Η απόφαση των πρυτανικών αρχών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου να προχωρήσει σε μια πολυπαραμετρική έρευνα μεταξύ των φοιτητών/τριων του Ιδρύματος είναι πρωτότυπη και μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη. Στο AU Student Barometer συμμετείχαν 2.531 άτομα, ηλικίας 18 έως 25 ετών, και τα ευρήματα δείχνουν πώς είναι σήμερα το ΑΠΘ, μέσα από τα μάτια των φοιτητών/τριων του. Είναι μια “φωτογραφία της στιγμής”, όπως συνηθίζουν να λένε οι δημοσκόποι, η οποία μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία, τη βάση πάνω στην οποία μπορούν και, κυρίως, οφείλουν να εργαστούν οι πρυτανικές αρχές ώστε στην επόμενη αντίστοιχη έρευνα η εικόνα να είναι καλύτερη.
Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να γίνουν δύο πράγματα. Πρώτον, να ενισχυθούν τα θετικά στοιχεία του πανεπιστημίου όπως τα κατέγραψε η έρευνα και δεύτερον, και κυρίως αυτό, να θεραπευτούν οι παθογένειες, όπως τις υπέδειξαν μέσω του εκτενούς ερωτηματολογίου, οι φοιτητές/τριες.
Απ' ό,τι φαίνεται οι ερωτώμενοι εμφανίζονται αρκετά ή πολύ ικανοποιημένοι από την εκπαιδευτική διαδικασία στο ΑΠΘ (διαθεσιμότητα διδασκόντων, οργάνωση μαθημάτων, χρήση σύγχρονων διδακτικών μεθόδων, ποιότητα εκπαιδευτικού υλικού κ.λπ.). Ικανοποίηση εκφράζουν και για τις διοικητικές και ψηφιακές υπηρεσίες που τους παρέχει το πανεπιστήμιο με δυνατότητα περαιτέρω βελτίωσης όσον αφορά την εξυπηρέτηση από τις Γραμματείες των διαφόρων Τμημάτων. Η αύξηση των ποσοστών αποδοχής σε αυτούς τους, πράγματι νευραλγικούς τομείς λειτουργίας του ΑΠΘ, αποτελεί μία από τις προκλήσεις που έχουν μπροστά τους οι πρυτανικές αρχές. Οι υπόλοιπες δύο ωστόσο, είναι πιο δύσκολες καθώς αφορούν τομείς στους οποίους το πανεπιστήμιο έχει μείνει αρκετά πίσω.
Η πρώτη και σημαντικότερη πρόκληση, κατά τη γνώμη μου, αφορά τη μείωση της απόστασης που χωρίζει την -θεωρητική κατά βάση- εκπαίδευση των φοιτητών/τριων από τον πραγματικό κόσμο της αγοράς εργασίας. Τα ευρήματα κραυγάζουν: το 47% ζητά ισχυρότερη σύνδεση του πανεπιστημίου με την αγορά, άλλο ένα 71% ζητά καθοδήγηση/mentoring από επαγγελματίες, 45% σύστημα αντιστοίχισης πρακτικής άσκησης, 35% συμβουλευτική επιχειρηματικότητας/καινοτομίας, 27% πρόσβαση σε πρακτικές ασκήσεις και 16% ευκαιρία σύνδεσης με τη βιομηχανία. Αυτή η απόσταση μεταξύ θεωρητικής κατάρτισης και των απαιτήσεων της αγοράς εργασίας οδηγεί έναν σημαντικό αριθμό πτυχιούχων σε αμηχανία μετά την αποφοίτησή τους και αναζήτηση άλλου επαγγελματικού προσανατολισμού καθώς αισθάνονται ότι δεν έχουν τα προσόντα να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της αγοράς.
Η δεύτερη πρόκληση έχει να κάνει με τις υποδομές. Οι φοιτητές/τριες εμφανίζονται δυσαρεστημένοι από την εικόνα που παρουσιάζουν οι αίθουσες, τα εργαστήρια, από την καθαριότητα, τη θέρμανση, την προσβασιμότητα, την ασφάλεια. Εξαίρεση αποτελούν μόνον οι υπηρεσίες της Βιβλιοθήκης από τις οποίες ικανοποίηση δηλώνει το 55% των ερωτηθέντων.
Πέρα από τα λειτουργικά προβλήματα που προκαλούν στην εκπαιδευτική διαδικασία οι κακές κτιριακές υποδομές, επηρεάζουν και την κοινωνική ζωή των φοιτητών. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο ένας στους τρεις περίπου, αισθάνεται ότι η πανεπιστημιούπολη υποστηρίζει τη φοιτητική ζωή και μόνο τέσσερις στους δέκα νιώθουν ασφαλείς στο ΑΠΘ. Επίσης, μόλις το 2% δηλώνει ότι διαμένει στις φοιτητικές εστίες.
Σε κάθε περίπτωση, το AU Student Barometer αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των πρυτανικών αρχών. Όχι μόνο επειδή αποτυπώνει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ΑΠΘ, αλλά και γιατί υποδεικνύει τις πολιτικές που θα πρέπει να εφαρμοστούν ώστε, προϊόντος του χρόνου, το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας να βελτιώνεται, κερδίζοντας διαρκώς θέσεις στις διεθνείς λίστες αξιολόγησης. Τέλος, το AU Student Barometer θα αποτελέσει, όταν θα έρθει η ώρα, κριτήριο για την αξιολόγηση και των ίδιων των πρυτανικών αρχών. Η πρόκληση είναι μεγάλη, το ίδιο και η ευθύνη.