- Newsroom
Το πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής Διερεύνησης, το οποίο παραδόθηκε σήμερα στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα, ρίχνει φως στα αίτια που οδήγησαν στην πολύωρη αναστολή λειτουργίας του ελληνικού εναέριου χώρου στις αρχές του έτους. Η επιτροπή, με τη συμμετοχή κορυφαίων στελεχών από την Κυβερνοασφάλεια (Μ. Μπλέτσας), το ΓΕΕΘΑ και διεθνείς οργανισμούς (EUROCONTROL, EASA), κατέληξε σε συγκεκριμένα συμπεράσματα για την τεχνική αστοχία.
Τι προκάλεσε το Συμβάν: Η έννοια του «Ψηφιακού Θορύβου»
Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, το πρόβλημα δεν ήταν αποτέλεσμα κακόβουλης ενέργειας, αλλά μιας αλυσιδωτής τεχνικής αντίδρασης. Προκλήθηκε σφάλμα στον χρονισμό μεταξύ διαφορετικών παλαιών διατάξεων που καταλήγουν στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ). Αυτός ο αποσυγχρονισμός δημιούργησε «θόρυβο» στο δίκτυο, ο οποίος ενεργοποίησε αυτόματα και ακούσια έναν μεγάλο αριθμό πομπών, μπλοκάροντας τις συχνότητες. Το σύστημα επανήλθε πλήρως στις 16:53, μετά από χειροκίνητες επανεκκινήσεις (reset) και επαναδρομολόγηση της κίνησης από τον τηλεπικοινωνιακό πάροχο (ΟΤΕ).
Το πόρισμα είναι αποκαλυπτικό για την κατάσταση των υποδομών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Επισημαίνεται ότι το τρέχον σύστημα επικοινωνίας φωνής (VCS) βασίζεται στην τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy).
Οι 5 βασικές εισηγήσεις για την ασφάλεια των πτήσεων
Για να αποφευχθεί επανάληψη του φαινομένου, η Επιτροπή προτείνει:
- Μετάβαση στο VoIP: Άμεση προμήθεια και εγκατάσταση σύγχρονου συστήματος (VCS/RCS) και 495 νέων πομποδεκτών ψηφιακής τεχνολογίας.
- Μόνιμος Μηχανισμός ΥΠΑ-ΟΤΕ: Θεσμοθέτηση κοινής ομάδας άμεσης απόκρισης και τακτικές ασκήσεις προσομοίωσης κρίσεων.
- Τηλεμετρία και Διαγνωστικά: Εγκατάσταση συστημάτων που επιτρέπουν τον έλεγχο των βλαβών από απόσταση σε πραγματικό χρόνο.
- Αυστηρή Εποπτεία Ραδιοφάσματος: Ενίσχυση του ρόλου της ΕΕΤΤ για τον έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών.
- Μετεγκατάσταση του ΚΕΠΑΘΜ: Μεταφορά των κρίσιμων εγκαταστάσεων σε καταλληλότερο και ασφαλέστερο περιβάλλον.
Το περιστατικό κατατάχθηκε στην «Πράσινη Περιοχή» (χαμηλή διακινδύνευση), καθώς δεν υπήρξε κίνδυνος σύγκρουσης αεροσκαφών ή παραβίαση των αποστάσεων ασφαλείας, παρά την τεράστια ταλαιπωρία των επιβατών.
Tι λένε οι ελεγκτές για το πόρισμα - «Δεν μπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο»
Ανακοίνωση για το πόρισμα της Επιτροπής εξέδωσε και η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας(ΕΕΕΚΕ):
«Χωρίς καμία έκπληξη δυστυχώς διαβάσαμε το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης του περιστατικού της 4/1/2026, το οποίο δικαιώνει πλήρως τις καταγγελίες της ΕΕΕΚΕ όλα αυτά τα χρόνια για τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας. Η κατάντια της ΥΠΑ φάνηκε για άλλη μια φορά και με τον πλέον επίσημο τρόπο.
Η παράθεση και μόνο του ιστορικού των γεγονότων δείχνει υπό ποιες συνθήκες κλήθηκαν να δουλέψουν οι συνάδελφοι το πρωί της 4/1/2026 και την πίεση την οποία βίωσαν. Η ίδια αναφορά επιβεβαιώνει τα όσα έχει αναφέρει δημόσια η ΕΕΕΚΕ, ότι δηλαδή ο λόγος που όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν ο επαγγελματισμός των ΕΕΚ στην διαχείριση της κυκλοφορίας και η απόφαση για κλείσιμο του εναερίου χώρου με επιβολή zero rate.
