- Newsroom
Έτοιμο να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση είναι το νομοσχέδιο για το νέο κληρονομικό δίκαιο, που όπως έχει τονίσει το υπουργείο Δικαιοσύνης πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση μετά από 80 χρόνια.
Στο πλαίσιο της έναρξης της δημόσιας διαβούλευσης που θα διαρκέσει για ένα μήνα, προκειμένου να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή εντός του πρώτου τετραμήνου του 2026, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας συγκάλεσε συνάντηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς προκειμένου να ενημερωθούν και να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους.
Όπως αναφέρεται, στο dikastiko.gr, «οι εκπρόσωποι των ανωτέρω φορέων ανταποκρίθηκαν συνολικά θετικά στο νέο Κληρονομικό Δίκαιο, με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά σχόλια ως προς τις προτεινόμενες αλλαγές, καθώς οι παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν είχαν κατά κύριο λόγο βελτιωτικό και συμπληρωματικό χαρακτήρα».
Μετά την επεξεργασία και των σχολίων που θα γίνουν στην διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης, το νομοσχέδιο για το νέο Δίκαιο θα κατατεθεί προς ψήφιση στην Βουλή.
H ενημερωτική συνάντηση έγινε από τον κ. Μπούγα, παρουσία δικαστών της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του υπουργείου Δικαιοσύνης και συνεργατών της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου.
Σε αυτήν συμμετείχαν εκπρόσωποι από τους ακόλουθους φορείς (με αλφαβητική σειρά): Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος, Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών, Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Ένωση Αστικολόγων, Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος, Ολομέλεια Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, Ομοσπονδία Τριτέκνων Ελλάδας, Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, Σύνδεσμος Ελλήνων Εμπορικολόγων, Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος.
Οι εκπρόσωποι των φορέων ενημερώθηκαν για τους βασικούς άξονες των αλλαγών στο Κληρονομικό Δίκαιο, έκαναν τις παρατηρήσεις τους, έθεσαν ερωτήματα για επιμέρους θέματα και κατέθεσαν υπομνήματα.
Νέο Κληρονομικό Δίκαιο: Τι περιλαμβάνουν οι αλλαγές
Όπως έγραψε το dikastiko.gr κατά την παρουσίαση του ολοκληρωμένου σχεδίου για το νέο Κληρονομικό Δίκαιο στις αρχές Δεκεμβρίου ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης μίλησε για ένα «άριστο επιστημονικό πόνημα» και τόνισε ότι η επί δεκαετίες ακινησία στο κληρονομικό δίκαιο καταδεικνύει πόσο αναγκαία ήταν η σημερινή παρέμβαση.
Πρώτη μεγάλη μεταβολή αποτελεί η εισαγωγή κληρονομικών συμβάσεων, κάτι που δεν προβλεπόταν μέχρι σήμερα. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει είτε στον διαθέτη να ρυθμίζει από πριν την τύχη της περιουσίας του μετά θάνατον, διατηρώντας πλήρη διαχειριστική εξουσία όσο ζει, είτε σε έναν κληρονόμο να παραιτείται εν ζωή από το κληρονομικό του δικαίωμα για λόγους που ο ίδιος επιλέγει.
Εκτεταμένες αλλαγές εισάγονται και στην εξ αδιαθέτου διαδοχή. Το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αναπροσαρμόζεται: όταν υπάρχει ένα παιδί λαμβάνει το 33% της κληρονομιάς, ενώ όταν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα το ποσοστό διαμορφώνεται στο 25%. Αν δεν υπάρχουν τέκνα, ο επιζών σύζυγος προηγείται έναντι γονέων, πρώτων εξαδέλφων ή άλλων συγγενών του θανόντος.
Παράλληλα ενισχύονται τα κληρονομικά δικαιώματα των συντρόφων. Όσοι έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης αποκτούν τα ίδια δικαιώματα με τους συζύγους, ενώ προβλέπεται και ειδική ρύθμιση για ζευγάρια που συζούν χωρίς σύμφωνο: εφόσον η συμβίωση έχει διαρκέσει τουλάχιστον τρία χρόνια και δεν υπάρχουν άλλοι κληρονόμοι ώστε η περιουσία να περιέλθει στο Δημόσιο, ο επιζών σύντροφος μπορεί να κληρονομήσει, υποβάλλοντας σχετική αίτηση εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο.
Επιπλέον, εξασφαλίζεται δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για έναν χρόνο, ενώ αν υπάρχουν παιδιά η παραμονή μπορεί να παραταθεί για μεγαλύτερο διάστημα.
Στο πεδίο των διαθηκών, το νομοσχέδιο διατηρεί τις ιδιόγραφες διαθήκες, αλλά προβλέπει αυστηρότερο έλεγχο γνησιότητας, ιδίως όταν κατατίθενται από συγγενείς πλην συζύγου και τέκνων, ή από τους τελευταίους αν έχει περάσει χρόνος από τον θάνατο.
Εισάγεται επίσης η δυνατότητα σύνταξης διαθήκης από άτομα άνω των 16 ετών, ενώ πρόσωπα με αναπηρίες θα μπορούν να συντάσσουν διαθήκη με τεχνολογικά μέσα, όπως φωνητική υποστήριξη.
Παράλληλα απαγορεύεται η σύνταξη διαθήκης υπέρ εργαζομένων ή διοικούντων νοσοκομεία, οίκους ευγηρίας και συναφή ιδρύματα, όταν ο διαθέτης φιλοξενείται σε αυτά.
Τέλος, κατοχυρώνεται η αυτοδίκαιη κληρονομική ανικανότητα για πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για αδικήματα κατά της ζωής, της υγείας ή της γενετήσιας ελευθερίας του διαθέτη.
Μία από τις πιο ριζικές τομές αφορά τις αποποιήσεις κληρονομίας. Το νέο πλαίσιο ορίζει ότι ο κληρονόμος δεν θα ευθύνεται πλέον με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς. Η μεταβολή αυτή αναμένεται να αναστρέψει το φαινόμενο των μαζικών αποποιήσεων και να επιτρέψει την αξιοποίηση περιουσιών και επιχειρήσεων που σήμερα απαξιώνονται.