Σε κατάσταση «Red Code» η Δυτική Μακεδονία - Κλειστά και αύριο όλα τα σχολεία της Περιφέρειας
Η απόφαση έρχεται μετά την επικαιροποίηση του έκτακτου καιρικού δελτίου της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας
- Newsroom
Περισσότερους από δέκα αιώνες ζωής μετράει ένα δέντρο στο Εθνικό Πάρκο Κερκίνης, που φύτρωσε την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και έχει επιβιώσει μέσα από όλες τις ιστορικές περιόδους της περιοχής. Πρόκειται για έναν ίταμο (Taxus baccata L.), που βρίσκεται σε υψόμετρο 1125 μέτρων, έχει ύψος 23μ, περίμετρο κορμού 6,12μ και στηθιαία διάμετρο 170 εκατοστά, και μελετήθηκε από ομάδα επιστημόνων.
«Στην έρευνά μας, διαπιστώθηκε ότι η ηλικία του ανέρχεται σε 1074 έτη, καθιστώντας το το γηραιότερο δένδρο ιτάμου στην Ελλάδα, που προσδιορίστηκε με επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν γηραιότερα δέντρα στην Ελλάδα, απλώς θα πρέπει να μετρηθεί η ηλικία τους με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια», αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δασολόγος Μιχάλης Δαβής, ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα.
Ο εντοπισμός του συγκεκριμένου ιτάμου έγινε από τους Κώστα και Αντώνη Θεοδωρίδη, κατοίκους του Ακριτοχωρίου, το 2023, κατά την προσπάθεια συντήρησης τοπικών μονοπατιών. Ακολούθησαν επισκέψεις από την ομάδα μελέτης, με σκοπό τον εντοπισμό και τη διενέργεια των απαιτούμενων επιστημονικών μετρήσεων.
Μάλιστα, η δυσκολία πρόσβασης συνέβαλε στην προστασία του δέντρου για αιώνες, διατηρώντας το μακριά από ανθρώπινες παρεμβάσεις. «Η πρόσβαση στη θέση απαιτεί πεζοπορία περίπου δύο ωρών σε μονοπάτι σηματοδοτημένο, πολύ μεγάλης δυσκολίας, διαμέσου λιθοροών και χασμάτων», εξηγεί ο κ. Δαβής.
Το δέντρο ήταν γνωστό σε ελάχιστους ντόπιους και έχει την ονομασία «Αρτίτσι», που δίνει το όνομά του και στη θέση που απαντάται. Η ονομασία προέρχεται από την τουρκική ονομασία του αρκεύθου, λόγω της προέλευσης του προσφυγικού πληθυσμού, Πόντιοι τουρκόφωνοι, οι οποίοι είχαν εικόνα μόνο από άρκευθους της πατρογονικής περιοχής του Εύξεινου Πόντου.
Για τον προσδιορισμό της ηλικίας, ελήφθησαν τρία δείγματα με τρυπανίδια, τα οποία μεταφέρθηκαν στο Εργαστήριο Δασοκομίας του ΑΠΘ, και μετρήθηκε ο αριθμός και το πλάτος των ετησίων δακτυλίων σε ειδικό στερεομικροσκόπιο. Η ανάλυση των δεδομένων επιβεβαίωσε ότι ο ιτάμος μελετήθηκε σε 1074 έτη.
Ο υπεραιωνόβιος ίταμος βρίσκεται σε επικλινή θέση, σε δάσος οξιάς με σχετικά άφθονη παρουσία της φλαμουριάς. Είναι σε καλή κατάσταση, υγιές και συνεχίζει την κατά πάχος αύξηση, με βραδείς ρυθμούς.
Στη μελέτη προτείνεται η πολιτεία και οι αρμόδιοι φορείς να αναπτύξουν δράσεις για τη μέτρηση της ηλικίας των υπεραιωνόβιων δέντρων που υπάρχουν διάσπαρτα στην Ελλάδα, με χρήση επιστημονικά αποδεκτών μεθόδων και τεχνικών, με σκοπό την ανάδειξη της πολύτιμης φυσικής κληρονομιάς. Επισημαίνεται ότι πρέπει να ενταχθούν στο Δίκτυο Μνημειακών Δέντρων της Ευρώπης (MONUMENTAL TREES) και να εφαρμοστούν κατάλληλα δασοκομικά μέτρα για τη διατήρηση του οικοτόπου του είδους.
Την εργασία, με τίτλο «Οικολογική αξιολόγηση του υπερ-χιλιετούς ιτάμου και του περιβάλλοντος οικοσυστήματος στην περιοχή Αρτίτσι στο όρος Μπέλλος», υπογράφουν οι Πέτρος Γκανάτσας, Μαριάνθη Τσακαλδήμη και Λυδία Μαρία Πεταλούδη από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Εργαστήριο Δασοκομίας, και ο Μιχάλης Δαβής, δασολόγος στο Εθνικό Πάρκο Λίμνης Κερκίνης, Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας, Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
