Συγκροτημένη εικόνα για τον θάνατο της καθηγήτριας στο Γ’ ΓΕΛ Θεσσαλονίκης, ελάχιστοι μπορούν να έχουν. Και σίγουρα όχι εμείς που γνωρίζουμε ό,τι γνωρίζουμε από τηλεοπτικά μεσημεριανάδικα, εντυπωσιοθηρικές ιστοσελίδες και την συνήθη μπουρδολογία των social media. Γι’ αυτό, καλύτερα να καθίσουμε στην άκρη και να μιλήσουμε για ευθύνες όταν κάποτε μάθουμε κάτι περισσότερο. Ωστόσο, το γεγονός αφ’ εαυτού, αποτελεί ιδιαιτέρως σοβαρό λόγο ώστε να πάψουμε να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας για πράγματα που υπονομεύουν την λειτουργία του δημόσιου σχολείου -αν θεωρήσουμε ότι κάποιος πράγματι ενδιαφέρεται ακόμη για το δημόσιο σχολείο.
Υπάρχει αυξημένη βία από τους μαθητές; Υπάρχει, όποια άλλη περίοδο και αν χρησιμοποιήσουμε ως μέτρο. Η βία των νέων είναι διάχυτη γύρω μας. Συμμορίες κυκλοφορούν στις γειτονιές, βγάζουν μαχαίρια και στα εκθέματα των δικαστηρίων ανηλίκων διαρκώς προστίθενται νέες σελίδες. Ανέκαθεν η ανάγκη του «ανήκειν» παρέσυρε καλούς χαρακτήρες να προσεγγίσουν τους παραβατικούς και κατά τούτο η τάξη διαθέτει μία βασική προϋπόθεση για να εξελιχθεί σε εκκολαπτήριο βίας. Άλλαξαν όμως οι παραβατικοί. Κάποτε έκαναν σκασιαρχείο και πήγαιναν απέναντι στα μπιλιάρδα, σήμερα κάνουν ατιμώρητο μπούλινγκ στους καθηγητές. Και να ήταν μόνο αυτό…
Υπάρχει ευθύνη των γονέων; Υπάρχει! Οι γονείς των σημερινών μαθητών προσέλαβαν την εικόνα του σχολείου από τη δεκαετία του ’80 και μετά. Τότε εισέβαλαν οι «προοδευτικές» ιδέες, όχι μόνο με πολιτική αλλά και με ακαδημαϊκή συνηγορία. Η αυθάδεια βαφτίστηκε «ελεύθερη έκφραση», η άρνηση σεβασμού προς τους καθηγητές «αμφισβήτηση της αυθεντίας», η κατάργηση των πειθαρχικών κυρώσεων «ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας» (ή κάπως έτσι) και η νόθευση της βαθμολογίας «προστασία του μαθητή από το άγχος». Σήμερα δεν μένεις μεταξεταστέος ακόμη και αν παρακαλέσεις γονυπετής. Θα σε προβιβάσουν με το ζόρι. Όταν η κυρία Καζάζογλου -καλή της ώρα εκεί όπου θα βρίσκεται- σ’ αυτό το ίδιο Γ’ ΓΕΛ που τότε λεγόταν Γ’ Γυμνάσιο Αρρένων, είπε στη μητέρα μου ότι δεν πρόσεχα στο μάθημα των θρησκευτικών, στο σπίτι μας έγινε πόλεμος. Ο λόγος του καθηγητή ήταν αδιαμφισβήτητος, ο γονιός τον άκουγε με σεβασμό. Σήμερα οι διδάσκοντες φοβούνται να πουν στους γονείς ότι το παιδί τους είναι πηγαινοέρχεται αδιάβαστο. Μόλις πριν δύο μήνες, όταν μαθητής σε λύκειο της Αθήνας αποβλήθηκε λόγω σχολικού εκφοβισμού, οι γονείς του, αντί να θορυβηθούν και να του τραβήξουν το αυτί, κατέθεσαν μήνυση κατά του συλλόγου διδασκόντων. Τώρα θα πείτε, αν του τραβούσαν το αυτί μπορεί και να βρίσκονταν κατηγορούμενοι για ενδοικογενειακή βία αλλά και αυτό είναι άλλο μέρος του προβλήματος.
Υπάρχουν καθηγητές ακατάλληλοι για να διδάσκουν; Υπάρχουν! Πάντοτε υπήρχαν αλλά έγιναν περισσότεροι γιατί και η διαχείριση της τάξης έγινε δυσκολότερη. Η έλλειψη αξιολόγησης -επίσης «δημοκρατική κατάκτηση»- είχε ως αποτέλεσμα η ποιότητα του καθηγητή να επαφίεται αποκλειστικά στο φιλότιμο ή στην ψυχική του ανθεκτικότητα. Κανένας δεν μπορεί να αγγίξει τον εκπαιδευτικό που μπαίνει στο σχολείο αδιάβαστος, μεταφέρει τα προσωπικά προβλήματά του ή αδυνατεί να αντεπεξέλθει στο ψυχολογικό βάρος μίας κακομαθημένης τάξης. Ακόμη και εάν κάποιος πάσχει από ψυχικό νόσημα που τον εμποδίζει στα καθήκοντά του, μόνο αν θέλει θα μετακινηθεί σε θέση γραφείου. Με το ζόρι, πάντως, δεν φεύγει. Και έτσι φθάνουμε στο τελευταίο ερώτημα: Πρέπει να έχει ο διευθυντής του σχολείου ή ο προϊστάμενος τη δυνατότητα να ζητήσει να υποβληθεί ένας καθηγητής σε ψυχιατρικές εξετάσεις; Ασφαλώς και πρέπει. Και μακάρι να κάνει λάθος. Αλλά και αυτό αμφισβητείται από τους συνήθεις «ευαίσθητους».
Το δημόσιο σχολείο αποτελεί στήριγμα και περιουσία της κοινωνίας. Η υποβάθμισή του μπορεί να μην αποτελεί συνειδητή ταξική επιλογή, έχει όμως σαφές ταξικό αποτέλεσμα. Και όταν αυτό γίνεται με ωραία λόγια, είναι χυδαία υποκρισία.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 15.03.2026
