Χθες το επιστημονικό περιοδικό Nature Communications δημοσίευσε μια μελέτη σε 862 ευρωπαϊκές πόλεις -μεταξύ αυτών περιλαβάνεται και η Θεσσαλονίκη- σχετικά με την πρόσβαση στο αστικό πράσινο. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν αυτό που συνήθισαν ως «κανονικότητα» οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης. Η έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα.
Ο κανόνας 3-30-300
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν λιγότερο από το 15% ζει σε περιοχές που πληρούν τον «χρυσό κανόνα» του 3-30-300. Δεν είναι κάτι ανεξήγητο, όπως το six-seven που έχει γίνει viral στους πιτσιρικάδες και πρόσφατα αξιοποίησε επικοινωνιακά και ο πρωθυπουργός. Είναι μία αρχή που αποδέχονται επιστήμονες και διεθνείς οργανισμοί και αποτελεί κριτήριο υγιούς ζωής στα αστικά κέντρα. Σε αυτό τι «πράσινο κλαμπ» ζουν όσοι:
- βλέπουν τρία δέντρα από το παράθυρο του σπιτιού τους,
- η γειτονιά τους καλύπτεται κατά 30% από φυλλωσιά δέντρων και
- σε απόσταση 300 μέτρων από εκεί που ζουν υπάρχει ένας χώρος πρασίνου υψηλής ποιότητας.
Στο 4% η Θεσσαλονίκη
Όλα αυτά μοιάζουν με... επιστημονική φαντασία στη Θεσσαλονίκη, πού όχι μόνο τον κανόνα 3-30-300 δεν πληροί αλλά έχει πολύ μικρότερη αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο (2,7 τ.μ.) από αυτό που θεωρείται το ελάχιστα αποδεκτό για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (9τ.μ.). Ας επιστρέψουμε στην επιστημονική έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications: το 13,5% του πληθυσμού των 862 πόλεων που μελετήθηκαν ζει σε πόλεις που πληρούντα κριτήρια "3-30-300". Κι αν αυτό το ποσοστό θεωρείται χαμηλό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη Θεσσαλονίκη είναι ακόμα πιο χαμηλό, μόλις που ξεπερνά το 4%. Yπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Πόλεις όπως ο Βόλος, η Λάρισα, η Κατερίνη, η Ξάνθη είναι στο 2%.
Το πράσινο χάσμα πλουσίων και φτωχών
Τα υψηλότερα ποσοστά συμμόρφωσης συγκεντρώνονται στη Σκανδιναβία, τη Γερμανία και την Πολωνία – συγκεκριμένα σε πόλεις όπως το Ελσίνκι (57%), το Αμβούργο (55%) και η Κρακοβία (47%), ενώ και οι πρωτεύουσες των χωρών είναι στην υψηλότερη κατηγορία >23%.
Αντίθετα, πόλεις της Νότιας Ευρώπης, στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία είναι πολύ χαμηλότερα. Προφανώς παίζει ρόλο το διαφορετικό κλίμα μεταξύ Βορρά και Νότου. Τα υγρά περιβάλλοντα της Βόρειας Ευρώπης υποστηρίζουν φυσικά τη βλάστηση, ενώ στα άνυδρα κλίματα της Μεσογείου απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια για να επιτευχθεί το 3-30-300.
Πέρα από το κλίμα όμως, η μελέτη διαπιστώνει ότι οι πόλεις με υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα παρέχουν γενικά περισσότερους χώρους πρασίνου στους πολίτες τους. Σε πόλεις με το χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε περιοχές που πληρούν τον κανόνα 3-30-300 είναι κάτω από 10%. Όσο ανεβαίνει το κατά κεφαλήν εισόδημα των κατοίκων αυξάνεται και το ποσοστό όσων ζουν σε πιο πράσινες περιοχές- σε πόλεις με μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα φτάνει το 15-20% και στις πλουσιότερες πόλεις σχεδόν ένας στους δύο κατοίκους (45%) ζει μέσα στο πράσινο. «Θεσσαλονίκη μου μεγάλη φτωχομάνα» και σε αυτή την περίπτωση;
Δεντροφυτεύσεις στον αστικό ιστό
Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι είναι σημαντική πρόκληση να επιτευχθεί ο στόχος του 3-30-300 όταν πρόκειται για πυκνοδομημένες πόλεις, με φτιαγμένες με σύνθετες ιστορικές διατάξεις και συστήνει προσεκτικό σχεδιασμό για την εξισορρόπηση των ανταγωνιστικών χρήσεων γης, καινοτόμο χωροθέτηση πάρκων και δέσμευση για τη διατήρηση και επέκταση του αστικού πρασίνου. Τι άλλο συστήνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: προτεραιότητα στα περιαστικά δάση, προγράμματα δενδροφύτευσης σε οικιστικές περιοχές (ακόμα και σε ιδιωτικές εκτάσεις), «πρασίνισμα) των κτιρίων (π.χ. πράσινες στέγες, πράσινοι τοίχοι και πράσινο στα μπαλκόνια) και βιώσιμες μεταφορές για να απελευθερωθεί αστικός χώρος που καταλαμβάνεται από ασφαλτοστρωμένους δρόμους και πάρκινγκ.
Διαβάστε επίσης:
