Αναζητώντας τα ταλέντα και τις κλίσεις των παιδιών από νωρίς

Τα δεδομένα αλλάζουν, οι γενιές εξελίσσονται, τα βοηθητικά εργαλεία αναπτύσσονται και οι γονείς φαίνεται πως πλέον είναι πιο ευαισθητοποιημένοι (σε σύγκριση με 20 και 30 χρόνια πριν), σε ζητήματα που αφορούν τις μαθησιακές δυσκολίες των παιδιών τους αλλά και τα δυνατά τους σημεία. Μπορεί ο χρόνος των γονέων να είναι περιορισμένος, λόγω των αυξημένων επαγγελματικών υποχρεώσεων τους και της πίεσης της καθημερινότητας, ωστόσο, πλέον είναι πολύ πιο δεκτικοί στο να απευθυνθούν από πολύ νωρίς σε κάποιον ειδικό προκειμένου να λάβουν μία πιο στοχευμένη και επιστημονική καθοδήγηση για το παιδί τους.

Αν κάνει κανείς μία γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο θα παρατηρήσει πως πλέον τα κέντρα που βοηθούν τους γονείς να εντοπίσουν και στη συνέχεια να αντιμετωπίσουν τις μαθησιακές δυσκολίες των παιδιών τους αλλά και πιθανές διαταραχές που μπορεί αυτά να έχουν, είναι πάρα πολλά. Βέβαια εδώ, σύμφωνα με ειδικούς, υπάρχει και μία παγίδα. Η υπερπληροφόρηση μπορεί να προκαλέσει αναίτια την έντονη ανησυχία των γονέων και όλη αυτή η συνθήκη, να οδηγήσει τελικά σε λάθος μονοπάτια. «Χρειάζεται προσοχή, ψυχραιμία και σωστή ενημέρωση. Ένα παιδί, για παράδειγμα, με δημιουργικό ταλέντο, μπορεί να είναι χαοτικό και να μην είναι καλό στην οργάνωση που είναι και αυτή μία κλίση. Το να συγκρίνουν το παιδί τους με τον εαυτό τους ή να ψάξουν κάποια στοιχεία και χαρακτηριστικά στο διαδίκτυο μπορεί να οδηγήσει σε συμπεράσματα και πρακτικές που ενέχουν κινδύνους» λέει χαρακτηριστικά στη «ΜτΚ» η Διαλεκτή Γανίτη, ψυχολόγος συμβουλευτικής, με ειδίκευση και στον επαγγελματικό προσανατολισμό.

Παρατηρεί πως τα τελευταία χρόνια, οι γονείς κινητοποιούνται πολύ νωρίτερα στο κομμάτι του επαγγελματικού προσανατολισμού και των κλίσεων που μπορεί να έχει το παιδί τους. «Πλέον οι γονείς επιζητούν να εκπαιδευτούν οι ίδιοι, στο πώς να διαχειρίζονται διαφορετικές καταστάσεις της καθημερινότητας, με καλύτερο τρόπο. Για παράδειγμα, τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες έχουν πολλές ερωτήσεις και η περιέργειά τους είναι αυξημένη. Από την πλευρά τους οι γονείς έχουν συνήθως ιδιαίτερα απαιτητικό και φορτωμένο πρόγραμμα κι έτσι, δεν έχουν πάντα την υπομονή και τις αντοχές για να ανταποκριθούν σε αυτές τις ερωτήσεις. Σαφώς, δεν επιθυμούν σε καμία περίπτωση να αποθαρρύνουν το παιδί τους καθώς, μέσα από αυτές τις ερωτήσεις ένα παιδί εξερευνά τον κόσμο και αναπτύσσει το αναλυτικό του ταλέντο που θα το συνοδεύει σε όλη του τη ζωή. Μέσω της συμβουλευτικής, θέτουμε ένα πιο σωστό πλαίσιο με σεβασμό προς το παιδί, συνυπολογίζοντας τις ανάγκες των γονέων. Με αυτόν τρόπο δημιουργείται ένα πιο υποστηρικτικό, οικογενειακό περιβάλλον». Περιγράφει πως η παρατήρηση μαθητών λυκείου που έδειχναν να μην έχουν ξεκάθαρο επαγγελματικό προσανατολισμό, την οδήγησε να ασχοληθεί και με τις μικρότερες ηλικίες. «Δεν γνώριζαν τα δυνατά και τα αδύναμα σημεία τους. Πράγματι, αυτή η γνώση κάνει τη διαφορά στην αυτοεκτίμηση, αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση ενός παιδιού».

