Λουσμένο στο φως είναι απόψε το κτίριο του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης, το γνωστό διατηρητέο μνημείο της πόλης στην οδό Φράγγων. Στο επάνω μπαλκόνι του μουσικοί έπαιξαν υποδεχόμενοι την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, αφού στο πλαίσιο της παρουσίας της στην πόλη «εγκαινίασε» άλλο ένα έργο πνοής για τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης.
Όπως τόνισε η ίδια, η αποκατάσταση του κτιρίου του ΚΩΔ ήταν μια από τις πρώτες έγνοιες που είχε, αναλαμβάνοντας το 2019 το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Πολιτισμού. «Ήξερα την ιστορία του, ήξερα τις προσπάθειες τις οποίες κατέβαλλαν για πολλά χρόνια οι προκάτοχοί μου προκειμένου να γίνει κάτι με αυτό το κτήριο το οποίο δεν είναι απλώς ένα μνημείο, είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό κτίριο αφού είναι από τα λίγα τα οποία επέζησαν της μεγάλης πυρκαγιάς του 1917».
Έτσι μέσα από τη συνεργασία με την υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων υπό τη Σοφία Χριστοφορίδου και με τα χρήματα που διέθεσε το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με τους ανθρώπους του ωδείου έγιναν μελέτες αποκατάστασης.
Όταν βρέθηκε το πρόσφορο έδαφος από τον ΕΦΚΑ να μισθώσει για 4-5 δεκαετίες το ΥΠΠΟ το συγκεκριμένο κτίριο, δόθηκε η κατάλληλη ευκαιρία. Συγχρόνως ήρθε η πανδημία και ακολούθησαν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης. «Είναι αλήθεια ότι αυτά τα δισεκατομμύρια που εξασφάλισε ο πρωθυπουργός για τη χώρα έδωσαν τεράστια ανάσα σε όλους μας. Έτσι με μια χρηματοδότηση περίπου 6 εκ. το κτίριο αυτό απεκατεστάθη. Με μια συμπληρωματική χρηματοδότηση περίπου 1 εκ και κάτι το ΚΩΔ μπόρεσε να κάνει τα προγράμματά του, που είναι πολύ σημαντικά για τους ίδιους τους σπουδαστές για τη νέα γενιά που αγαπάει τη μουσική και για την πόλη».
Σε μια ιστορική στιγμή η υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων παρέδωσε το κτίριο στο ΚΩΔ το οποίο επιστρέφει στο… σπίτι του. Τον Ιανουάριο του 2024 το ωδείο μετεγκαταστάθηκε σε έναν χώρο της Θεσσαλονίκης ως προσωρινή στέγη, ενώ επειδή ο χώρος δεν επαρκούσε παραχωρήθηκαν και αίθουσες του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης . Μάλιστα, αυτό θα συνεχιστεί για λίγο ακόμη καιρό έως ότου τα μουσικά σύνολα του ΚΩΔ μεταφερθούν στους χώρους του FIX, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί.
Ο διευθυντής του ΚΩΔ Γεώργιος Ιούλιος Παπαδόπουλος αναφέρθηκε στη μακρά ιστορία του ωδείου, που φτάνει φέτος στα 111 χρόνια, σε διακεκριμένους απόφοιτούς του, στις μεθόδους διδασκαλίας και στις συναυλίες που πραγματοποιούν οι σπουδαστές του, αλλά και στην απορρόφησή τους από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και άλλους φορείς. Μίλησε για τις συνεργασίες με όλους τους εποπτευόμενους από το ΥΠΠΟ φορείς της πόλης, στα εκπαιδευτικά του προγράμματά του και σε άλλα τμήματα που διαθέτει το ωδείο, όπως τη δεύτερη μεγαλύτερη μουσική βιβλιοθήκη στην Ελλάδα που ξεπερνά τα 20000 τεκμήρια, τη βιβλιοθήκη που έχει ένα αρχείο με σπάνια χειρόγραφα Ελλήνων συνθετών που δίδαξαν στο ωδείο, με πολλά προσωπικά και διοικητικά έγγραφα – δωρεές. Έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί 50000 σελίδες αρχειακού υλικού ενώ από την άνοιξη θα ξεκινήσει νέο πρόγραμμα ψηφιακής αναβάθμισης από την ΠΚΜ, ύψους άνω του 1 εκ.
Το ωδείο διαθέτει 105 αντιπροσωπευτικά όργανα που συμπεριλαμβάνουν αντιπροσωπευτικά δείγματα της λόγιας δυτικοευρωπαϊκής μουσικής, της παραδοσιακής και αρχαίας ελληνικής μουσικής κ.α. Υπάρχει όμως και μια μικρή πινακοθήκη με 18 προσωπογραφίες των καλλιτεχνικών διευθυντών του, οι οποίες φιλοτεχνήθηκαν από το 1950 έως το 1980.
Εξάλλου ο οργανισμός έχει εδραιώσει την πορεία του στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι της Θεσσαλονίκης προσφέροντας στο κοινό σε συνεργασία με άλλους φορείς παραγωγές όπερας. Τέλος, ανάμεσα στις πολλές δραστηριότητές του, το 2025 το ωδείο πραγματοποίησε δύο έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, το πρώτο ήταν εκπαιδευτικά προγράμματα για τους 65+ και μια εφαρμογή για Smart phones που συστήνει στους επισκέπτες διάφορα τοπόσημα της πόλης, αλλά μεταφέρει εικονικά τους χρήστες στο ωδείο.
Ο πρόεδρος του ΚΩΔ Νικόλαος Αβδελάς τόνισε ότι σήμερα εγκαινιάζεται μια νέα περίοδος στη μακρά ιστορία ενός θεσμού που εδώ και 111 χρόνια υπηρετεί αδιάλειπτα και με συνέπεια τη μουσική παιδεία και τον θεσμό. «Από την πρώτη ημέρα που οι αίθουσες του ιστορικού κτιρίου άνοιξαν και ξεκίνησαν τα μαθήματα ο Φραγγομαχαλάς γέμισε μουσική και τα συναισθήματα που νιώθουμε είναι χαρά, ικανοποίηση και διάθεση για ακόμα μεγαλύτερη προσφορά».
Στη διάρκεια της εκδήλωσης απονεμήθηκε το μετάλλιο του ΚΩΔ στην υπουργό Πολιτισμού για την καθοριστική στήριξή της στο όλο εγχείρημα, ενώ ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα από καθηγητές και μαθητές του ωδείου.
Σημειώνεται ότι το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης είναι το μόνο κρατικό ωδείο της χώρας μας.
