Τάκι Τσαν: «Δεν έχω τελειώσει με την ραπ»

Τον ιστορικό της κύκλο κλείνει η σειρά δίσκων «Ρίμα για Χρήμα» του Τακι Τσαν ο οποίος κυκλοφόρησε και παρουσιάζει το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας. 26 χρόνια μετά τον πρώτο δίσκο «Ρίμα για Χρήμα» που αποτελεί σταθμό στην ελληνική χιπχοπ σκηνή και 17 μετά το  «Ρίμα για Χρήμα 2», ο Τάκι Τσαν δίνει την σκυτάλη στον γιο του, τον 21χρονο Νίκο Τσαν και μαζί με τον αδελφό του, τον γνωστό beatmaker DJ ALX, κλείνουν τον ιστορικό κύκλο. 

Ο δίσκος θα παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου στη Θεσσαλονίκη. Με αυτήν την αφορμή ο Τάκι Τσαν μιλάει στο emakedonia.gr και σχολιάζει τον καινούργιο δίσκο, το πώς είναι να δουλεύει μαζί με τον γιο του, τις κόντρες και την ηθική στη ραπ, την σκηνή σήμερα και τα επόμενα του σχέδια ενώ αποκαλύπτει τι θα γίνει τελικά με τον Δεύτερο Τόμο των Ζωντανών Νεκρών. 

«Όσα λεφτά και να βγάλεις, πάντα "Ρίμα για Χρήμα" θα κάνεις»

Η αρχική ιδέα για το «Ρίμα για Χρήμα 3» ήταν να πάρει τον πυρσό ο γιος του ώστε να κάνει αυτός το «Ρίμα για Χρήμα 4, 5, 6» καθώς όπως λέει, ή τρεις ή έξι θα είναι οι δίσκοι. «Το 3 είναι καλό νούμερο για να κλείσει ένας κύκλος. Τώρα το μεταλαμπαδεύω στον γιο μου και γίνεται δική του ευθύνη. Αν αποφασίσει να ανοίξει αυτόν τον κύκλο ξέρει ότι είναι μεγάλη δέσμευση - νομίζω δεν θέλει να το κάνει. Εγώ έχω να κάνω πολλά πράγματα ακόμη στο μέλλον και σίγουρα δεν έχω τελειώσει με την ραπ. Με αυτόν τον κύκλο τελείωσα».

Όπως εξηγεί, μπορεί ο δίσκος να φαίνεται ότι βγαίνει από τον Τάκι Τσαν, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια οικογενειακή υπόθεση αφού τον έκαναν μαζί με τον γιο και τον αδελφό του. «Το πιο σημαντικό είναι ότι καταφέραμε να φτάσουμε ως εδω γιατι λειτουργήσαμε σαν ομάδα» λέει χαρακτηριστικά. Όσο για την συνεργασία με τον γιο του, τονίζει πως του αρέσει πολύ που κάνουν μουσική μαζί γιατί «και περνάνε χρόνο μαζί και αφήνουν κάτι για την ιστορία». Υπογραμμίζει δε, πως ο Νίκος είναι «πιο μορφωμένος, πιο σοβαρός και πιο αυστηρός» από εκείνον.

Ο τίτλος του δίσκου «Ρίμα για Χρήμα» είχε επικριθεί στην αρχή για την ωμότητα και ευθύτητά του. Ειδικά τότε, κανείς δεν «τολμούσε» να πει ότι έκανε ραπ για τα λεφτά. Βέβαια αυτό ίσχυε σε ένα βαθμό, γιατί όντως κανένας ράπερ δεν έγινε πλούσιος από τη ραπ, ειδικά τοτε. Ο Τάκι Τσαν δεν αποτελεί εξαίρεση, αν και πάντα, «Ρίμα για Χρήμα» θα κάνει.

«Όσα λεφτά και να βγάλεις, στη ραπ πάντα θα γράφεις “Ρίμα για Χρήμα”» όπως υποστηρίζει. «"Ρίμα για Χρήμα” δεν είναι στόχος, είναι σκεπτικό, και σημαίνει να μπορείς ζεις μέσα από αυτό. Να σε ζει αυτό που αγαπάς. Δεν είναι ότι έχω παράπονο από την πορεία μου αλλά δεν είναι ότι έβγαλα όσα χρήματα πίστευα ότι θα βγάλω».

