Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΣε ενεργή μάχη, τίτλος που φέρει άλλωστε το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εξελίσσεται ο καθαρισμός των οικοπέδων που είναι υποχρεωτικός για τους ιδιοκτήτες, ενώ φέτος η διαδικασία γίνεται πιο σύνθετη και πιο απαιτητική για τους κατόχους εκτάσεων.
Οι κανόνες για τη φετινή σεζόν είναι πιο αυστηροί, στο πλαίσιο της αντιπυρικής περιόδους, αφού εκτός από τα πρόστιμα που είναι πλέον πιο «τσουχτερά», φέτος οι ιδιοκτήτες οφείλουν με βάση τον Ν. 5281/2026 και την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β’ 2323/24.04.2026) να διατηρούν τα οικόπεδά τους και άλλες εκτάσεις καθαρά μέχρι στις 31 του ερχόμενου Οκτώβρη.
Οι καθαρισμοί άρχισαν -θεωρητικά- την 1η Απριλίου με την προθεσμία να λήγει στις 15 Ιουνίου, οπότε οι υπόχρεοι πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τον καθαρισμό και να έχουν υποβάλει τη σχετική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Όσον αφορά στη διαδικασία αυτή καθ’ αυτή ο καθαρισμός δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην αποψίλωση, αλλά περιλαμβάνει απομάκρυνση ξερών δέντρων και κλαδιών, καθαρισμό από πευκοβελόνες, φύλλα και ξερά χόρτα, αραίωση θάμνων, αλλά και απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, από παλιά έπιπλα μέχρι δοχεία καυσίμων.
Με λίγα λόγια, όπως τονίζουν οι αρμόδιοι αντιδήμαρχοι στους κατά τόπους Δήμους που έχουν επωμιστεί τη συγκεκριμένη αρμοδιότητα, ενημερώνοντας διαρκώς τους πολίτες για τις υποχρεώσεις τους, η εικόνα ενός καθαρού οικοπέδου αλλάζει, καθώς δεν αρκεί να είναι κομμένο το χορτάρι, αλλά πρέπει να έχει απομακρυνθεί κάθε πιθανή καύσιμη ύλη.
Αυτό μάλιστα το σημείο, φέρνει συχνά πυκνά σε αντιπαράθεση τους Δήμους και τις υπηρεσίες τους με τους πολίτες, αφού οι τελευταίοι αδυνατούν να αντιληφθούν ότι δεν αρκεί μόνο ο καθαρισμός, αλλά και η απομάκρυνση των υπολειμμάτων καύσιμης ύλης, την οποία πληρώνουν αποκλειστικά οι ιδιοκτήτες και όχι οι Δήμοι.
Αναφορικά με τους κανόνες, φέτος είναι πιο αυστηροί, σε μία προσπάθεια του κράτους, αφενός να αναγκάσει τους ιδιοκτήτες να συμμορφωθούν στις υποχρεώσεις, αφετέρου να μπει ένα τέλος σε ένα καθεστώς όπου η ευθύνη συχνά έμενε στον «αέρα», αφού οι πολίτες, προκειμένου να αποφύγουν το κόστος της ανάθεσης σε εταιρεία για την απομάκρυνση της καύσιμης ύλης, δήλωναν πως δεν ήξεραν, μετακυλίοντάς την στους Δήμους.
Να σημειωθεί ότι οι οδηγίες του υπουργείου είναι ξεκάθαρες και προβλέπουν ότι αφού πραγματοποιηθεί, ο καθαρισμός του οικοπέδου, πρέπει να δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα με το εύληπτο όνομα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών» (https:akatharista.apps.gov.gr). Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα να δηλωθεί και μέσω ΚΕΠ ή στην πλησιέστερη στην ιδιοκτησία Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Τι αλλαγές προβλέπει ο νόμος
Σύμφωνα με την ΚΥΑ η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά στο ποιος θεωρείται υπόχρεος. Η ευθύνη δεν βαραίνει πλέον μόνο τον ιδιοκτήτη, αλλά επεκτείνεται σε όποιον κάνει χρήση του ακινήτου, δηλαδή νομέας, μισθωτής, υπομισθωτής ή επικαρπωτής.
