Μεταρρυθμίσεις! Του Θόδωρου Χατζηπαντελή

Πώς θα απαλλαγούμε από έξοδα και πολώσεις

Θόδωρος Χατζηπαντελής
Γράφει Θόδωρος Χατζηπαντελής Καθηγητής ΑΠΘ

Τη Δευτέρα έχω την τιμή να συμμετέχω σε μία συζήτηση για τον νέο κώδικα Δήμων και Περιφερειών. Με την ευκαιρία θα επεκταθούμε και στα ζητήματα των εκλογών. Όσον αφορά τις εκλογές των ΟΤΑ η πρόταση είναι να γίνουν σε έναν γύρο. Πράγματι έτσι θα απαλλαγούμε από έξοδα (ατομικά για μετακινήσεις και συλλογικά για τη διοργάνωση των εκλογών), θα απαλλαγούμε από πολώσεις.

Ο/η ψηφοφόρος διαλέγει την σειρά που θα μετρηθεί η ψήφος του χωρίς να γνωρίζει εκ των προτέρων (όπως στο πλειοψηφικό 2 γύρων) την κατανομή ψήφων. Έτσι ελαττώνεται η πόλωση και η λειτουργία παρασκηνιακών συνεννοήσεων.

Ο/Η εκλεγείς έχει την αποδοχή της πλειονότητας -χωρίς παρασκήνιο και συνεννοήσεις και μειώνεται ο αριθμός χαμένων ψήφων. Χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότερες ψήφοι!

Άλλωστε αυτό είναι ένα από τα τρία συστήματα αναλογικής που επιτρέπονται στις ευρωεκλογές! Λέγεται «απλή μεταφερόμενη ψήφος» γιατί ο ψηφοφόρος έχει μία ψήφο και δηλώνει σε ποιον/ποια κατά σειρά θέλει να μετρηθεί!

Θα αλλάξουν πολλά; Στις εκλογές του 2023 από τους 332 Δήμους εξελέγη δήμαρχος στον 1ο γύρο με ποσοστό πάνω από 50% στους 196. Στους 52 εξελέγη με ποσοστό κάτω από 50% στον 1ο γύρο. Στους 84 που κρίθηκαν στον 2ο γύρο (1/3 των εγγεγραμμένων) στους 35 εξελέγη ο 1ος του 1ου γύρου (1/3 των πολιτών των 84) και στους 49 ο δεύτερος του 1ου γύρου για να μην το πολυβασανίζουμε λοιπόν μόνο σε 49 από τους 332 δεν βγήκε ο πρώτος του πρώτου γύρου!

Τι θα γίνει αν δώσουμε τη δυνατότητα να δηλώσεις την σειρά που θέλεις να μετρηθεί η ψήφος σου; Μπορείς να το κάνεις; Μην ξεχνάμε ότι αρκετοί έκαναν δήλωση για εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο δηλώνοντας κατά σειρά σχολή ή ξέρουν από τα παιδιά και τα εγγόνια που έκαναν!

Το σωστό είναι η επιλογή των συμβούλων να γίνεται σε άλλο ψηφοδέλτιο! Γιατί; Για να μην αναγκάζεσαι να ψηφίσεις έναν/μια επικεφαλής για να ψηφίσεις συμβούλους!

Δηλαδή: Στον ίδιο φάκελο ο ψηφοφόρος βάζει 2 ψηφοδέλτια. Ένα για τον/την επικεφαλής δηλώνοντας από 0 έως κ αριθμούς όπου κ είναι ο αριθμός υποψηφίων για δήμαρχο ή περιφερειάρχη (αν δεν βάλει επιλογή είναι λευκό) και έναν για συνδυασμό. Δεν είναι ανάγκη να είναι ο συνδυασμός αυτού/αυτής που έβαλε 1 στην λίστα. Έτσι η μία επιλογή δεν αναγκάζει την άλλη!

Προφανώς όποιος εκλεγεί θα πάρει τουλάχιστον 60% (ή 55%) των συμβούλων και οι άλλοι θα μοιραστούν αναλογικά (προτείνω όριο 5% για την συμμετοχή στην κατανομή).

Αυτό σέβεται την προτεραιότητα κομμάτων/προσώπων που θέτει ο ψηφοφόρος. Αν θέλει να διαλέξει πρώτα πρόσωπο για επικεφαλής και μετά πρόσωπα για συμβούλους διαλέξει την λίστα του υποψηφίου που έβαλε 1. Αν ανάποδα διαλέγει την λίστα με τα πρόσωπα που θέλει και μετά αποφασίζει για τον δήμαρχο/περιφερειάρχη!

Θα πούμε και για την πρόταση να γίνει μία ακόμα περιφέρεια για τους απόδημους. Να τονίσω απλά ότι δεν αλλάζει την κατανομή εδρών στα κόμματα! Αυτή καθορίζεται από τις ψήφους στο σύνολο! Οι έδρες κάθε κόμματος κατανέμονται στις περιφέρειες ανάλογα με την δύναμη του! Θα τα πούμε άλλη φορά γι’ αυτό!