Η φράση «Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες» είναι μία έκφραση που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον Γάλλο φιλόσοφο Βολταίρο, μία βασική μορφή του γαλλικού διαφωτισμού του 18ου αιώνα, που επηρέασε καθοριστικά όλα τα προοδευτικά ρεύματα που ακολούθησαν.
Η φράση έχει τη δική της ενδιαφέρουσα ιστορία, καθώς ο Βολταίρος δεν είπε ποτέ αυτά τα διάσημα λόγια, αν και με το νόημά τους συμφωνούσε απόλυτα. Τα λόγια ανήκουν στη Βρετανίδα συγγραφέα και βιογράφο του Βολταίρου Έβελιν Χολ και εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο βιβλίο της με τίτλο «Οι φίλοι του Βολταίρου».
Προκλήθηκαν δε στη Γαλλία του 1758 με αφορμή το βιβλίο του φιλοσόφου Ελβέτιους που είχε τίτλο «Περί πνεύματος», στο οποίο υποστήριζε ότι μοναδικό κριτήριο για τις επιλογές του ανθρώπου είναι η απόλαυση. Το βιβλίο πέρασε απαρατήρητο, όταν όμως έφτασε στα χέρια του Γάλλου βασιλιά και της Εκκλησίας προκάλεσε σάλο. Ο Ελβέτιους κατηγορήθηκε ως αιρετικός, τα βιβλία του κάηκαν σε δημόσια πυρά και χρειάστηκε να ανακαλέσει τους ισχυρισμούς του για να αποφύγει πολύ χειρότερες τιμωρίες.
Ποια ήταν τα λόγια του Βολταίρου για την υπόθεση του βιβλίου; «Ό,τι δεν έκανε ποτέ το ίδιο το βιβλίο, το έκανε η δίωξη που του ασκήθηκε», ενώ όταν άκουσε για την πυρά είπε το εξής: «Πόσο συνταρακτικά άδικο είναι να διώκουν έναν άντρα για τέτοιες ανοησίες». Κάπου εκεί η Χολ παράφρασε την άποψή του βάζοντας στο στόμα του Βολταίρου την περίφημη φράση.
Τα θυμηθήκαμε όλα αυτά ακούγοντας την απίστευτη ιστορία που διαδραματίστηκε αυτές τις ημέρες στον Βόλο, αλλά έχει πανελλαδική σημασία. Αφορμή έδωσε η ακύρωση μίας εκδήλωσης για την παγκόσμια ημέρα μνήμης για το Ολοκαύτωμα. Ομιλητής θα ήταν ο συγγραφέας και αρθρογράφος της «ΜτΚ», Σάκης Μουμτζής, προσκαλεσμένος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Βόλου.
Με το που έγινε γνωστό ποιος θα είναι ο κεντρικός ομιλητής ξεσηκώθηκαν ΕΑΜικές αντιστασιακές οργανώσεις, με το επιχείρημα ότι ο Μουμτζής στα βιβλία του δεν αναγνωρίζει το έργο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και καταφέρεται εναντίον του. Σε βοήθειά τους προσέτρεξε η καθηγήτρια του ΑΠΘ, Βασιλική Λάζου, καθώς και ο ΣΥΡΙΖΑ Βόλου, που απείλησε πως εφόσον θα είναι ο Μουμτζής ομιλητής δεν θα παραστούν στην εκδήλωση. Στη συνέχεια «κιότεψε» και ο τοπικός περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας, που ως θεσμικά συνδιοργανωτής της εκδήλωσης ζήτησε να ακυρωθεί η παρουσία του Μουμτζή.
Ο ομιλητής, που εδώ και χρόνια είναι μία φωνή που στέκεται σταθερά δίπλα στους Ισραηλίτες και τους Ισραηλινούς (αλλά ως πρώην Αριστερός τα χώνει σκληρά στην Αριστερά), σχολιάζοντας τα γεγονότα μίλησε για τον «αριστερόστροφο φασισμό που κτύπησε στον Βόλο», ενώ το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο, στην ανακοίνωσή του θύμισε ότι «οι δυνάμεις του ολοκληρωτισμού δεν έχουν διδαχθεί τίποτα από το Ολοκαύτωμα».
Ο Βολταίρος άραγε τι θα έλεγε;
