Τα μηνύματα, οι στόχοι και οι 6 αλλαγές

Σαφή μηνύματα, με μια γενναία και τολμητή μεταρρύθμιση, αλλά ιδεολογικό και πολιτικό πρόσημο με στόχο να συσπειρώσει δυνάμεις που στήριξαν τη ΝΔ στις εκλογές του 2019 και του 2023 περιέχουν οι αλλαγές στο Σύνταγμα στις οποίες αναφέρθηκε χτες ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη δήλωσή του, αλλά και στη συνέντευξη που παραχώρησε στον Αλέξη Παπαχελά και στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ.

Με στόχο να τονώσει το μεταρρυθμιστικό προφίλ της κυβέρνησης και να εμπλουτίσει με νέα, μεγάλα θέματα τον πολιτικό διάλογο, αλλά και να καταδείξει τα όρια της συναίνεσης με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και να τα οδηγήσει να διατυπώσουν καθαρές θέσεις επί ζητημάτων όπως η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Η σύνδεση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων με τη μονιμότητα, η εισαγωγή στο Σύνταγμα της έννοιας της «δημοσιονομικής ισορροπίας» και η κοστολόγηση των προγραμμάτων που παρουσιάζουν τα κόμματα, όπως και η αλλαγή του άρθρου 16 για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, είναι ζητήματα που δύσκολα θα τύχουν συναίνεσης από τα άλλα κόμματα, όμως θέτουν ένα ξεκάθαρο πλαίσιο στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι πολίτες στις εκλογές του 2027. Διότι η ατζέντα που θα ορίσει η κυβέρνηση μέσω της πρότασής της για τα προς αναθεώρηση άρθρα δεδομένα θα αποτελέσει και ένα σαφές εκλογικό δίλημμα.

Ήδη πρωθυπουργός ζωγράφισε το παζλ αυτής της στρατηγική. «Στην παρούσα συγκυρία έχει μεγάλη σημασία να υπάρχει σταθερότητα και να υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία αντιλαμβάνεται τους διεθνείς συσχετισμούς, γιατί είναι πολύ σημαντικό, και για εμένα προσωπικά θα έλεγα, να μπορούμε να διαχειριστούμε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ποιος θα τη διαχειριστεί; Ποια κυβέρνηση; Ποιος πρωθυπουργός; Πώς θα ολοκληρωθεί η Συνταγματική Αναθεώρηση; Πώς θα πάμε στην Ελλάδα του 2030;» αναρωτήθηκε, για να τονίσει πως «η σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα». Χαρακτήρισε ψεύτικο το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», σημειώνοντας πως το ερώτημα που θα τεθεί προς τους ψηφοφόρους είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος».

Παράλληλα είναι σαφής ο στόχος του Κυριάκου Μητσοτάκη να αποδείξει πως η κυβέρνησή του δεν έχει απωλέσει τη μεταρρυθμιστική της δυναμική, παρότι βαδίζει προς το τέλος της δεύτερης θητείας της. Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελικό κείμενο των προτάσεων θα περιγράφει ένα συνολικό σχέδιο για την πορεία της χώρας τα επόμενα χρόνια αναδιαμορφώνοντας δομές, θωρακίζοντας τους θεσμούς, εκσυγχρονίζοντας το πλαίσιο λειτουργίας τους και θα προτείνει ένα σύγχρονο υπόδειγμα διακυβέρνησης. Η αλλαγή του τρόπου ανάδειξης της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αποσυνδέοντας τη διαδικασία από την εκάστοτε κυβέρνηση, και η καθιέρωση μιας εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αποτελούν δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Στο τραπέζι έχουν πέσει και προτάσεις για την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Το ΠΑΣΟΚ θα δεχθεί τη μεγαλύτερη πίεση από την κυβερνητική πλειοψηφία στην προσπάθεια να υπάρξει συναίνεση προκειμένου να προχωρήσει η αναθεώρηση συγκεκριμένων άρθρων. Με αυτόν τον τρόπο το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να εκμεταλλευτεί πιθανή άρνηση της Χαριλάου Τρικούπη να υπερψηφίσει στην παρούσα Βουλή τα προς αναθεώρηση άρθρα, ώστε να κερδίσει ακόμα μεγαλύτερο έδαφος στον χώρο του Κέντρου και των μετριοπαθών ψηφοφόρων.<

Παράλληλα ο Κυριάκος Μητσοτάκης με επιστολή του -με την ιδιότητα του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας- στους βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος τους καλεί να στείλουν μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου τις δικές τους προτάσεις, προκειμένου να συνδιαμορφώσουν την τελική πρόταση της ΝΔ και να ακολουθήσει η διαβούλευση με τα υπόλοιπα κόμματα. Εξάλλου οποιοδήποτε άρθρο για να αναθεωρηθεί απαιτεί την ψήφο από τουλάχιστον 180 βουλευτές είτε στην ψηφοφορία στην παρούσα Βουλή, που είναι η προτείνουσα, είτε στην επόμενη Βουλή, όποια δηλαδή προκύψει από τις εθνικές εκλογές το 2027.
Τα 6 άρθρα της Συνταγματικής Αναθεώρησης από την κυβέρνηση

Άρθρο 16: «H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση». Η αναθεώρηση του συγκεκριμένου άρθρου αποτελεί μια πάγια θέση, εδώ και δεκαετίες, της ΝΔ.
Άρθρο 30: «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται από τη Bουλή για περίοδο πέντε ετών […] Eπανεκλογή του ίδιου προσώπου επιτρέπεται μία φορά μόνο». Η εισήγηση της πλειοψηφίας θα είναι η θητεία να είναι εξαετής και να μην μπορεί να ανανεωθεί.
Άρθρο 79: «H Boυλή κατά την τακτική ετήσια σύνoδό της ψηφίζει τoν πρoϋπoλoγισμό των εσόδων και εξόδων τoυ Kράτoυς για τo επόμενo έτoς». Εδώ θα προστεθεί εδάφιο που θα προβλέπει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό.

Άρθρο 86: «Μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους». Το άρθρο δεν θα απαλειφθεί, αλλά ο ρόλος της Βουλής θα περιοριστεί, δίνοντας περισσότερο χώρο στη Δικαιοσύνη.
Άρθρο 90: «Oι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται με Προεδρικό Διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, με επιλογή μεταξύ των μελών του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου». Εδώ ο πρωθυπουργός μίλησε για «πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.
Άρθρο 103: «Oι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν». Η άρση της μονιμότητας και η σύνδεσή της με την αξιολόγηση θα είναι ίσως ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα που θα τεθούν στον δημόσιο και στον κοινοβουλευτικό διάλογο