Πρύτανης ΑΠΘ: Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει διεθνής εκπαιδευτικός προορισμός

- Newsroom

 Το δημόσιο Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ένας εκπαιδευτικός θεσμός, άλλα ένας από τους βασικούς παράγοντες ισχύος της κοινωνίας μας, τόνισε ο πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καθ. Κυριάκος Αναστασιάδης πραγματοποιώντας την κεντρική ομιλία στην τελετή έναρξης του 10ου Συνεδρίου Εκπαίδευσης και Έρευνας, το Σάββατο 28 Μαρτίου 2026, στην Αλεξανδρούπολη.

   «Στις σύγχρονες κοινωνίες η ισχύς δε μετριέται μόνο με οικονομικούς δείκτες ή στρατιωτικές δυνατότητες. Μετριέται κυρίως σε γνώση, έρευνα και καινοτομία. Και σε αυτούς τους τομείς, το δημόσιο Πανεπιστήμιο είναι ο βασικός πρωταγωνιστής», ανέφερε ο κ.Αναστασιάδης, επισημαίνοντας ότι «στην Ελλάδα περίπου το μισό ανθρώπινο δυναμικό της έρευνας βρίσκεται και παράγεται στα Πανεπιστήμια -- επιστημονικές δημοσιεύσεις, διεθνείς συνεργασίες, ερευνητικά προγράμματα, νέοι επιστήμονες που διακρίνονται σε όλο τον κόσμο» και ότι «το πρόβλημά μας δεν είναι η ποιότητα της ελληνικής έρευνας, αλλά η οργάνωση του οικοσυστήματος γνώσης, η έλλειψη ενιαίας στρατηγικής».

   «Αν ακούσει κανείς μόνο τον δημόσιο θόρυβο, θα πιστέψει ότι το ελληνικό Πανεπιστήμιο βρίσκεται σε διαρκή κρίση. Ότι είναι εγκλωβισμένο στη γραφειοκρατία, στην υποχρηματοδότηση, στην υποστελέχωση, στις αντιφάσεις του συστήματος και του θεσμικού πλαισίου. Κι όμως, όποιος περπατήσει μέσα στα εργαστήρια, στις βιβλιοθήκες, στα αμφιθέατρα, στις αίθουσες διδασκαλίας των ελληνικών Πανεπιστημίων θα δει κάτι τελείως διαφορετικό. Θα δει μια τεράστια, συχνά αθέατη δύναμη. Μια δύναμη ανθρώπων που διδάσκουν, που ερευνούν, που δημιουργούν γνώση, που εκπαιδεύουν τις επόμενες γενιές επιστημόνων», παρατήρησε, προσθέτοντας ότι «το Πανεπιστήμιο δεν παράγει μόνο επιστήμη, παράγει αυτούς που θα διαμορφώσουν την κοινωνία των επόμενων δεκαετιών --γιατρούς, μηχανικούς, επιστήμονες, εκπαιδευτικούς, ερευνητές, επιχειρηματίες [...]διαμορφώνει πρότυπα σκέψης, διδάσκει την αμφισβήτηση, διδάσκει την τεκμηρίωση, διδάσκει την ελευθερία της γνώμης» και «σε μια εποχή υπερπληροφόρησης και σύγχυσης, αυτή η λειτουργία είναι πιο κρίσιμη από ποτέ».

   Αναλύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το δημόσιο πανεπιστήμιο στάθηκε ιδιαίτερα στην ομαλή ένταξη της τεχνολογίας και τη μετατροπή της γνώσης σε δύναμη για την κοινωνία. «Η τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά εργαλεία, τα εικονικά εργαστήρια μεταμορφώνουν τον τρόπο που διδάσκουμε και μαθαίνουμε. Αλλά ας είμαστε σαφείς: η τεχνολογία και η ψηφιοποίηση δεν υποκαθιστά το Πανεπιστήμιο. Το ενισχύει. Γιατί το Πανεπιστήμιο δεν είναι απλώς μετάδοση πληροφορίας. Είναι κοινότητα γνώσης. Είναι ο χώρος όπου η πληροφορία μετατρέπεται σε κατανόηση», είπε.

   Μια άλλη πρόκληση -και μεγάλη ανάγκη- για το δημόσιο Πανεπιστήμιο, όπως πρόσθεσε, είναι η ουσιαστική εξωστρέφειά του. «Δεν πρέπει να φοβόμαστε τη διεθνή κινητικότητα των επιστημόνων. Αντίθετα, πρέπει να ενισχύσουμε αυτό που ονομάζουμε brain circulation. Να μπορούν οι νέοι επιστήμονες να φεύγουν για σωστούς λόγους, να αποκτούν εμπειρία, αλλά και να επιστρέφουν. Και να μπορούν, επίσης, φοιτητές και ερευνητές από όλο τον κόσμο να επιλέγουν την Ελλάδα», τόνισε, ενώ εστίασε ως σημαντική πρόκληση και στη δημογραφική συρρίκνωση, σημειώνοντας ότι «οι φοιτητές στην Ελλάδα θα μειωθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια».

   «Απέναντι σε όλες τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το δημόσιο Πανεπιστήμιο έχουμε δύο επιλογές: να μείνουμε ακίνητοι ή να κινηθούμε με τόλμη. Προσωπικά πιστεύω στο δεύτερο. Οφείλουμε να φέρουμε τη λειτουργία του Πανεπιστημίου στη γενιά των φοιτητών και φοιτητριών μας -την Gen Z σήμερα και την Gen A αύριο. Οφείλουμε να κάνουμε πιο ελκυστική τη φοιτητική τους εμπειρία. Οφείλουμε να επενδύσουμε σοβαρά ως χώρα στη διεθνοποίηση και την αναπροσαρμογή της ανώτατης εκπαίδευσης στις σύγχρονες συνθήκες, όχι ως πολυτέλεια αλλά ως εθνική στρατηγική επιλογή», υπογράμμισε, εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι «η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει διεθνής εκπαιδευτικός προορισμός» και «η χώρα μας μπορεί να φιλοξενεί φοιτητές από όλο τον κόσμο -όχι μόνο τουρίστες και επισκέπτες, αλλά νέους ανθρώπους που έρχονται εδώ για να σπουδάσουν, να ερευνήσουν, να δημιουργήσουν».

   «Η δημόσια συζήτηση για το Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα είναι συχνά παράδοξη. Μιλάμε πολύ για τα προβλήματα του Πανεπιστημίου, εγώ θα έλεγα για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει! Αναδεικνύουμε, όμως, και προβάλλουμε ελάχιστα τις επιτυχίες του. Το δημόσιο Πανεπιστήμιο δεν είναι το πρόβλημα της Ελλάδας. Είναι μέρος της λύσης, γιατί αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας. Δεν είναι απλώς ένας θεσμός εκπαίδευσης, είναι σημαντική εθνική υποδομή. […] Το Πανεπιστήμιο δεν είναι ούτε μόνο κτίρια ούτε μόνο θεσμοί. Είναι οι άνθρωποί του. Είναι η νέα γενιά -των φοιτητών και φοιτητριών του- που αποτελούν τη συνέχεια, το μέτρο του μέλλοντος και το μεγάλο στοίχημα της χώρας μας. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός γνώσης, έρευνας και πολιτισμού. Και όσο παραμένει ζωντανός, δημιουργικός και ανοιχτός στον κόσμο, θα συνεχίσει να φωτίζει όχι μόνο αυτό αλλά και το μέλλον της κοινωνίας», κατέληξε ο πρύτανης του ΑΠΘ.