Πιο ενημερωμένοι γονείς

Περιγράφει πως οι γονείς πλέον είναι ενήμεροι για την ύπαρξη εργαλείων που τους βοηθούν να γνωρίσουν καλύτερα τα παιδιά τους και, να αποδεχτούν την προσωπικότητά τους. Τα τελευταία πέντε χρόνια η ίδια αξιοποιεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο (τεστ) που, σε συνδυασμό με τη συμβουλευτική δίνει τη δυνατότητα στους ειδικούς να εντοπίσουν τις κλίσεις και τα ταλέντα των παιδιών τους. Μπορεί να αξιοποιηθεί σε παιδιά ηλικίας από επτά ετών και άνω. Τα αποτελέσματα του συγκριμένου τεστ που αφορά μεταξύ άλλων, δεξιότητες και το ψυχοσυναισθηματικό προφίλ του παιδιού, δίνουν τη δυνατότητα στους γονείς, να εντοπίσουν τις κλίσεις και τα ταλέντα των παιδιών τους. «Δεν ταιριάζουμε πάντα απόλυτα με τα παιδιά μας και κάποιες φορές προκαλείται ένα χάσμα επικοινωνίας. Μέσα από αυτές τις διαδικασίες σεβόμαστε και αποδεχόμαστε το παιδί έτσι όπως είναι, καθοδηγώντας το με τον καλύτερο δυνατό τρόπο» εξηγεί η κ. Γανίτη.

«Η διαδικασία αυτή μας βοήθησε να γνωρίσουμε βαθύτερα το παιδί μας, να αναγνωρίσουμε τις κλίσεις και τα ταλέντα του, αλλά και να κατανοήσουμε καλύτερα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Πλέον αισθάνομαι ότι μπορώ να το στηρίξω με περισσότερη κατανόηση, αποδοχή και σιγουριά» λέει στη «ΜτΚ» η Μαρίνα Τ. Περιγράφει πως μέσα από το τεστ μαθησιακού προφίλ φάνηκε ότι το παιδί της μαθαίνει καλύτερα με οπτικο-κιναισθητικό τρόπο και δυσκολεύεται όταν οι οδηγίες δίνονται μόνο προφορικά ή όταν οι εργασίες είναι εκτενείς και δεν έχουν σαφή, διαδοχικά βήματα. Παράλληλα, το τεστ προσωπικότητας και κλίσεων έδειξε ότι έχει υψηλή ανάγκη για ασφάλεια και χαμηλή ανοχή στο λάθος, «γεγονός που οδηγεί συχνά σε μπλοκάρισμα όταν φοβάται ότι δεν θα τα καταφέρει τέλεια».

Δυσκολίες και προτερήματα

Σύμφωνα με την κ. Γανίτη, οι δραστηριότητες που επιλέγουν οι γονείς για τα παιδιά τους είναι πιο στοχευμένες προκειμένου να ταιριάζουν στην προσωπικότητά τους. «Οι γονείς πλέον παρατηρούν τα παιδιά τους περισσότερο, απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ωστόσο, μπορεί να επιλέγονται λάθος δραστηριότητες. Για παράδειγμα, ένα παιδί που παρακολουθεί μαθήματα ρομποτικής δίχως όμως να έχει ενδιαφέρον για το αντικείμενο, ενδεχομένως μας δείχνει πως πρόκειται για ένα πιο δημιουργικό παιδί που θα ήθελε να ασχοληθεί με κάτι άλλο. Πολλοί γονείς βλέποντας ένα παιδί να παίζει μόνο του στο δωμάτιό του εικάζουν ότι το έχουν παραμελήσει ενώ, το παιδί εκείνη την ώρα μπορεί να ακονίζει το δημιουργικό του ταλέντο».