«Επηρεάσαμε τη γενιά»

Ο Τάκι Τσαν ήξερε από μικρός ότι θα κάνει κάτι ιδιαίτερο. Παράτησε το σχολείο στο Δημοτικό, πέρασε από πολλές δουλειές . Στα 17 του ήταν μέλος των Ζωντανών Νεκρών (ΖΝ), που υπήρξαν σημείο αναφοράς για την ελληνική σκηνή. «Ποτέ δεν είχα ανασφάλεια για το τι θα κάνω, ήξερα ότι θα κάνω κάτι καλλιτεχνικό όπως κι έγινε. Ασχολήθηκα με τα τατού, τη ζωγραφική, τη μουσική, κάναμε πέντε πράγματα, επηρεάσαμε τη γενιά. Μόρφωσα τον εαυτό μου με τα εφόδια που χρειαζόμουν για να κάνω αυτά που μου αρέσουν. Όλα αυτά που δεν μαθαίνεις στο σχολείο» εξηγεί. 

«Όταν ξεκινήσαμε, η ραπ δεν ήταν καθόλου γνωστή. Ήμασταν στις παρυφές του είδους: λίγες πωλήσεις, λίγα άτομα στα λάιβ. Για να είχε πέραση ένας δίσκος έπρεπε να κάνεις πολλούς συμβιβασμούς και εμείς δεν κάναμε. Αυτό που κάναμε ήταν πιο ωμό και πιο αυθεντικό το οποίο, ειδικά τότε, ήταν πολύ δύσκολο να "πιάσει". Η αποδοχή ήρθε αργότερα, από το 2005 και μετά όταν άρχισε να αναγνωρίζεται η δουλειά που έγινε το ‘99. Στην ουσία ο κόσμος άρχισε να συγκρίνει τις δουλειές του 2004 - 2006 με κάτι που είχε βγει το ‘99 και ήταν καλύτερο. Έτσι άρχισε να έχει απήχηση το πρώτο “Ρίμα για Χρήμα” και έτσι θεωρήθηκε legendary. Οι ράπερς άρχισαν να αναπαράγουν στίχους, ύφος, φωνή. Και λογικό, έτσι πάει. Και εμείς είχαμε αντιγράψει αυτούς που ακούγαμε από την Αμερική. Προσπαθούσαμε να έχουμε μια κοινή γραμμή με τα πρότυπά μας.»

«Οι κόντρες που είχαμε δεν ήταν δικές μας»

Ο Τάκι Τσαν και οι Ζωντανοί Νεκροί πράγματι επηρέασαν το χιχποπ στην Ελλάδα, κάτι για το οποίο, όπως λέει, σαφώς νιώθει περήφανος αν και δεν διατείνεται ότι κρατά τα σκήπτρα: πολλοί ήταν αυτοί που επηρέασαν τη σκηνή - απλά νιώθει τυχερός που μπόρεσε να βάλει και ο ίδιος το λιθαράκι του σε αυτό. Για τον ίδιο, η μεγαλύτερη ανταμοιβή στην πορεία του είναι η σχέση που απέκτησε με τον κόσμο. «Είναι ανεκτίμητο να έρχεται και να σου μιλάει ο κόσμος σα να σε ξέρει από τα παλιά. Λαμβάνω αγάπη και έχω κάνει πολλές παρέες και γνωριμίες έτσι. Βλέπω αυτή τη σχέση με τον κόσμο σαν όχημα για να προχωράω στη ζωή μου» λέει χαρακτηριστικά.

Άλλωστε αυτό θέλει να κάνει γενικά, με την στάση του και την μουσική του, να ενώνει και να ενώνεται. «Δεν μ’ άρεσε ποτέ στη μουσική μου να βάζω στρατόπεδα. Στο παρελθόν έχουμε μπλέξει σε κόντρες που δυστυχώς δεν ήταν δικές αλλά της προηγούμενης γενιάς. Εμείς σαν παιδάκια τις συνεχίσαμε. Ούτε τώρα ούτε τότε είχαμε να χωρίσουμε κάτι. Απλά συνεχίζαμε την κόντρα των TXC με τους Lowbap ενώ στην πραγματικότητα δε γνωριζόμασταν καν. Ήταν μια παγίδα που πέσαμε. Με τον καιρό, όλοι έχουμε βρεθεί, έχουμε μιλήσει, έχουμε γελάσει και τα έχουμε αφήσει πίσω μας. Έπρεπε και λίγο να υπάρχουν οι κόντρες γιατί τις είχαν και στην Αμερική - το αναπαράγαμε και αυτό αλλά ευτυχώς εμείς δεν είχαμε ούτε μαχαίρια ούτε πιστόλια». 

«Η ραπ σήμερα δεν έχει ηθικό κώδικα»

Με αφορμή τη συζήτηση για τις κόντρες, ο ράπερ φτάνει στην έξαρση της βίας των ανηλίκων στην εποχή μας. 