Το πόρισμα καταδεικνύει ξεκάθαρα διοικητικό αλαλούμ, πολύωρη καθυστέρηση στη διάγνωση της αιτίας και ανυπαρξία συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων στελεχών της Διοίκησης.
Αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η απόφαση επιβολής του zero rate ήταν αυτή που απέτρεψε μια ενδεχομένως πολύ χειρότερη εξέλιξη του σοβαρότατου περιστατικού της 4/1/2026.
Το πόρισμα που δόθηκε στην δημοσιότητα αναφέρει ότι είναι αδύνατος ο ακριβής προσδιορισμός της αιτίας του συμβάντος, το οποίο μπορεί να προκλήθηκε από «πληθώρα λόγων». Το προαναφερθέν σε συνδυασμό με την ευθεία αναφορά στο γεγονός ότι δεν υπάρχει «δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας» για το σύστημα επικοινωνιών φωνής που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η παροχή Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο ΚΕΠΑΘΜ στο 100% των ονομαστικών χωρητικοτήτων και πρέπει άμεσα να γίνει εκτίμηση ασφάλειας (safety assessment), όπως επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί.
Καθίσταται πλέον ολοφάνερο ότι δεν μπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο.
Επίσης το πόρισμα αναφέρει ότι πρέπει να γίνει άμεσα εγκατάσταση των νέων πομποδεκτών VHF. Η ΕΕΕΚΕ έχει έγκαιρα αναδείξει τις αστοχίες της Διοίκησης που προκάλεσαν την καθυστέρηση της υπογραφής της σύμβασης για τους πομποδέκτες VHF. Αν δεν υπήρχε αυτή η καθυστέρηση, τότε οι πομποδέκτες θα είχαν ήδη παραληφθεί και ίσως το συμβάν της 4/1/2026 να είχε αποφευχθεί. Η Διοίκηση έχει επίσης ευθύνη για τις επιλογές της στο θέμα της προμήθειας του VCRS του ΚΕΠΑΘΜ, για το οποίο πανηγύριζε σε πολλαπλά δελτία τύπου λέγοντας ότι «επανεκκινεί» και προχωράει, κάτι που έχουμε καταγγείλει πολλές φορές ως μη αληθές. Πλέον η πραγματικότητα διαψεύδει την Διοίκηση της ΥΠΑ με τον πιο δραματικό τρόπο.
Η ΕΕΕΚΕ έχει από την πρώτη στιγμή διαμαρτυρηθεί για την άμεση επαναφορά των χωρητικοτήτων στο 100%, χωρίς σταδιακή αύξηση και χωρίς την εφαρμογή μειωμένης χωρητικότητας έως ότου προσδιοριστούν τα αίτια και εξασφαλιστεί η αποτροπή επανεμφάνισης
του φαινομένου. Δυστυχώς η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν εισάκουσε τις εκκλήσεις μας και επέβαλε την διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100%. Ήδη η ΕΕΕΚΕ, με επιστολή στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, έχει ζητήσει την παρέμβασή του για το αυτονόητο, την μείωση των χωρητικοτήτων και την διενέργεια εκτίμησης ασφαλείας, κάτι που η Διοίκηση της ΥΠΑ όφειλε να κάνει από την πρώτη στιγμή.
Πλέον, μετά την έκδοση του πορίσματος αποδεικνύεται η εγκληματική επιμονή της Διοίκησης της ΥΠΑ στην διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100% και επιβάλλεται η μείωσή τους άμεσα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων.
Δυστυχώς ο Διοικητής της ΥΠΑ, όπως πολλάκις έχουμε αναφέρει, παρουσίαζε στο αρμόδιο Υπουργείο ότι «όλα είναι υπό έλεγχο», «όλα βαίνουν καλώς» και ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, προσπαθώντας επανειλημμένα και μάλιστα υπό την απειλή πειθαρχικών κυρώσεων να φιμώσει οποιονδήποτε υπάλληλο της ΥΠΑ επιχειρούσε να επικοινωνήσει την πραγματική κατάσταση.
Το πόρισμα καταδεικνύει σοβαρότατες διοικητικές ευθύνες οι οποίες έχουν ονοματεπώνυμο. Καλούμε τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να μην γίνει συνένοχος της Διοίκησης και να παρέμβει άμεσα ώστε να προστατεύσει τους Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας και πρωτίστως το επιβατικό κοινό».
