Παρακολουθήσεις: Η υπόθεση των υποκλοπών.... αλλάζει πίστα

Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στην υπόθεση των υποκλοπών, μετά την απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών να ζητήσει την περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης, αλλά και μετά τις δύο δημόσιες τοποθετήσεις του πρωτόδικα καταδικασμένου ιδρυτή της Intellexa, Ταλ Ντίλιαν που «δείχνουν» προς το Μέγαρο Μαξίμου.

Το ιστορικό

Η υπόθεση των υποκλοπών έγινε γνωστή τον Ιανουάριο του 2022, μετά από μία αποκάλυψη του Inside Story. Η έρευνα του συγκεκριμένου μέσου και στη συνέχεια και άλλων δημοσιογραφικών ομάδων, αποκάλυψε ένα πολυδαίδαλο σχήμα παρακολουθήσεων πολιτικών προσώπων, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών από το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator της Intellexa, ορισμένων δε ταυτόχρονα και από την ΕΥΠ. Η κυβέρνηση προσπάθησε συστηματικά να υποβαθμίσει τη σημασία της υπόθεσης, με το σκεπτικό ότι «ιδιώτες παρακολουθούσαν ιδιώτες», παρά το γεγονός ότι στους στόχους παρακολουθήσεων μέσω του Predator ήταν κορυφαίοι υπουργοί και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων. Ούτε η κυβέρνηση, ούτε κάποιος από τους παρακολουθούμενους... ιδιώτες κινήθηκαν νομικά για να διερευνηθεί αν υποκλάπηκαν οι συνομιλίες τους και αν αυτό έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια πληροφοριών δημοσίου συμφέροντος. Η εξεταστική επιτροπή της Βουλής δεν κάλεσε καν ως μάρτυρες τον ιδιοκτήτη της Intellexa και τους σχετιζόμενους με αυτόν. Η δε έρευνα του Αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Αχιλλέα Ζήση, οδήγησε την υπόθεση στο αρχείο, γιατί δεν διαπιστώθηκε διασύνδεση του κακόβουλου λογισμικού με την ΕΥΠ, παρά την εξόφθαλμη σύμπτωση ότι ένας στους τρεις παρακολουθούμενος με Predator παρακολουθούνταν ταυτόχρονα και από την ΕΥΠ.

Η υπόθεση παραπέμφθηκε στην τακτική δικαιοσύνη μόνο για τέσσερις ιδιώτες για το πλημμέλημα της παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών δύο άλλων ιδιωτών και κάπως έτσι, τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη αποκάλυψη, η ελληνική δικαιοσύνη ασχολήθηκε με την ουσία της υπόθεσης. Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών καταδίκασε πρωτόδικα τους τέσσερις ιδιώτες και αποφάσισε να διαβάσει τα πρακτικά της δίκης και τα νέα στοιχεία που προέκυψαν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών για τη διερεύνηση τέλεσης περαιτέρω αδικημάτων -μεταξύ αυτών και της κατασκοπείας.

Το ενδεχόμενο κατασκοπείας

Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθήνας, εκτός από την καταδίκη των τεσσάρων κατηγορουμένων σε (εκτιτέα) ποινή φυλάκισης οκτώ ετών, έκρινε απαραίτητο να διερευνηθεί περεταίρω ο τρόπος λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού. Επιπλέον επειδή στο στόχαστρο του Predator τέθηκαν υπουργοί που χειρίζονται καίρια χαρτοφυλάκια με κρατικά απόρρητα και μυστικές πληροφορίες (μεταξύ των οποίων οι υπουργοί Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη) καθώς και οι αρχηγοί του ΓΕΕΘΑ και της Ελληνικής Αστυνομίας η απόφαση του δικαστηρίου αναφέρει ότι «καταδεικνύεται ότι ενόψει των εν λόγω νέων στοιχείων πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω και να επανεξετασθεί η τυχόν τέλεση εκ μέρους των κατηγορουμένων και των τυχόν τρίτων συμμετόχων και άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας του αρ. 148 ΠΚ (τουλάχιστον υπό τη μορφή της απόπειρας)».
Πάντως ακόμη και μετά την απόφαση του δικαστηρίου, κανένας από τους «ιδιώτες» δεν ζήτησε τη δικαστική διερεύνηση της παρακολούθησής τους, που ενδεχομένως να έθεσε σε κίνδυνο απόρρητες πληροφορίες που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια.

Η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου επεκτείνει την ποινική αξιολόγηση σε σειρά προσώπων που κατείχαν καίριες θέσεις στις εμπλεκόμενες εταιρείες και οι ευθύνες των οποίων δεν διερευνήθηκαν επαρκώς. Τα πρακτικά της δίκης θα διαβιβαστούν εντός των επόμενων ημερών στην Εισαγγελία της Αθήνας, η οποία θα κρίνει αν οι έρευνες θα ανατεθούν σε εισαγγελείς πρωτοδικών ή αν η υπόθεση θα διαβιβαστεί στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, για περαιτέρω έλεγχο, υπό το φως των νέων στοιχείων.

