Το βλέμμα στο Βελλίδειο στρέφει από εδώ και πέρα, μετά και το νέο πακέτο στήριξης των 500 εκατ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο που ήδη ξεκινά να «ζυγίζει» δημοσιονομικά τις εξαγγελίες της τελευταίας ΔΕΘ πριν τις εκλογές, έχοντας σαν όπλο στη φαρέτρα του το πλεόνασμα – μαμούθ, αποτέλεσμα και της ιδιωτικής κατανάλωσης που δίνει τον τόνο στο ΑΕΠ αλλά και της έκρηξης εσόδων από έμμεσους φόρους (απόρροια και της εντεινόμενης ακρίβειας).
Με το πρωτογενές πλεόνασμα (ό,τι μένει στα ταμεία δηλαδή αφαιρουμένων των τόκων εξυπηρέτησης του χρέους) της Γενικής Κυβέρνησης να διαμορφώνεται στο 4,9% του ΑΕΠ ή σε 12,131 δισ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης του προϋπολογισμού για 3,7% του ΑΕΠ, ο δρόμος για ένα στιβαρό πακέτο ΔΕΘ ανοίγει αλλά έχει και αγκάθια.
Το αποτέλεσμα αυτό είναι σχεδόν 30% υψηλότερο του στόχου, εξέλιξη που άνοιξε το δρόμο για τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ωστόσο ένα μέρος μόνον και όχι ολόκληρο το υπερπλεόνασμα των 2,9 δισ. ευρώ θεωρείται -σε συμφωνία και με την Κομισιόν- ότι αποτελεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που μπορεί να διατεθεί από την κυβέρνηση για παροχές και νέα μέτρα στήριξης μέσα στο 2026.
Αυτό είναι και το πραγματικό επίδικο των ημερών, στον αστερισμό του αναμενόμενου υπερπλεονάσματος: Όχι μόνο πόσα χρήματα υπάρχουν, αλλά πόσα από αυτά μπορούν να μετατραπούν σε αποδεκτό και διατηρήσιμο χώρο κινήσεων υπό τον… μπαμπούλα του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Επί της ουσίας το οικονομικό επιτελείο κινείται με μία λογική τριών σταδίων:
-Aμεσες στοχευμένες παρεμβάσεις τώρα, σαν αυτές που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός την Τετάρτη 22 Απριλίου.
-Δεύτερη γραμμή άμυνας για το καλοκαίρι με νέα μέτρα εφόσον οι πιέσεις επιμείνουν, κάτι που δεν διαφαίνεται πολύ πιθανό εφόσον τερματιστεί οριστικά ο πόλεμος.
-Προετοιμασία του κυρίως πιάτου, δηλαδή ενός συγκροτημένου πακέτου μέτρων με φιλοαναπτυξιακή και όχι επιδοματική στόχευση που θα ανακοινωθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου και θα ισχύσει από το 2027.
Ήδη το ΥΠΟΙΚ αναθεωρεί επί τα χείρω τις προβλέψεις του, μειώνοντας την εκτίμηση για την ανάπτυξη του 2026 στο 2% από 2,4% αναμένοντας παράλληλα προσωρινή άνοδο του πληθωρισμού λόγω διεθνών πιέσεων, ενώ για το 2027 αναθεωρεί ανοδικά την ανάπτυξη στο 2% από 1,7% με παράλληλη αποκλιμάκωση των τιμών.
Νευραλγική η πορεία του τουρισμού
Το διάστημα μέχρι το καλοκαίρι θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς η διαπραγμάτευση μεταφέρεται ουσιαστικά στις Βρυξέλλες ενώ πρόσθετο χρήσιμο εργαλείο στα χέρια της κυβέρνησης θα αποτελέσει και η καλή πορεία των τουριστικών εσόδων, Τραμπ και Ιράν… επιτρεπόντων βέβαια.
Μέχρι το τέλος του μήνα, όταν το υπουργείο Οικονομικών θα καταθέσει τους αναθεωρημένους στόχους του προϋπολογισμού στην Κομισιόν, θα πρέπει να έχει αποσαφηνιστεί αν και σε ποιο βαθμό το υπερπλεόνασμα του 2025 μπορεί να θεωρηθεί διατηρήσιμο -και άρα αξιοποιήσιμο και για το 2026 και τα επόμενα έτη.
