Θεσσαλονίκη: Μια 2η ευκαιρία για τους ανθρώπους και τα αντικείμενα που θέλουν να σωθούν

Ένα κοινωνικό εγχείρημα που αποδεικνύει πως μέσα από την επαναχρησιμοποίηση και την εργασία όλοι μπορούν να ξαναβρούν προοπτική στη ζωή

Είκοσι χρόνια έχουν περάσει από την τελευταία φορά που ο κ. Γιώργος πέρασε το κατώφλι της φυλακής. Σήμερα, η ζωή του είναι εντελώς διαφορετική, σαν να του έχει δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία, την οποία αξιοποίησε με επιμονή και αξιοπρέπεια.

Έχοντας εκτίσει ποινή οκτώ ετών, κατάφερε να επανενταχθεί σταδιακά στην κοινωνία. Ζει με τη σύζυγό του, με την οποία είναι παντρεμένος εδώ και τέσσερις δεκαετίες, ενώ στηρίζει τα δύο του παιδιά, που πλέον είναι ενήλικες. Το σημαντικότερο, όμως, είναι πως βρήκε έναν ρόλο και μια καθημερινότητα που του δίνουν νόημα: εργάζεται στο κατάστημα «Δεύτερη Ευκαιρία», έναν ιδιαίτερο χώρο στη Θεσσαλονίκη που συνδυάζει την κοινωνική προσφορά με την επαναχρησιμοποίηση, μέσω second hand προϊόντων.

2η ευκαιρία, Σιατίστης 1 &, Ιουστινιανού 17, Θεσσαλονίκη 
2η ευκαιρία, Σιατίστης 1 &, Ιουστινιανού 17, Θεσσαλονίκη 


Ο ίδιος μιλά με εμφανή ηρεμία για τη δουλειά του και τη σχέση που έχει αναπτύξει με τα αντικείμενα που περνούν καθημερινά από τα χέρια του. «Έχουμε τόσο σημαντικά πράγματα. Ιδιώτες χαρίζουν αντικείμενα στην ΑΡΣΙΣ και ο κόσμος έρχεται εδώ και τα επιλέγει», σημειώνει. Για τον κ. Γιώργο, τίποτα μέσα στο κατάστημα δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο προς πώληση. «Όταν πουλάω κάτι, το έχω σαν παιδί μου», λέει χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας τον τρόπο με τον οποίο επενδύει συναισθηματικά στη δουλειά του.

Με μια δόση χιούμορ, αυτοπροσδιορίζεται ως «η décor του μαγαζιού», τονίζοντας ότι βρίσκεται εκεί από νωρίς το πρωί, φροντίζοντας κάθε λεπτομέρεια. Πίσω από την απλότητα των λόγων του, ωστόσο, κρύβεται μια βαθύτερη στάση ζωής: η ανάγκη να ανήκει, να δημιουργεί και να προσφέρει.

Στο κατάστημα εργάζονται και άλλα άτομα που προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες-πρώην κρατούμενοι, άστεγοι ή άνθρωποι που έχουν βρεθεί σε επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης. Όλοι τους έχουν κοινό στόχο μια νέα αρχή. «Όποιος θέλει να σωθεί, σώζεται», υπογραμμίζει ο κ. Γιώργος, αναγνωρίζοντας πως η ευκαιρία από μόνη της δεν αρκεί χωρίς προσωπική προσπάθεια και συνειδητή επιλογή.

32cad563-cd5b-4f77-abe7-fa85c3d3135b.jpeg


Παράλληλα, ο ίδιος επιχειρεί να μεταφέρει την εμπειρία του και στο χαρτί. Γράφει ένα βιβλίο, με τίτλο «Η φυλακή και η ψυχή μου», αποτελεί μια εσωτερική καταγραφή της διαδρομής του- από τη στιγμή της φυλάκισης έως την επιστροφή στην κοινωνία. «Είναι άλλο να λες κάποια πράγματα και άλλο να τα γράφεις», επισημαίνει, εξηγώντας ότι μέσα από το γράψιμο επιχειρεί να αποτυπώσει τον ψυχισμό του και να φωτίσει πτυχές της ζωής στη φυλακή που συχνά μένουν αθέατες.

Από το 2015, όταν αποφυλακίστηκε, ο κ. Γιώργος πέρασε από διάφορες δομές της ΑΡΣΙΣ: εργάστηκε σε κοινωνικές υπηρεσίες, σε αποθήκες στο λιμάνι, αλλά και σε δομές φιλοξενίας όπως το camp των Διαβατών. Από το 2022, με την έναρξη της λειτουργίας της ΚΟΙΝΣΕΠ, βρίσκεται στη «Δεύτερη Ευκαιρία», την οποία όπως λέει αγαπά και φροντίζει σαν να είναι δική του.

