- Newsroom
Στην αλλαγή διοίκησης εισέρχονται δέκα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας, καθώς στις 31 Αυγούστου 2026 ολοκληρώνεται η θητεία των υφιστάμενων Πρυτανικών Αρχών, αν και η επίσημη εκλογική διαδικασία αναμένεται να κορυφωθεί την άνοιξη, οι πρώτες διεργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει, αρκετούς μήνες πριν από την τυπική προκήρυξη.
Σύμφωνα με το protothema.gr σε αρκετά πανεπιστήμια καταγράφονται παρασκηνιακές επαφές, άτυπες συζητήσεις και διερευνητικές κινήσεις από μέλη ΔΕΠ, που εξετάζουν το ενδεχόμενο καθόδου στην πρυτανική κούρσα.
Οι συζητήσεις αυτές εξελίσσονται σε ένα περιβάλλον αυξημένων θεσμικών, οικονομικών και οργανωτικών πιέσεων, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τόσο τις συμμαχίες όσο και τις στρατηγικές επιλογές των υποψηφίων.
Η λίστα των πανεπιστημίων :
- Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Πανεπιστήμιο Πειραιώς
- Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
- Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
- Πολυτεχνείο Κρήτης
- Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
- Πανεπιστήμιο Αιγαίου
- Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
- Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
- Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
Η διαδικασία εκλογής πρύτανη και το μοντέλο διοίκησης
Οι πρυτανικές εκλογές διεξάγονται με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο του Ν. 4957/2022 («Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα»), ο οποίος εισήγαγε ριζικές αλλαγές στη διοίκηση των πανεπιστημίων.
Όπως αναφέρεται στο protothema.gr, κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα έχει το Συμβούλιο Διοίκησης (Σ.Δ.), το οποίο αποτελείται από έντεκα μέλη: έξι εσωτερικά και πέντε εξωτερικά. Τα εσωτερικά μέλη εκλέγονται από το σύνολο των μελών ΔΕΠ του ιδρύματος μέσω καθολικής και μυστικής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, ενώ τα εξωτερικά μέλη επιλέγονται από τα εσωτερικά μέλη του Σ.Δ. μέσω διαδοχικών ψηφοφοριών.
Σε περιπτώσεις αδυναμίας συγκρότησης του Συμβουλίου, ο νόμος προβλέπει τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στη Σύγκλητο, ώστε να αποφεύγονται παρατεταμένα διοικητικά αδιέξοδα.
Ο Πρύτανης αναδεικνύεται από το Συμβούλιο Διοίκησης και προέρχεται υποχρεωτικά από τα εσωτερικά του μέλη. Μετά τη συγκρότηση του Σ.Δ., εκδίδεται πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενώ οι υποψήφιοι καλούνται να παρουσιάσουν το διοικητικό και ακαδημαϊκό τους πρόγραμμα στην πανεπιστημιακή κοινότητα.
Ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένες πλειοψηφίες, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις - ιδίως όταν υπάρχει περιορισμένος αριθμός υποψηφίων - καθιστούν τη διαδικασία σύνθετη και ενδέχεται να οδηγήσουν σε επαναληπτικές ψηφοφορίες και εντατικές διαπραγματεύσεις εντός του Συμβουλίου.
Οι Αντιπρυτάνεις ορίζονται στη συνέχεια από το Συμβούλιο Διοίκησης, κατόπιν πρότασης του Πρύτανη, και η θητεία τους συμπίπτει χρονικά με τη θητεία του.
Η σημασία των πρυτανικών εκλογών
Oι πρυτανικές εκλογές αποτελούν κομβικό σημείο στρατηγικού επαναπροσδιορισμού για κάθε πανεπιστήμιο. Η Πρυτανική Αρχή καθορίζει τις προτεραιότητες σε θέματα χρηματοδότησης, διαχείρισης πόρων και υποδομών, διαμορφώνει το κλίμα της ακαδημαϊκής καθημερινότητας και εκπροσωπεί θεσμικά το ίδρυμα απέναντι στην Πολιτεία, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τους κοινωνικούς εταίρους, επηρεάζει άμεσα την εικόνα και τη σχέση του Ιδρύματος με την κοινωνία.
Στην εποχή μας τα πανεπιστήμια καλούνται να λειτουργήσουν με περιορισμένους πόρους, αυξημένες διοικητικές απαιτήσεις και υψηλές προσδοκίες για εξωστρέφεια και διεθνοποίηση, η φυσιογνωμία της πρυτανικής διοίκησης αποκτά αυξημένη σημασία.
Το διακύβευμα, επομένως, δεν περιορίζεται στα πρόσωπα, αλλά αφορά την κατεύθυνση, που θα ακολουθήσει κάθε πανεπιστήμιο τα επόμενα χρόνια: από τη φοιτητική μέριμνα και τη λειτουργία των υποδομών, έως τη διεθνοποίηση, τη διαφάνεια και τη στήριξη του ακαδημαϊκού έργου.
Ενόψει των πρυτανικών εκλογών, αναμένεται να τεθούν στον δημόσιο και εσωτερικό διάλογο, μεταξύ άλλων, ερωτήματα που αφορούν:
- τη διεκδίκηση πρόσθετων πόρων και την αναβάθμιση κτιριακών υποδομών και εργαστηρίων,
- τη βελτίωση της φοιτητικής καθημερινότητας (σίτιση, στέγαση, αίθουσες, βιβλιοθήκες),
- την ουσιαστική διεθνοποίηση μέσω συνεργασιών με πραγματικό ακαδημαϊκό αποτύπωμα,
- τη σχέση των πανεπιστημίων με την τοπική κοινωνία και την περιφερειακή ανάπτυξη,
- τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη λήψη αποφάσεων,
- τις συνθήκες εργασίας στον ακαδημαϊκό χώρο για τα μέλη ΔΕΠ καθώς και τους νέους ερευνητές.
Πηγή: protothema.gr
