Με βαθιά συγκίνηση στον λόγο του ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος Ά παρέστη στην ίδρυση της Επώνυμης Έδρας «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος - Εκκλησιαστική Ιστορία και Πολιτισμός του Ελληνισμού της Ανατολή»που πραγματοποιήθηκε σήμερα στη Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
«Η Τραπεζούντα, η αρχόντισσα και βασίλισσα, η πόλη με ιστορία χιλίων χρόνων και πάντα νέα στην ψυχή, ήταν για σένα η πατρίδα της καρδιάς σου. Ήταν η δική σου Ιερουσαλήμ. Γι’ αυτό και ο Θεός, για λόγους που μόνο Εκείνος γνωρίζει,
σε κάλεσε κοντά Του νωρίς, για να σε λυτρώσει από την αγωνία και τον πόνο που κουβαλούσες γι’ αυτήν. Από εμάς στέρησε έναν αληθινό σύντροφο στον δρόμο, έναν άνθρωπο απόλυτα ειλικρινή,
έναν συμπαραστάτη στον καθημερινό αγώνα για τη Ρωμιοσύνη, έναν συνοδοιπόρο στη σκέψη και στο όνειρο, έναν γνήσιο φίλο. Όμως στον ουρανό πρόσθεσε έναν άνθρωπο που δεν ξεχνιέται και στο Γένος άφησε ένα σύγχρονο παράδειγμα και σημάδι. Παύλε μας, «Στης Ελεούσας άναψαν τα κεριά για σένα…». Εκεί ανάβουμε κι εμείς το δικό σου κερί, αγαπημένε μας, και ευχόμαστε η Παναγία, η Κυρά του κόσμου, να ανοίξει για σένα και για το Γένος τις πύλες του ελέους του Υιού Της. Ο Θεός να σε θυμάται στη Βασιλεία Του, αγαπημένο παιδί της Ρωμιοσύνης» σημείωσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, αναφερόμενος στο έργο και την παρακαταθήκη του Μακαριστού Μητροπολίτου Δράμας Κυρού Παύλου.
Ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθηγητής, Κυριάκος Αναστασίαδης σημείωσε κατά τον χαιρετισμό τους πως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο προβαίνει σήμερα σε ένα ουσιαστικό και συμβολικά σημαντικό βήμα με την ίδρυση της Επώνυμης Έδρας «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος – Εκκλησιαστική Ιστορία και Πολιτισμός του Ελληνισμού της Ανατολής (11ος–20ός αιώνας)».
«Πρόκειται για μια ακαδημαϊκή πρωτοβουλία που ανοίγει νέους δρόμους στη μελέτη και την ερμηνεία της ιστορικής μας διαδρομής. Εδώ, το παρελθόν συναντά το παρόν· η επιστημονική γνώση συνομιλεί με την ιστορική μνήμη, τη θρησκευτική παράδοση και τον πολιτισμό, φωτίζοντας τις ρίζες, τη συνέχεια και τις μεταμορφώσεις του Ελληνισμού της Ανατολής. Ενός Ελληνισμού που, σε συνθήκες συνύπαρξης με διαφορετικές θρησκευτικές και εθνοτικές κοινότητες, συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της πνευματικής, πολιτισμικής και εκπαιδευτικής φυσιογνωμίας της ευρύτερης περιοχής».
Όπως είπε «το Οικουμενικό Πατριαρχείο, Παναγιότατε, ως πνευματικό και διοικητικό κέντρο της Ορθοδοξίας, υπήρξε διαχρονικά ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, διατηρώντας την ενότητα, την παράδοση και τη συνέχεια του Ελληνισμού στην Ανατολή και καθοδηγώντας τις κοινότητες όχι μόνο πνευματικά, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο έδρασαν και πορεύτηκαν μέσα στον χρόνο και τον χώρο. Η νέα Έδρα φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διεπιστημονική και τη διεθνή συνεργασία, να καλλιεργήσει έναν γόνιμο επιστημονικό διάλογο και να συγκροτήσει ένα ισχυρό ερευνητικό υπόβαθρο που θα διασφαλίσει τη συνέχεια και τη βιωσιμότητα της μνήμης και της γνώσης γύρω από τον Ελληνισμό της Ανατολής. Με τον τρόπο αυτό, ανοίγονται νέες προοπτικές για την έρευνα, τη διδασκαλία και τη δημιουργική συνομιλία με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα».
Ο υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου τόνισε πως η πολιτική ηγεσία και το Υπουργείο στηρίζει δραστηριότητες που αναδεικνύουν τον κοινωνικό, ακαδημαϊκό και εθνικό χαρακτήρα του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου. «Η Θεολογική σχολή του ΑΠΘ είναι ένα κόσμημα των Θεολογικών Σπουδών και η σημερινή τελετή καταδεικνύει ότι πέραν από τον ακαδημαϊκό χαρακτήρα προσδίδουν οι συνάδερφοι και οι δραστηριότητες του όλη εκείνη την κοινωνική παροχή και το κοινωνικό αντίδωρο που πρέπει τα δημόσια ΑΕΙ να προσφέρουν στην ελληνική κοινωνία. Να φέρνει στην παρούσα μνήμη όλα όσα έχουν συμβεί διότι ότι δεν τιμάς το παρελθόν σου, δεν έχεις μέλλον».
Ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας - Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας μίλησε για έναν «φλογερό ιεράρχη, τον Μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλου. Θέλω να σας θυμίσω ότι πριν λίγους μήνες ιδρύθηκε μία άλλη έδρα στο πανεπιστήμιο μας για τη μελέτη της ιστορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Σήμερα ιδρύεται ακόμα μια έδρα που δείχνει την ευρύτητα και εμβέλεια του πανεπιστημίου όπου φοιτήσαμε».
Για μια ημέρα, καρπό δημιουργικής συνεργασίας της εκκλησίας, όπως αυτή εκφράστηκε μέσα από τη χορηγία της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος και των τριών Μητροπόλεων της Θεσσαλονίκης, το ΑΠΘ και την πολιτεία μίλησε ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος συγχαίροντας τον γενικό γραμματέα Θρησκευμάτων του Υπουργείου Γιώργο Καλατζή που «στηρίζει πρωτοβουλίες που προάγουν τη θεολογική έρευνα, τον θεολογικό λόγο και τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης του γένους μας. Η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης με αίσθημα ευθύνης συνεργάζεται πάντοτε αρμονικά με το ΑΠΘ και για αυτό συμμετέχει και επιχορηγεί την ίδρυση αυτής της Έδρας αναγνωρίζοντας τη σημασία της τόσο για τη μελέτη της εκκλησιαστικής ιστορίας και του πολιτισμού του ελληνικού της ανατολής όσο και για τη σπουδαιότητα που θα έχει στη νέα γενιά ερευνητών και φοιτητών. Το έργο και η μαρτυρία του Μακαριστού αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για την εκκλησία και την επιστήμη. Ευχόμαστε η νέα αυτή έδρα να καταστεί φάρος γνώσης και μνήμης και να συμβάλει ουσιαστική στη διακονία της αλήθειας και του πολιτισμού του από τη φύση του, οικουμενικού ελληνισμού».
Ο Μητροπολίτης Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς Ιουστίνος σημείωσε πως η σημερινή μέρα «για όλους εμάς αποτελεί μέρα χαράς και πανηγυριού διότι σήμερα αποδεικνύει ότι μπορούνε να συνεργαζόμαστε να αγκαλιαζόμαστε και να δημιουργούμε θαύματα. Η ίδρυση της Έδρας είναι ένα θαύμα που σφραγίζεται με την παρουσία του πατριάρχη του γένους τη δική σας σφραγίδα Παναγιώτατε».
Ο Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβας ανέφερε πως «Σήμερα δεν στεκόμαστε απλώς εντόπιων μιας ακαδημαϊκής πράξεως αλλά ενώπιον μιας μνήμης που πονά και ανασταίνεται. Για μένα ο Παύλος δεν υπήρξε απλώς συνοδοιπόρος στην ιεροσύνη αλλά ήταν φίλος ζωής. Περπατήσαμε πλάι πλάι κρατώντας μέσα μας την ίδια ανησυχία: πώς θα μείνει η εκκλησία ελεύθερη και ο άνθρωπος όρθιος». Συμπλήρωσε πως η Έδρα αυτή αποτελεί υπόσχεση «ότι η μνήμη δεν θα σωπάσει ξανά. Το έργο της να φωτίζει νου και καρδιά, να διδάσκει χωρίς να ξεχνά και να κρατά άσβεστο το καντήλι της εκκλησίας και του γένους του Μακαριστού Παύλου».
Συνεργασία για την ανάδειξη της ποντιακής και μικρασιατικής κληρονομιάς
Ο Μητροπολίτης Φαναριού Αγαθάγγελος ανακοίνωσε πως η γενική γραμματεία Θρησκευμάτων, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το ΑΠΘ προτίθενται να προχωρήσουν σε παροιμίες εκπαιδευτικές δράσεις σε πανεπιστήμια της Ευρώπης και όλης της οικουμένης για την ανάδειξη της ποντιακής και μικρασιατικής κληρονομιάς.
Τέλος, ο Αθανάσιος Γκίκας, Κοσμήτορας της Θεολογικής ΑΠΘ επεσήμανε πως η Έδρα στοχεύει στη συστηματική μελέτη της εκκλησιαστικής ιστορίας και του πολιτισμικού βίου του ελληνισμού της ανατολής τιμώντας συγχρόνως τη μνήμη και το πνευματικό αποτύπωμα του αείμνηστου Μητροπολίτου Κυρού Παύλου. «Η υψηλή παρουσίαση σας και ευλογίες σας Παναγιωτατε προσδίδουν ιδιαίτερη θεσμική και πνευματική αξία στη σημερινή εκδήλωση και ενισχύουν το ακαδημαϊκό κύρος της σχολής μας».