«Δυστυχώς αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν έχει σημασία που μένεις. Τόσο στις πόλεις όσο και την επαρχία γίνονται άσχημα πράγματα. Υπάρχει τέτοια οργή στη νεολαία που το ένα παιδί ξεσπάει πάνω στο άλλο. Τα τελευταία χρόνια έχει μεγενθυθεί το πρόβλημα και δυστυχώς βλέπω ότι συμβαίνει σε μικρές ηλικίες. Πραγματικά με στεναχωρεί που όλα αυτά τα παιδιά ακούνε ραπ και τραπ στις οποίες δεν υπάρχει πλέον κανένας ηθικός κώδικας. 

Υπάρχουν φυσικά υπαίτιοι που δίνουν λεφτά στους καλλιτέχνες για να μιλούν μέσα στα τραγούδια τους για ναρκωτικά, να υποβιβάζουν τη γυναίκα και να προωθούν την ατιμωρησία. Και εμείς λέγαμε πάντα για παραβατικότητα αλλά βάζαμε πάντα μέσα το στοιχείο της τιμωρίας και το ηθικό κομμάτι, ότι δηλαδή όλα αυτά έχουν συνέπειες». 

Βέβαια δεν πιστεύει ότι κανένας καλλιτέχνης οφείλει να δίνει το παράδειγμα, «όμως όταν έχει κάποιος αυτό το βήμα αρχίζει να έχει και μια ευθύνη». «Αν κάποιον τον ακούνε δύο άτομα ας γράψει ό,τι θέλει αλλά αν σε ακούει όλη η Ελλάδα και βγάζεις λεφτά από αυτό, νομίζω ότι αρχίζεις και έχεις μεγαλύτερη επιρροή» λέει χαρακτηριστικά. Θυμάται μάλιστα και την εποχή που «μαζεύτηκε» και ο ίδιος: Ήταν το 2004 όταν έγινε πατέρας σε ηλικία 25 ετών.  

«Τότε άρχισα να βάζω περισσότερο το ηθικό κομμάτι στη μουσική μου και να θέλω να παρέχω ένα εφόδιο σε αυτόν που με ακούει - όχι να τον πετάξω στην παράβαση. Ο κάθε καλλιτέχνης είναι υπεύθυνος για τον εαυτό του. Εφόσον έχεις μια επιρροή καλό θα είναι να έχεις να πεις κάτι καλό. Δεν αυτολογοκρίθηκα ποτέ, απλά άλλαξε το mindset μου. Πάντα κάνω αυτό που βγαίνει από την καρδιά μου έτσι κι αλλιώς. Και πριν κάνω παιδιά τα κομμάτια μου είχαν ηθικό δίδαγμα» συνεχίζει και η συζήτηση αναγκαστικά φτάνει στην «Σούζη», ένα κομμάτι το οποίο έχει σεξιστικό στίχο και είχε προκαλέσει πολύ θόρυβο όταν κυκλοφόρησε στο «Ρίμα για Χρήμα».

"Προσωπικά δεν κολλάω στα λόγια αλλά στις πράξεις. Κοιτάω να σέβομαι όλους τους ανθρώπους και να μη προσβάλλω κανέναν."

Όπως τονίζει, ακόμα και η «Σούζη» έχει ηθικό δίδαγμα στο τέλος. Και μπορεί σήμερα να μην ξαναέγραφε ένα τέτοιο κομμάτι,  το λέει όμως ακόμα στα λάιβ του. «Όταν μου το ζητάει ο κόσμος, ρωτάω πάντα τις κοπέλες στο κοινό αν θέλουν να το παίξω. Και πάντα φωνάζουν όλες “ναι”. Ακόμα και η “Σούζη” έχει ηθικό κώδικα, στο τέλος σου λέει πρακτικά να μην γίνεις σαν και αυτήν». 

«Mια χούφτα άτομα ήμασταν τότε, μια χούφτα άτομα είμαστε τώρα»

Ο Τάκι Τσαν δεν πιστεύει ότι αυτή την περίοδο το ραπ διανύει την «χρυσή εποχή» του. Εξηγεί πως το είδος που είναι δημοφιλές σήμερα είναι η τραπ ή ντριλ, παρακλάδια της ραπ που όμως στην πραγματικότητα είναι πιο κοντά στην ποπ. «Η ραπ έχει πάντα το ίδιο κοινό, μια χούφτα άτομα ήμασταν τότε, μια χούφτα άτομα είμαστε τώρα. Σήμερα τα περισσότερα κομμάτια μοιάζουν με ποπ αλλά φέρουν το πέπλο της ραπ. Αυτοί που κάνουν αυθεντική ραπ ακόμα τα ίδια εισιτήρια πουλάνε. Δεν αρνούμαι πως και το “Ρίμα για Χρήμα 3” έχει πολλά ποπ στοιχεία μέσα αλλά εμείς κρατήσαμε το άρωμα της δικιάς μας εποχής» σημειώνει. 

