- Newsroom
Σε εφαρμογή τίθεται το νέο ειδικό καθεστώς διασυνοριακών συναλλαγών, που δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10.000 ευρώ στην Ελλάδα να απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ για συναλλαγές έως 100.000 ευρώ στην ΕΕ, υποβάλλοντας αίτηση στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ. Το καθεστώς αφορά επιχειρήσεις που πραγματοποιούν πωλήσεις ή παρέχουν υπηρεσίες εκτός έδρας και ισχύει αναδρομικά από 28 Ιανουαρίου 2026.
Για να ενταχθεί μια επιχείρηση, ο συνολικός κύκλος εργασιών της στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να ξεπερνά τις 100.000 ευρώ ούτε στο τρέχον ούτε στο προηγούμενο έτος, ενώ οι συναλλαγές στην Ελλάδα δεν μπορούν να υπερβούν τις 10.000 ευρώ ετησίως.
Το νέο καθεστώς έρχεται να απλοποιήσει σημαντικά τις διασυνοριακές συναλλαγές, καταργώντας σειρά γραφειοκρατικών υποχρεώσεων, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διαχείριση και υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ. Πλέον, οι επιχειρήσεις απαλλάσσονται από την υποχρέωση λήψης ΑΦΜ σε κάθε κράτος-μέλος όπου δραστηριοποιούνται, ενώ καταργείται και η ανάγκη υποβολής ξεχωριστών δηλώσεων ΦΠΑ σε διαφορετικές χώρες, σύμφωνα με τα εθνικά τους συστήματα. Παράλληλα, διευκολύνεται η παράδοση αγαθών και η παροχή υπηρεσιών με απαλλαγή από τον ΦΠΑ, ενισχύοντας την εξωστρέφεια των μικρών επιχειρήσεων.
Το ειδικό καθεστώς απαλλαγής ισχύει από τις 28 Ιανουαρίου 2026 και αφορά επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πωλήσεις ή παροχή υπηρεσιών εκτός έδρας. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι μια επιχείρηση δεν πληροί τους όρους, τότε ο αναλογών ΦΠΑ καταλογίζεται αναδρομικά για τις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Στην Ελλάδα, το καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ εφαρμόζεται σε επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10.000 ευρώ. Οι ίδιες επιχειρήσεις μπορούν, ωστόσο, να πραγματοποιούν συναλλαγές χωρίς ΦΠΑ με επιχειρήσεις άλλων χωρών της ΕΕ, μέχρι του συνολικού ορίου των 100.000 ευρώ, και πάντα εντός των εθνικών ορίων που ισχύουν σε κάθε κράτος-μέλος. Το επιτρεπόμενο ύψος συναλλαγών περιορίζεται, επομένως, ανάλογα με το ειδικό εθνικό όριο που έχει θεσπίσει η χώρα στην οποία επιθυμεί να εφαρμόσει την απαλλαγή η επιχείρηση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση επιχείρησης που δεν μπορεί να πουλά στην Ελλάδα χωρίς ΦΠΑ επειδή υπερβαίνει το εγχώριο όριο των 10.000 ευρώ, αλλά μπορεί να πραγματοποιεί πωλήσεις χωρίς ΦΠΑ σε άλλα κράτη-μέλη, εφόσον δεν παραβιάζει το αντίστοιχο όριο που ισχύει στη χώρα προορισμού.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω της ειδικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη myAADE, όπου οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα έχουν τη δυνατότητα να αιτηθούν την υπαγωγή στο ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων σε ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη, υποβάλλοντας την Προηγούμενη Κοινοποίηση (Prior Notification) προς την ΑΑΔΕ και δηλώνοντας τις συναλλαγές τους και στις υπόλοιπες χώρες. Παράλληλα, μπορούν να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους σε νέα κράτη-μέλη ή να ζητούν την παύση χρήσης του καθεστώτος.
Οι ενταγμένες επιχειρήσεις υποχρεούνται να υποβάλλουν τριμηνιαίες αναφορές σχετικά με την αξία των παραδόσεων αγαθών και παροχών υπηρεσιών που πραγματοποίησαν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και να ενημερώνουν άμεσα την ΑΑΔΕ σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων κύκλου εργασιών. Από την πλευρά της, η ΑΑΔΕ επικοινωνεί με τα άλλα κράτη-μέλη για τη χορήγηση του ατομικού αριθμού ταυτοποίησης, εγκρίνει τα αιτήματα απαλλαγής για επιχειρήσεις άλλων χωρών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και παρακολουθεί τη συμμόρφωση και την τήρηση των ορίων.
Οι τριμηνιαίες αναφορές υποβάλλονται έως την τελευταία ημέρα του μήνα που ακολουθεί τη λήξη κάθε τριμήνου. Σε περίπτωση που ξεπεραστεί το ανώτατο ενωσιακό όριο των 100.000 ευρώ, απαιτείται η υποβολή τελικής αναφοράς εντός 15 εργάσιμων ημερών, οπότε και η απαλλαγή παύει αυτομάτως.
Για τις επιχειρήσεις που μετατάσσονται από το παλαιό στο νέο καθεστώς, προβλέπεται η υποχρέωση υποβολής δήλωσης αποθεμάτων εντός δύο μηνών από τη μετάταξη. Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νέου πλαισίου είναι η δυνατότητα εφαρμογής ταυτόχρονα του εγχώριου και του διασυνοριακού καθεστώτος.
Ειδικότερα, εφόσον μια μικρή επιχείρηση έχει κύκλο εργασιών στην Ελλάδα κάτω από 10.000 ευρώ και συνολικό ενωσιακό κύκλο κάτω από 100.000 ευρώ, μπορεί να απολαμβάνει απαλλαγή ΦΠΑ τόσο στο εσωτερικό όσο και σε άλλα κράτη-μέλη. Για την ταυτόχρονη ένταξη, η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος, με εξαίρεση τους δύο πρώτους μήνες από τη δημοσίευση, έως τα τέλη Μαρτίου 2026, οπότε παρέχεται η δυνατότητα υποβολής ξεχωριστής αίτησης για το εγχώριο καθεστώς.