Από τα βασικά συστατικά της ανάπτυξης, αναμένεται να έχουν απώλειες η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης (λόγω του υψηλού πληθωρισμού) στο 1,7%, από 1,9% που υπολογιζόταν στην αρχή του χρόνου, η αύξηση των εξαγωγών (λόγω της διεθνούς επιβράδυνσης), η οποία αναμένεται να φτάσει το 2,4% από 4,5%, και λιγότερο των επενδύσεων, οι οποίες πλέον αναμένεται να αυξηθούν κατά 8,6% από 10,5% που υπολογίζονταν από την αρχή του χρόνου.
Ακριβώς πάνω σε αυτή τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο «συγκυριακό» και το «μόνιμο» θα κριθεί τελικά το εύρος των εξαγγελιών της ΔΕΘ, με τις εκλογές να κοντοζυγώνουν…
Κινούμενη σε αυτή τη φιλοσοφία, η κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει την πρόωρη εξάντληση του υπερπλεονάσματος (για αυτό και τα μέτρα που ανακοινώθηκαν κινήθηκαν σε αυστηρό δημοσιονομικό μονοπάτι), ακριβώς επειδή το φθινόπωρο θεωρείται από τώρα κομβικό τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά.
Παίζει τα ρέστα της στη ΔΕΘ – Τα φώτα στο επιχειρείν και στο… βάθος 13ος μισθός
Με το μυαλό αναπόφευκτα στις κάλπες, η κυβέρνηση φουλάρει μηχανές για το πακέτο της ΔΕΘ ξεψαχνίζοντας τις παρεμβάσεις για το 2027. Ο σχεδιασμός ξεκινάει με αφετηρία τα 900 εκατ. ευρώ τα οποία προκύπτουν από την ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες συν αυτά που θα… βγάλουν οι διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες, με επιδίωξη να «χτιστεί» ένα προεκλογικό αφήγημα αξίας δύο δισ. ευρώ.
Στο πακέτο των φορολογικών μειώσεων εξετάζονται μέτρα όπως:
1. Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα.
2. Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, η οποία σήμερα φτάνει στο 80% του φόρου του επόμενου έτους, ακόμη κι αν τα μελλοντικά τους κέρδη δεν είναι εξασφαλισμένα.
3. Η αύξηση του ακατάσχετου περιθωρίου του επαγγελματικού λογαριασμού. Ο ακατάσχετος επαγγελματικός λογαριασμός αποτελεί βασικό εργαλείο στήριξης των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς διασφαλίζει ότι μέρος των εσόδων τους παραμένει διαθέσιμο για την κάλυψη βασικών λειτουργικών αναγκών.
4. Νέο, αποδοτικότερο σύστημα φορολόγησης των νομικών προσώπων σε επίπεδο ομίλου εταιριών.
5. Υπάρχουν ακόμη σκέψεις για μία ακόμη μείωση στην αυτοτελή φορολογία των εσόδων από ενοίκια ώστε να ευνοούνται οι μακροχρόνιες μισθώσεις ακινήτων.
Έχοντας ήδη σχηματίσει μια πλήρη εικόνα για το ύψος των ενοικίων που εμφανίζονται αλλά και με την προοπτική λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων μέσα στο 2026, εκτιμάται ότι μπορούν να βρεθούν πρόσθετα φορολογικά έσοδα από την αύξηση των δηλωθέντων ενοικίων.
Τα εισοδήματα από ενοίκια που σήμερα αποκρύπτονται μπορούν να χρηματοδοτήσουν πρόσθετα μέτρα στήριξης όπως τη χρηματοδότηση μιας ευνοϊκότερης κλίμακας φορολογίας των εισοδημάτων από ακίνητα.
6. Εξετάζεται, τέλος, η προγραμματισμένη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% που είναι προγραμματισμένη για το 2027, να αυξηθεί στο 1% όπως ακριβώς έγινε και για το 2025.
Αξίζει να σημειωθεί πως στο τραπέζι πέφτουν και πιο σκληροπυρηνικά σενάρια (δεν επιβεβαιώνονται για την ώρα), που μιλούν για ανακοινώσεις στη ΔΕΘ επαναφοράς 13ου μισθού στο Δημόσιο και νέας οριζόντιας μείωσης του ΕΝΦΙΑ, με το βλέμμα στις κάλπες.
*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 26 Απριλίου 2026