Το κατάστημα φιλοξενεί μια ευρεία γκάμα αντικειμένων: βιβλία, έπιπλα, διακοσμητικά, αλλά και ιδιαίτερα κομμάτια με συλλεκτική αξία. Ανάμεσα σε αυτά, ξεχωρίζουν δωρεές όπως αριθμημένες λιθογραφίες του Φασιανού ή επάργυρα σερβίτσια σε άριστη κατάσταση. Αν και η κουλτούρα του second hand δεν είναι ακόμη ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ελλάδα, ολοένα και περισσότεροι πολίτες στρέφονται προς τέτοιες επιλογές, είτε από ανάγκη είτε από αναζήτηση μοναδικών αντικειμένων με ιστορία.

Ένα εγχείρημα με κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση

Η «Δεύτερη Ευκαιρία» ιδρύθηκε το 2019 στο πλαίσιο προγράμματος της ΑΡΣΙΣ, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με στόχο την κοινωνική επανένταξη αποφυλακισμένων και άλλων ευάλωτων ομάδων. Το 2022 εξελίχθηκε σε αυτόνομη Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (ΚΟΙΝΣΕΠ), ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την ανεξαρτησία της δράσης της.

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της διοικούσας επιτροπής της ΚΟΙΝΣΕΠ, Φώτης Κιζάκης, το κατάστημα λειτουργεί ως χώρος συλλογής, μεταποίησης και επαναδιάθεσης αντικειμένων. «Κυριαρχεί το στοιχείο του βιβλίου, αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία προϊόντων», αναφέρει, προσθέτοντας ότι εξετάζεται η προοπτική δημιουργίας ενός πολυχώρου που θα φιλοξενεί παρουσιάσεις βιβλίων και πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον κοινωνικό του ρόλο.

Η φιλοσοφία του εγχειρήματος είναι σαφής: «Όλοι αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία-τόσο οι άνθρωποι όσο και τα αντικείμενα». Τα έσοδα της επιχείρησης δεν διανέμονται ως κέρδος, αλλά επιστρέφουν στην ίδια τη δομή, καλύπτοντας λειτουργικές ανάγκες και στηρίζοντας τους εργαζομένους.

Φώτης Κιζάκης, πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ «Δεύτερης Ευκαιρίας»
Φώτης Κιζάκης, πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ «Δεύτερης Ευκαιρίας»

Η δημιουργία της «Δεύτερης Ευκαιρίας» συνδέεται άμεσα με τη δράση της ΑΡΣΙΣ, η οποία οργανώνει την«ΣΥΝ-ΠΡΑΞΗ», μια πρωτοβουλίας που λειτουργεί ως «τράπεζα» ειδών πρώτης ανάγκης. Μέσα από τη συγκέντρωση δωρεών από ιδιώτες προέκυψε η ανάγκη αξιοποίησης μεγάλου όγκου αντικειμένων, οδηγώντας τελικά στη δημιουργία ενός χώρου που συνδυάζει την επαναχρησιμοποίηση με την κοινωνική ένταξη.

Μέσα στη «Δεύτερη Ευκαιρία», ο επισκέπτης μπορεί να ανακαλύψει μια μεγάλη ποικιλία από αντικείμενα που καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες και γούστα: από έπιπλα και διακοσμητικά μέχρι αγιογραφίες, παιχνίδια, βιβλία και καθημερινά χρηστικά αντικείμενα. Παράλληλα, δεν λείπουν τα vintage κομμάτια και οι πιο ιδιαίτερες επιλογές, που συχνά κρύβουν τη δική τους ιστορία και αισθητική αξία. Πρόκειται για έναν χώρο όπου το παλιό αποκτά νέα ζωή και το «δεύτερο χέρι» μετατρέπεται σε μια συνειδητή επιλογή, είτε για λόγους οικονομίας είτε για την αναζήτηση μοναδικών ευρημάτων.

d0be81fb-9992-4f51-b819-5f48aacf8e9c.jpeg



Σήμερα, το κατάστημα αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η κυκλική οικονομία μπορεί να συναντήσει την κοινωνική αλληλεγγύη. Αντικείμενα που κάποτε εγκαταλείφθηκαν αποκτούν νέα ζωή, ενώ άνθρωποι που βρέθηκαν στο περιθώριο βρίσκουν ξανά θέση στην κοινωνία. Σε μια εποχή που η ανάγκη για βιώσιμες πρακτικές και κοινωνική συνοχή γίνεται ολοένα πιο επιτακτική, η «Δεύτερη Ευκαιρία» αποδεικνύει ότι η επανεκκίνηση-είτε αφορά ανθρώπους είτε αντικείμενα- δεν είναι απλώς εφικτή, αλλά και ουσιαστικά μεταμορφωτική.

Loader
ESPA