Η Κατερίνα Μ. μεταφέρει στη «ΜτΚ» πως ο γιος της είναι ένα πολύ εύστροφο παιδί, με πολύ καλό γλωσσικό και αντιληπτικό επίπεδο αλλά έχει δυσκολίες στη συγκέντρωση και υπερκινητικότητα και βλέπει τα καθήκοντα του σχολείου σαν αγγαρεία. «Σκέφτηκα ότι ένα τεστ που θα αποκάλυπτε το μαθησιακό του προφίλ ίσως τον βοηθούσε και τον ίδιο και εμάς τους γονείς του, να ανακαλύψουμε πτυχές της προσωπικότητάς του που δεν γνωρίζαμε, ώστε να τον υποστηρίξουμε καλύτερα. Το τεστ έδειξε ότι είναι κυρίως οπτικός και κιναισθητικός τύπος, δηλαδή μαθαίνει με τη χρήση οπτικών μέσων, γραπτής έκφρασης και εικόνων και χρησιμοποιεί την κίνηση, την αφή και την αισθητηριακή εμπειρία ως μέρος της διαδικασίας μάθησης και πολύ λιγότερο δεκτικός σε ερεθίσματα που είναι μόνο ακουστικά». Τονίζει πως κάθε παιδί έχει τον δικό του τρόπο να μαθαίνει αλλά, «δυστυχώς δεν είναι εφικτό σε μία σχολική τάξη 25 ατόμων το μάθημα να προσαρμόζεται στις επιμέρους ανάγκες κάθε μαθητή. Από την άλλη δεν θέλαμε να απογοητευτεί και να τα παρατήσει επειδή δεν ταιριάζει απόλυτα στην εκπαιδευτική διαδικασία, γιατί αυτό θα είχε συνέπειες στη συνέχεια της μαθητικής του ζωής. Το τεστ αποδείχθηκε αρκετά βοηθητικό για εμάς, στην προσπάθειά μας να υποστηρίξουμε καλύτερα τις μαθησιακές και συναισθηματικές ανάγκες του γιου μας».

«Κλειδί» η παρατήρηση

Η Διαλεκτή Γανίτη, ψυχολόγος συμβουλευτικής, με ειδίκευση και στον επαγγελματικό προσανατολισμό, εκτιμά πως πράγματι έχει αυξηθεί το ποσοστό των παιδιών που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες όμως, ο λόγος είναι ότι πλέον μπορούμε να τις εντοπίσουμε. «Έχουν δημιουργηθεί πιο αξιόπιστα εργαλεία και, γνωρίζουμε περισσότερες μαθησιακές δυσκολίες, δεν είναι μόνο η ΔΕΠΥ ή η δυσλεξία. Υπάρχουν και μικρότερες μαθησιακές δυσκολίες που μπορούν να ξεπεραστούν πιο εύκολα. Αυτό που παρατηρούμε βέβαια είναι πως έχουν αυξηθεί τα ζητήματα που αφορούν την έλλειψη συγκέντρωσης κι αυτό γιατί έχει αυξηθεί ο χρόνος που περνούν τα παιδιά μπροστά σε μία οθόνη και, έχει μειωθεί το ηλικιακό όριο που μπορεί για παράδειγμα να βλέπουν τηλεόραση, να παίζουν βιντεοπαιχνίδια ή να έχουν κινητό τηλέφωνο».

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 4/1/2026