Η διάταξη αυτή, εκτιμάται ότι έχει πρακτικό αποτέλεσμα σε καθημερινές περιπτώσεις όπως, για παράδειγμα, ένα οικόπεδο που χρησιμοποιείται από επιχείρηση ως αποθηκευτικός χώρος ή πάρκινγκ. Στο εξής κανείς δεν θα μπορεί πλέον να δηλώνει ότι δεν είναι ιδιοκτήτης, αφού με βάση τον νόμο υπεύθυνος θεωρείται αυτός που το χρησιμοποιεί.
Επίσης, αποσαφηνίζεται η έννοια «οικείος Δήμος», αφού δεν πρόκειται για τον Δήμο κατοικίας, αλλά για τον Δήμο όπου βρίσκεται το ακίνητο. Αυτό σημαίνει ότι εκεί θα γίνεται ο έλεγχος και εκεί θα επιβληθεί το πρόστιμο, ενώ αν χρειαστεί, θα παρέμβει ο Δήμος για καθαρισμό.
Σημαντική είναι η αλλαγή που αφορά στο πού εφαρμόζεται ο καθαρισμός. Ειδικότερα, δεν αφορά μόνο τα οικόπεδα εντός σχεδίου, αλλά επεκτείνεται σε περιοχές εντός οικισμών, σε ζώνες έως 100 μέτρων γύρω από αυτούς, αλλά και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα. Με λίγα λόγια η υποχρέωση αγγίζει πλέον και περιπτώσεις που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός ελέγχου.
Ακόμη, ο νέος νόμος εισάγει και κάποιες εξαιρέσεις. Συγκεκριμένα, γεωργικές καλλιέργειες, ακόμη και σε αγρανάπαυση, δεν θεωρούνται εγκαταλελειμμένα οικόπεδα, ενώ το ίδιο ισχύει για βοσκήσιμες εκτάσεις. Εξαιρούνται επίσης διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι, καθώς και χώροι που είναι πρακτικά απρόσιτοι. Αυτή η διάκριση στοχεύει να ξεχωρίσει την πραγματική εγκατάλειψη από τη νόμιμη χρήση της γης.
Αλλαγές και στα πρόστιμα
Αλλαγές όμως επέρχονται και στα πρόστιμα, αφού τα ποσά αναμορφώθηκαν και είναι πιο υψηλά, ειδικά στο μη καθαρισμό του οικοπέδου.
Ειδικότερα, για ακαθάριστο οικόπεδο επιβάλλεται 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ. Αντίθετα, πέρσι το πρόστιμο ήταν 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό που σημαίνει ότι σήμερα για ένα οικόπεδο 500 τετραγωνικών το πρόστιμο διπλασιάζεται από τα 250 στα 500 ευρώ, ενώ σε μεγαλύτερες εκτάσεις φτάνει πλέον τα 2.000 ευρώ.
Από την άλλη, η μη υποβολή δήλωσης δεν θα έχει μεγάλο πρόστιμο, αφού το ενιαίο των 1.000 ευρώ που ίσχυε μειώνεται και διαφοροποιείται. Διαμορφώνεται στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός, ούτε δήλωση και στα 100 ευρώ όταν ο χώρος έχει καθαριστεί αλλά δεν έχει δηλωθεί.
Αλλαγή υπάρχει και στις περιπτώσεις ψευδούς δήλωσης. Μέχρι σήμερα προβλεπόταν ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο ετών και χρηματικό πρόστιμο που κυμαινόταν από 12.600 έως και 54.000 ευρώ. Πλέον, το πλαίσιο γίνεται πιο συγκεκριμένο με την ποινή φυλάκισης να ορίζεται σε έξι μήνες και το χρηματικό πρόστιμο στα 5.000 ευρώ.