«Απασφάλισε» ο Ντίλιαν

Μετά την ανακοίνωση της απόφασης του δικαστηρίου, ο Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτής της Intellexa που ανέπτυξε το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator, προέβη σε δύο δηλώσεις που βάζουν ξεκάθαρα στο κάδρο την κυβέρνηση. Στην πρώτη του δήλωση (εκπομπή Megastories) ο Ντίλιαν ξεκαθάρισε ότι η εταιρεία του παρέχει τεχνολογία «μόνο σε κυβερνήσεις και αρχές επιβολής του νόμου». Με τη δεύτερη δήλωσή του (Inside Story, Megastories) έδειξε ότι πλέον... απασφάλισε. «Παρέμεινα σιωπηλός κατά τη διάρκεια της δίκης, αλλά δεν θα γίνω αποδιοπομπαίος τράγος» είπε, προειδοποιώντας ότι θα προσφύγει ενώπιον εθνικών, περιφερειακών και διεθνών θεσμών και θα ζητήσει παρέμβαση του Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, χαρακτηρίζοντας έγκλημα το «να οργανώνεται μία συνωμοτική εγκληματική πράξη για να στείλει αθώους ανθρώπους στη φυλακή προκειμένου να καλυφθούν πολιτικές αρχές». Αφού επανέλαβε ότι το λογισμικό του διατίθεται αποκλειστικά σε εξουσιοδοτημένες κυβερνητικές αρχές και αρχές επιβολής του νόμου, ξεκαθάρισε ότι «οι εθνικές υπηρεσίες καθορίζουν τους στόχους και εκτελούν την επιχείρηση χωρίς τη γνώση μας». Άφησε δε σαφέστατες αιχμές για το γεγονός ότι «δεν έγινε καμία προσπάθεια πλήρους διερεύνησης» για τη «χρήση ταυτοτήτων που συνδέονται με ανώτερα κυβερνητικά στελέχη», δείχνοντας εμμέσως πλην σαφώς στον πρώην γενικό γραμματέα Γρηγόρη Δημητριάδη, από τον αριθμό τηλεφώνου του οποίου φέρεται να εστάλησαν μηνύματα με links που οδηγούσαν στην «επιμόλυνση» του κινητού με Predator. Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, ο Ντίλιαν αντιπαρέβαλε την υπόθεση των υποκλοπών με το Watergate, σημειώνοντας με νόημα ότι «ο Νίξον έχασε την προεδρία του στην υπόθεση Watergate επειδή προσπάθησε να συγκαλύψει μια επιχείρηση υποκλοπών».

Οι αντιδράσεις κυβέρνησης και αντιπολίτευσης

Η κυβέρνηση επέλεξε να μην σχολιάσει τις ευθείες βολές Ντίλιαν, με εξαίρεση τον Άδωνι Γεωργιάδη που ανέφερε ότι «ένοχος ένοχον ου ποιεί». Αντιθέτως, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκος Ανδρουλάκης (ο οποίος είχε τεθεί στο στόχαστρο του Predator και της ΕΥΠ και ο οποίος εξ αρχής κινήθηκε νομικά για τη διαλεύκανση της υπόθεσης) έκανε λόγο για «νοσηρό και δυσώδες παρακράτος» που άρχισε να «ξηλώνεται», μετά την ιστορική απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών», ενώ ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Σωκράτης Φάμελλος σχολίασε ότι «άνοιξε το κουτί της Πανδώρας για την κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη».

Οι κινήσεις Ανδρουλάκη

Μετά τη δημοσίευση της απόφασης ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης απηύθυνε ανοιχτή επιστολή στα πολιτικά πρόσωπα που υπήρξαν στόχοι παρακολουθήσεων. «Η εθνική ασφάλεια τέθηκε σε κίνδυνο από το παρακρατικό αυτό σύστημα, καθώς απόρρητες πληροφορίες, κρατικά, στρατιωτικά και διπλωματικά μυστικά περιήλθαν στην κατοχή τρίτων προσώπων, υπηκόων ξένων χωρών, χωρίς μέχρι σήμερα να είναι γνωστό με εντολή ποιου, στο όνομα ποιων και πώς χρησιμοποιήθηκαν ή που βρίσκονται σήμερα» ανέφερε μεταξύ άλλων στην επιστολή του, καλώντας τα πρόσωπα που έγιναν στόχοι του Predator να τοποθετηθούν δημόσια και να συμβάλουν στην αποκάλυψη της υπόθεσης και τονίζοντας ότι «η σιωπή είναι ανοχή και, εντέλει, συνενοχή».

Ο κ. Ανδρουλάκης προανήγγειλε ότι το κόμμα του θα καταθέσει και νέο αίτημα για εξεταστική επιτροπή στη Βουλή, κάτι που αναμένεται να συμβεί την προσεχή εβδομάδα. Επιπλέον επίκειται η εξέταση της υπόθεσης του από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 29 Μαρτίου 2026