημειώνει: «Δεν είπε απλώς να αφήσουμε τα έργα του σκότους, αλλά να τα αποβάλουμε, όπως βγάζει κανείς ένα παλιό και βρόμικο ρούχο». Η εικόνα είναι δυνατήꞏ δεν αρκεί μια επιφανειακή διόρθωση· χρειάζεται αλλαγή ενδύματος, αλλαγή τρόπου ύπαρξης. Και το νέο ένδυμα δεν είναι άλλο από τον ίδιο το Χριστό: «Ντυθείτε τον Κύριο Ιησού Χριστό» (Ρωμ. 13:14).
Επιπλέον, η Σαρακοστή δεν είναι ατομική προσπάθεια αυτοβελτίωσης· είναι πρόσκληση να γίνουμε φως μέσα στον κόσμο. Η νηστεία, η προσευχή, η συγχώρηση δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά τρόπους να καθαρίσει το τζάμι της ψυχής, ώστε να περάσει το φως μέσα της. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος το εκφράζει πολύ περιγραφικά: «Ας γίνουμε φως, καθώς Εκείνος είναι φως· ας γίνουμε μικροί ήλιοι, φωτίζοντας όσους είναι γύρω μας».
Αυτό το «παράθυρο φωτός» προϋποθέτει τη μετάνοια. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος τονίζει: «Η μετάνοια είναι η θυγατέρα της ελπίδας και η άρνηση της απελπισίας». Δεν μετανοούμε επειδή φοβόμαστε, αλλά επειδή ελπίζουμε. Γι’ αυτό και η Εκκλησία, λίγο πριν αρχίσει η Σαρακοστή, μάς καλεί να συγχωρήσουμε. Χωρίς συγχώρηση, το παράθυρο μένει κλειστό.
Το αποστολικό ανάγνωσμα συνεχίζει με μία ακόμα ουσιαστική προτροπή: «Να δέχεστε εκείνον που είναι αδύνατος στην πίστη, χωρίς να τον κρίνετε για τις σκέψεις του» (Ρωμ. 14:1). Το φως δεν εκφράζεται με αυστηρότητα και κατάκριση, αλλά με υπομονή και αποδοχή.
«Ποιος είσαι εσύ που κρίνεις έναν ξένο υπηρέτη;» (Ρωμ. 14:4). Μόνος Κύριος είναι ο Θεός, «ο οποίος έχει τη δύναμη να τον στηρίξει» (Ρωμ. 14:4). Γι’ αυτό και ο άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης συμβούλευε: «Μην πολεμάτε το σκοτάδι. Ανάψτε το φως και το σκοτάδι θα φύγει μόνο του». Το φως της αγάπης, της ταπείνωσης, της προσευχής, της ελεημοσύνης διαλύει το σκοτάδι χωρίς θόρυβο, χωρίς βία.
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, επομένως, δεν είναι μία σκοτεινή περίοδος στέρησης, αλλά μία πορεία προς την αυγή της Ανάστασης. Αν αποβάλουμε τα έργα του σκότους -την κακία, την αδιαφορία, την κατάκριση, την εγωπάθεια- και ντυθούμε τον Χριστό, τότε η ζωή μας θα φωτιστεί και θα γίνει εμπειρία ζωντανή ο λόγος Του: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου· όποιος με ακολουθεί δεν θα περπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της ζωής» (Ιω. 8,12).