Επίσης, θεσπίζεται ο Μηχανισμός Συμμόρφωσης που σημαίνει ότι αν ο υπόχρεος καθαρίσει το οικόπεδο μετά τον έλεγχο και μέσα στην προθεσμία ένστασης, το πρόστιμο για μη καθαρισμό μειώνεται κατά 50%. Αν όμως δεν υπάρξει συμμόρφωση, ο Δήμος μπορεί να προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό και να καταλογίσει στον ιδιοκτήτη όχι μόνο το πρόστιμο, αλλά και το κόστος των εργασιών και της απομάκρυνσης των υλικών.
Τι ξεκαθαρίζουν οι Δήμοι
Ο «καυγάς» μεταξύ Δήμων και ιδιοκτητών για τα υπολείμματα αναμένεται να κρατήσει και φέτος, και ευτυχώς για τους Δήμους ο νόμος είναι με το μέρος τους, αφού ξεκαθαρίζει ότι η ευθύνη ανήκει στον πολίτη.
«Η συλλογή και μεταφορά των χόρτων και των κλαδιών δεν αποτελεί υποχρέωση του Δήμου, αλλά του πολίτη» αναφέρεται ρητά και κατηγορηματικά. Αυτό σημαίνει ότι ο καθαρισμός δεν ολοκληρώνεται αν τα υπολείμματα παραμείνουν στο οικόπεδο.
Μάλιστα, οι Δήμοι υποχρεούνται να ενημερώνουν τους πολίτες πριν την έναρξη της περιόδου, να πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους από τα μέσα Ιουνίου έως το τέλος Οκτωβρίου και να δίνουν προτεραιότητα σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο, όπως ζώνες κοντά σε δάση, σχολεία ή περιοχές με ιστορικό πυρκαγιών.
Μιλώντας στη «ΜτΚ» ο αντιδήμαρχος Υποδομών, Ευταξίας και Καθημερινότητας του Πολίτη Ωραιοκάστρου Δημήτρης Καρασαββίδης τονίζει ότι είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι ο Νόμος ξεκαθαρίζει επιτέλους το τοπίο και καθιστά υπεύθυνους τους πολίτες, δηλαδή τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων. «Δυο χρόνια τώρα δίνουμε μάχη για να πείσουμε τους πολίτες ότι η απομάκρυνση των υπολειμμάτων καύσιμη ύλης είναι δική τους υποχρέωση και όχι του Δήμου. Μπορεί κανείς να φανταστεί τι θα γινόταν αν πολλοί από τους οικοπεδούχους είχαν παραπάνω από μία ή δυο εκτάσεις; Δεν είναι δουλειά του Δήμου να απομακρύνει την καύσιμη ύλη, διότι εκτός από προσωπικό γι’ αυτή τη δουλειά, που έτσι και αλλιώς δεν έχει, παράλληλα δεν έχει ούτε τους αναγκαίους πόρους» υπογράμμισε ο ίδιος.
Αναφορικά με τη διαδικασία των καθαρισμών, οι οποίοι άρχισαν 1η Απριλίου ο κ. Καρασαββίδης τόνισε ότι και φέτος στον Δήμο Ωραιοκάστρου αναμένεται να κυλήσει ομαλά. «Πλέον οι πολίτες έμαθαν και ξέρουν καλά τις υποχρεώσεις τους. Ο φόβος των προστίμων λειτούργησε, το ίδιο και οι καταγγελίες στην πλατφόρμα, οπότε φαίνεται ότι μεγάλος αριθμός ιδιοκτητών κινητοποιείται ήδη για να καθαρίσει τις εκτάσεις πριν μπούμε στο καλοκαίρι» σημείωσε ο αντιδήμαρχος.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στα πρόστιμα που επέβαλε το 2025 ο Δήμος, επισημαίνοντας ότι θα φτάσουν τις 50.000 ευρώ, «παρότι το μέτρο», όπως είπε, «δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα. Σε κάθε περίπτωση ο νόμος πρέπει να εφαρμόζεται».
