Ο Αποστόλης Καλόφας ήταν ένας από τους 200 που εκτέλεσαν οι ναζί, την Πρωτομαγιά του 1944 στο σκοπευτήριο της Καισαριανή. Η ανηψιά του, Άννα Καλόφα μεγάλωσε έχοντας ως πρότυπο ζωής τον θείο της, τον μικρότερο αδελφό του πατέρα της, κι ας μην τον γνώρισε ποτέ. «Φυλακίστηκε για τις ιδέες του, που αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας και τελικά έδωσε τη ζωή του για την πατρίδα» λέει στο emakedonia.gr.
Από το περασμένο Σάββατο, που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο οι φωτογραφίες-ντοκουμέντα, που τραβήχτηκαν λίγα λεπτά πριν τον τουφεκισμό, η κ. Καλόφα νιώθει απίστευτη συγκίνηση. «Νιώθω ρίγος, ανατριχίλα. Ο θείος μου ήταν πρότυπο για εμένα. Είμαι συγκλονισμένη» λέει, παρότι δεν έχει αναγνωρίσει τον θείο της στις φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν.
«Έχουμε μια φωτογραφία του θείου μου πριν πάει φαντάρος και φυλακιστεί για περίπου επτά χρόνια. Οι άνθρωποι αυτοί πέρασαν πολλές κακουχίες, δεν είναι εύκολο να τους αναγνωρίσεις», λέει. Στα πρόσωπα των ανθρώπων που αποτύπωσε ο φωτογραφικός φακός λίγο πριν βρουν τον θάνατο από τη σφαίρα του εχθρού, βλέπει όλη την οικογενειακή της ιστορία. Καθώς μας διηγείται τα όσα ξέρει για τη ζωή του, η κ. Καλόφα νιώθει ότι εκπληρώνει ένα χρέος στη μνήμη του.
Ήταν ένα διαφορετικό παιδί
Γιος του Πέτρου και της Αγγελικής Καλόφα, αγροτών από την Προσοτσάνη Δράμας, ο Απόστολος ήταν ένα από τα πέντε παιδιά της οικογένειας, μαζί με τον Γιώργο, τον Αριστείδη, την Ελενη και τη Λαμπρινή. «Ήταν ο μικρότερος αδερφός του μπαμπά μου, Γιώργου, τον οποίο έχασα όταν ήμουν δέκα ετών. Για το θείο μου μού μίλησε αργότερα η μητέρα μου. Γνωριζόταν από παιδιά με τον Αποστολή, ζούσαν στην ίδια γειτονιά, έμπαινε στο σπίτι τους. Από ό,τι μου είπε η μαμά μου, ήταν ένα παιδί διαφορετικό από τα άλλα, ήταν συνεσταλμένος, του άρεσε το διάβασμα, διάβαζε πάρα πολύ. Η οικογένεια του δεν ήταν αριστερή, δεν υπήρχε παράδοση πριν από αυτόν. Οι φίλοι και οι συναναστροφές του τον επηρεάσανε και εντάχθηκε στην αριστερά, γιατί σε αυτή την ιδεολογία βρήκε αυτό που ήθελε» λέει.
Η πιθανότερη χρονολογία γέννησης του Αποστολή Καλόφα είναι το 1918. Όταν κατατάχθηκε στο στρατό για να εκτελέσει τη θητεία του, γύρω στο 1936-1937, «κάποιος τον κάρφωσε για τα πολιτικά του φρονήματα. Αρνήθηκε να κάνει τη δήλωση μετανοίας και τον εκτόπισαν στην Ανάφη. Από ό,τι μου έλεγε η μικρή του αδερφή, τότε οι φυλακισμένοι ζήτησαν να πολεμήσουν στον πόλεμο του '40 αλλά δεν τους αποφυλάκισαν...».
