Γράφει
Νίκος Ηλιάδης
Δεν πέρασαν παρά λίγα λεπτά της ώρας μετά τη γνωστοποίηση του σοκαριστικού περιστατικού το οποίο συνέβη αργά το βράδυ της Πέμπτης στην Καλαμαριά με θύμα έναν 20χρονο και οι εμπειρογνώμονες του πληκτρολογίου έσπευσαν να εκδώσουν την ετυμηγορία τους. Χωρίς, καν να γνωρίζουν τις βασικές παραμέτρους της υπόθεσης. Δηλαδή, πώς ακριβώς συνέβη το περιστατικό, πόσοι ήταν οι εμπλεκόμενοι, ποιος ήταν ο δράστης, ποια τα κίνητρά του.
Με αδιαμφισβήτητη βεβαιότητα διαπίστωσαν ότι επρόκειτο για περιστατικό οπαδικής βίας, επειδή το θύμα ήταν οπαδός του ΠΑΟΚ. Αλλά δεν έμειναν μόνο σε αυτό. Έσπευσαν να κολλήσουν από δίπλα και τις πολιτικές, μικροκομματικές, μικροπαραταξιακές προεκτάσεις ώστε η “διάγνωση” να αναβαθμιστεί έτι περαιτέρω, έχοντας περιβληθεί και με τον απαραίτητο ιδεολογικό μανδύα.
Έως και χθες το βράδυ, ένα 24ωρο μετά το θλιβερό συμβάν, δεν είχαν αποσαφηνιστεί ακόμη οι συνθήκες υπό τις οποίες έχασε τη ζωή του ο 20χρονος. Το μόνο που ξέραμε ήταν ότι ο φερόμενος ως δράστης είχε παρουσιαστεί αυτοβούλως στην αστυνομία. Ενδεχομένως τα κίνητρά του να ήταν οπαδικά, ίσως όμως και όχι. Αλλά γιατί να μην περιμένουμε να χυθεί φως στην υπόθεση ώστε να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα;
Όμως δεν ήταν μόνον η δολοφονία του 20χρονου. Ανάλογη πρεμούρα κατέλαβε τους ρέκτες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και στην περίπτωση του θανάτου, από εγκεφαλικό της άτυχης 57χρονης εκπαιδευτικού. Κι εκεί, κάθε πληκτρολόγιο και μια “διάγνωση”.
Ειλικρινά δεν ξέρω τι είναι εκείνο που καθιστά ασυγκράτητους τους πληκτρολογούντες, ανάμεσά τους και σοβαρούς αναλυτές, ενίοτε. Τι είναι εκείνο που τους παρασύρει, που τους καθιστά ανυπόμονους. Είναι το υπερεγώ τους; Ο ναρκισισμός τους; Οι πολιτικές εμμονές τους; Η ανάγκη για επιβεβαίωση, για αναγνώριση; Είναι μερικά ή και όλα αυτά μαζί;
Μια άλλη παράμετρος τέτοιων παρόμοιων υποθέσεων είναι η κατά εκατοντάδες φορές αναπαραγωγή των βίντεο από τα “πεδία της μάχης”. Είτε πρόκειται για δολοφονίες είτε για δυστυχήματα είτε ακόμη και για μια απλή λιποθυμία. Καθημερινά στις οθόνες μας προβάλλουν τέτοιου είδους πειρασμοί στους οποίους είναι σχεδόν αδύνατον να αντισταθεί κανείς. Δυστυχώς, έχουμε εθιστεί να καταναλώνουμε τραγωδίες, να γινόμαστε μάρτυρες της “τελευταίας πνοής”, να κοιτάμε την επικαιρότητα μέσα από την κλειδαρότρυπα. Χωρίς κανέναν ενδοιασμό, καμία συστολή, καμία υποψία ότι η αναπαραγωγή αυτών των εικόνων είναι αλάτι στις πληγές των συγγενών και φίλων που έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα. Κυρίως, είναι ασέβεια στη μνήμη των συνανθρώπων μας που άθελά τους γίνονται βορά για λίγη περισσότερη τηλεθέαση, λίγα παραπάνω “χτυπήματα”.
Ισχυρίζονται ορισμένοι ότι η αναμετάδοση τέτοιων εικόνων βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση της υπόθεσης. Δεν το συμμερίζομαι. Η περιγραφή της είδησης, για παράδειγμα, ότι “επτά οπαδοί του ΠΑΟΚ έχασαν τη ζωή τους έπειτα από μετωπική σύγκρουση του οχήματός τους με νταλίκα” είναι αρκετή για την ενημέρωση του κοινού. Τα βίντεο είναι χρήσιμα για τις αρμόδιες αρχές προκειμένου να εξακριβώσουν τις ακριβείς αιτίες του δυστυχήματος. Για τους τηλεθεατές είναι εντελώς περιττά. Στη χειρότερη, δε, περίπτωση, η παρουσίαση του δυστυχήματος θα μπορούσε να γίνει μέσω αναπαράστασης, και δόξα τω Θεώ η τεχνολογία παρέχει πολλά τέτοια εργαλεία.
Εδώ η ευθύνη των ΜΜΕ είναι καθοριστική. Αντιλαμβάνομαι την πρόκληση και τον σκληρό ανταγωνισμό ανάμεσα στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, όμως κάπου θα πρέπει να μπει ένα όριο.