Στον Δήμο Λαγκαδά, τον τρίτο μεγαλύτερο χερσαίο στη χώρα, ενώ θα περίμενε κανείς να δημιουργηθεί χάος με τις εκτάσεις σε χωριά και οικισμού, αντ’ αυτού η διαδικασία του καθαρισμού των οικοπέδων προχωρά με ικανοποιητικούς ρυθμούς και μάλιστα χωρίς προβλήματα. Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο Πολιτικής Προστασίας Ηλία Στόϊο, η κινητικότητα των πολιτών αυτή την περίοδο είναι μεγάλη, καθώς όπως ανέφερε, «ο Δήμος δεν σταμάτησε τις ενημερωτικές καμπάνιες για τον καθαρισμό των οικοπέδων, δεδομένου ότι προβλέπονται από τον νόμο και μεγάλα πρόστιμα».
Ο κ. Στόϊος, ανέφερε ότι το 2024 είχαν δηλωθεί 4.300 οικόπεδα στην πλατφόρμα και το 2025 ο αριθμός έφτασε τα 8.560. «Αυτό οφείλεται τόσο στην κινητοποίηση του Δήμου, τις συνεχείς ενημερώσεις για το θέμα, όσο και στο ότι οι πολίτες έδειξαν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους» επισήμανε ο ίδιος.
Για φέτος εκτίμησε ότι ο αριθμός των οικοπέδων που θα δηλωθούν θα είναι πολύ μεγαλύτερος, ενώ είπε ότι ελπίζει πως και φέτος οι ιδιοκτήτες θα αναλάβουν την απομάκρυνση της καύσιμης ύλης. «Εμείς ως Δήμος είναι αδύνατον να καλύψουμε αυτό το έργο, γιατί μιλάμε για τεράστιες εκτάσεις, για τις οποίες δεν υπάρχει προσωπικό, αλλά ούτε και πόροι» σημείωσε ο αντιδήμαρχος.
Στον Δήμο Θέρμης, μία περιοχή με μεγάλες εκτάσεις και οικόπεδα, η διαδικασία καθαρισμού γίνεται δειλά-δειλά, καθώς όπως ανέφερε ο αντιδήμαρχος Καθαριότητας Στέλιος Γκιζάρης, οι ιδιοκτήτες λόγω των συνεχιζόμενων βροχοπτώσεων δεν προβαίνουν σε καθαρισμούς και σε αποψιλώσεις. «Βρέχει διαρκώς και τα χόρτα μεγαλώνουν, οπότε σε αυτοψίες που κάνουμε προληπτικά μάς αναφέρουν ότι είναι ενήμεροι και περιμένουν να κάνουν ό,τι πρέπει το επόμενο διάστημα» σημείωσε ο αντιδήμαρχος και πρόσθεσε ότι «έτσι και αλλιώς είναι μία διαδικασία την οποία θα πρέπει να την επαναλάβουν πολλές φορές μέσα στοκ καλοκαίρι».
Ο κ. Γκιζάρης, αναφερόμενος στην περσινή περίοδο, είπε ότι πήγε ικανοποιητικά, με βάση τι δηλώσεις που έγιναν στην πλατφόρμα, ενώ εκτίμησε ότι φέτος θα πάει καλύτερα, εξαιτίας των πιο υψηλών προστίμων που θα κληθούν να πληρώσουν αν δεν καθαρίσουν τα οικόπεδά τους. «Σε κάθε περίπτωση όλοι είναι υποχρεωμένοι να το κάνουν με βάση τον νόμο και ελπίζουμε ότι φέτος δεν θα ζητούν από τον Δήμο να απομακρύνει τα υπολείμματα και την καύσιμη ύλη, γιατί και αυτό εντάσσεται στις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών» επισήμανε.
*ΦΩΤ. ΑΡΧΕΙΟΥ
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 10.05.2026
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