«Πεθαίνω για τα ιδανικά του ΕΑΜ»
Όταν εισέβαλαν στην Ελλάδα οι Γερμανοί, μεταφέραν στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου τους κομμουνιστές που η δικτατορία του Μεταξά είχε εκτοπίσει στην Ακροναυπλία και τα νησιά. Εκεί μεταφέρθηκε και ο Αποστόλης, όπου είχε την ευκαιρία να τον επισκεφτεί μία φορά ο μεγάλος του αδελφός, Γιωργος Καλόφας, πατέρας της Άννας «Ο πατέρας μου είχε πει στη μητέρα μου ότι ο θείος Αποστολής του είπε ότι δεν μετανιώνει κι ό,τι θα πεθάνει για τις ιδέες του» . Την Πρωτομαγιά του 1944 ο Αποστολής Καλόφας εκτελέστηκε από τους ναζί, μαζί με άλλους 199 συντρόφους του. Ήταν 26 ετών περίπου.
Τη δεκαετία του '80 η εφημερίδα ΕΘΝΟΣ κατέγραψε μαρτυρία του Μανώλη, ενός μάγειρα στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, που γνωρίσει τον Αποστολή. Τον περιγράφει ως εξής: «ένας σεμνός νεολαίος από την Προσοτσάνη της Δράμας, σοβαρός και λιγόλογος» Φεύγοντας, ο Αποστολής του είπε: «Πες στους δικούς μου ότι πεθαίνω, αν θα ζήσεις και εσύ, και να΄ναι περήφανοι για μένα. Πεθαίνω για τα ιδανικά που μας έμαθε να αγαπάμε το ΕΑΜ».
«Μέχρι τη δεκαετία του '80 η μαμά μου φοβόταν να μιλήσει»
«Αυτή είναι η μοίρα των σεμνών και αφανών ηρώων, να μην τους μνημονεύει κανείς», έλεγε για τον Αποστολή ο μάγειρας του στρατοπέδου Χαϊδαρίου. Δεν ήταν όμως μόνο αυτός ο λόγος που δεν μνημονευόταν το όνομα του νεαρού κομμουνιστή, στη μεταπολεμική και μετεμφυλιακή Ελλάδα... «Μέχρι τη δεκαετία του '80 η μαμά μου φοβόταν να μιλήσει για αυτά τα πράγματα, πόσο μάλλον να δηλώνει και περήφανη. Όμως εγώ από τα χρόνια του λυκείου άρχισα να ψάχνω, να ρωτάω. Όταν μιλούσα για τον θείο, η μαμά μου έλεγε "σώπα... Κι εσύ σαν κι αυτόν (σ.σ. τον Αποστολή) είσαι. Ευτυχώς εσύ δεν ζεις σε εκείνη την εποχή...". Ήμουν πάντα περήφανη για τον θείο μου. Ποτέ δεν το έκρυψα. Ήταν πρότυπο μου, χάραξε τον δρόμο της ζωής μου».
«Ντρέπομαι για κάποια σχόλια»
Από την ημέρα που έγινε γνωστό ότι φωτογραφίες από τους 200 της Καισσαριανής βγήκαν σε δημοπρασία στο ebay και άρχισαν να αναδημοσιεύονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η κ. Καλόφα είναι κολλημένη στον υπολογιστή της, μήπως διαβάσει κάτι νεότερο, μήπως δει κάποια φωτογραφία και αναγνωρίσει τον ήρωα της. «Έρχονται σωρηδόν οι ειδοποιήσεις από δημοσιεύσεις στο Facebook. Δυστυχώς διαβάζω και κάποια σχόλια του τύπου "έκαναν και κάτι καλό οι Γερμανοί, καλά τους κάναν τα κουμούνια". Εγώ είμαι αποστασιοποιημένη κομματικά, αλλά βλέπω ένα φανατισμό και κάποιους χαρακτηρισμούς που πραγματικά με κάνουν και ντρέπομαι, γιατί ακόμα και τη σημερινή εποχή υπάρχει ακόμα ο διχασμός που έχει καταστρέψει την Ελλάδα. Αυτοί οι άνθρωποι πέθαναν όρθιοι. Δώσαν την ζωή τους για την πατρίδα τους. Θα μπορούσαν να είχαν υπογράψει και να γλιτώσουν τη ζωή τους.Η τελευταία τους λέξη ήταν "Ζητώ η Ελλάδα". Στήθηκαν σε έναν τοίχο με λεβεντιά και τίμησαν τη χώρα τους. Οι φωτογραφίες αυτές ήταν ένα οφειλόμενο μνημόσυνο της κοινωνίας μας προς αυτούς τους ανθρώπους».