Ένα πρόσωπο, χίλιες προσωπικότητες

Ο Τάκι Τσαν έχει πολλά ψευδώνυμα όπως Παιδί Θαύμα, Λυτρωτής, Τυμβωρύχος, Τάκαρος: Όλα εκφράζουν μια διαφορετική πτυχή του. Δεν σταματά να δοκιμάζει νέα πράγματα ποτέ και, όπως λέει, «όλα συνυπάρχουν μαζί». Εκτός από την ραπ και το τατού, ζωγραφίζει, δοκιμάζει τον εαυτό του στο stand up, την υποκριτική, τη σκηνοθεσία, γράφει τραγούδια στον μπαγλαμά του ενώ πειραματίζεται ακόμα και με το 2d animation. Πάνω από όλα όμως προσπαθεί να είναι ενεργός πατέρας για τα τρία παιδιά του. Πώς τα καταφέρνει όλα αυτά; «Κοιμάμαι λίγο αλλά γενικά είμαι και... μαμούνι, ό,τι μπορώ το σκαλίζω» απαντά.

Έκανε ήδη το ντεμπούτο του στο stand up και του άρεσε πολύ. Το περασμένο καλοκαίρι ολοκληρώθηκαν τα γυρίσματα στην μίνι σειρά εποχής «Μια τρίχορδη ιστορία» του Κωνσταντίνου Μπαλαμπανίδη στην οποία ο ράπερ παίζει τον κακό και η οποία αναμένεται να κυκλοφορήσει την επόμενη σεζόν. Ακόμα ετοιμάζει και μια ταινία μικρού μήκους (που μπορεί να γίνει μεγάλου μήκους, θα φανεί) με 2d animation που αναφέρεται σε έναν βρικόλακα που... παίζει μπουζούκι. «Προσπαθώ να είμαι λίγο μέσα σε όλα, χρόνο να ‘χεις να δοκιμάζεις πράγματα.»

«Οι ΖΝ ήταν μια καλή συγκυρία, δεν ήμασταν πυρήνας»

Τέλος, ο Τάκι Τσαν μίλησε και για τον περίφημο Δεύτερο Τόμο των ΖΝ, η κυκλοφορία του οποίου έχει δημιουργήσει έναν θρύλο εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες. Για την ιστορία, ο Πρώτος Τόμος είχε κυκλοφορήσει το 1998 και για πολλά χρόνια οι φανς περίμεναν τον Δεύτερο. Μια απόπειρα επανένωσης του συγκροτήματος έγινε το 2015 αλλά δεν ευοδώθηκε τελικά. Ο Δεύτερος Τόμος δεν κυκλοφόρησε ούτε τότε με πολλούς φσν να περιμένουν μέχρι σήμερα. Πρόκειται άραγε να γίνει αυτό κάποια στιγμή, έστω στο μακρινό μέλλον; 

«Δύσκολο» απαντά ο Τάκι Τσαν. «Δεν θέλω να ξανασυνεργαστώ με τα παιδιά για δικούς μου λόγους. Νιώθω ότι καλύτερα να μείνει εκεί που είναι. Ο Πρώτος Τόμος έχει αφήσει πίσω του έναν θρύλο. Πιστεύω αν βγει ο Δεύτερος θα χαλάσει όλη η μαγεία. Επιπλέον μεγαλώσαμε, έχουμε πάρει τις αποστάσεις μας και δεν έχουμε κοινή γραμμή. Τότε ήμασταν μικρά παιδιά, ο καθένας είχε το δικό του όνειρο. Μόνο με τον Χαρμάνη ήμασταν σαν αδέλφια αλλά γενικά δεν ήταν πυρήνας. Κάπως τα έφερε η ζωή και σμίξαμε. Σκέψου πως όταν βγήκε ο δίσκος ΖΝ όλο το συγκρότημα είχαμε συναντηθεί μια φορά όλοι μαζί. Μέχρι τότε συναντιόμασταν ξεχωριστά. Όσο περνούσαν τα χρόνια δεν είχαμε κοινές γραμμές και αν δεν επικοινωνείς με τον άλλον δεν μπορείτε να γράψετε μαζί. Η επανένωση δεν πήγε καλά: ο κόσμος το λάτρεψε αλλά μεταξύ μας δεν επικοινωνήσαμε σωστά. Προσωπικά ένιωσα ότι κάποιοι το είδαν τελείως καιροσκοπικά οπότε είπα δεν πειράζει ό,τι έγινε έγινε, ο καθένας την πορεία του. Οι Ζωντανοί Νεκροί ήταν στην ουσία μια συνάντηση σε μια συγκυρία που έκατσε καλά. Πάμε για τα επόμενα».

INFO

ΡΙΜΑ για ΧΡΉΜΑ ΙΙΙ TOUR

Παρασκευή 6/2 | WE 

Οι πόρτες ανοίγουν: 21:00