Παιδικό Χωριό SOS στο Πλαγιάρι: Το σιωπηλό Πάσχα των παιδιών που ζουν με την απουσία

Εργαζόμενοι του οργανισμού μιλούν για τις δυσκολίες και τις ανάγκες των παιδιών που μεγαλώνουν σε ένα διαφορετικό περιβάλλον

Το βράδυ της Ανάστασης, λίγο πριν ακουστεί το «Χριστός Ανέστη», ο χρόνος μοιάζει να παγώνει. Τα παιδιά στέκονται σιωπηλά, κρατώντας τις λαμπάδες τους, τα βλέμματά τους στραμμένα στην αναμμένη φλόγα. Λίγες ώρες νωρίτερα, κάποια από αυτά γελούσαν βάφοντας κόκκινα αυγά. Άλλα βοηθούσαν στο στρώσιμο του τραπεζιού, ενώ μερικά στέκονταν για λίγο πιο πίσω, παρατηρώντας. Οι κινήσεις τους είναι γνώριμες, σχεδόν τελετουργικές και όμως, πίσω από αυτές κρύβεται μία διαδρομή που δεν μοιάζει με των περισσότερων παιδιών.

Για πολλούς, το Πάσχα είναι συνυφασμένο με το πατρικό σπίτι, τις φωνές συγγενών, τη σιγουριά της οικογένειας. Για τα παιδιά που ζουν στο Παιδικό Χωριό SOS στο Πλαγιάρι Θεσσαλονίκης, όμως, οι ημέρες αυτές έχουν ένα διπλό πρόσωπο. Από τη μία, η προσμονή της γιορτής και η συμμετοχή στην προετοιμασία. Από την άλλη, μία σιωπηλή απουσία που γίνεται πιο έντονη αυτές τις μέρες. Οι γονείς, οι συγγενείς, μία ζωή που για διαφορετικούς λόγους διακόπηκε νωρίς.

Είναι παιδιά που έχουν βιώσει δύσκολες καταστάσεις, που έχουν έρθει αντιμέτωπα με την παραμέληση, την κακοποίηση ή την απώλεια. Παιδιά που μεγάλωσαν πιο γρήγορα απ’ όσο θα έπρεπε. Και τώρα, μέσα σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, προσπαθούν να ξαναχτίσουν την έννοια της ασφάλειας και της αγάπης. Το Πάσχα, περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο, φέρνει στην επιφάνεια αυτή τη δυσκολία. Την ανάγκη να νιώσουν ότι ανήκουν κάπου, ακόμη και όταν λείπουν οι άνθρωποι που θα έπρεπε να είναι δίπλα τους.

Στο Παιδικό Χωριό SOS στο Πλαγιάρι, η γιορτή δεν είναι δεδομένη. Είναι μία συλλογική προσπάθεια να μετατραπεί η απουσία σε παρουσία. Να αποκτήσουν τα παιδιά εικόνες που θα θυμούνται όπως ένα τραπέζι γεμάτο κόσμο, μία αγκαλιά που, έστω και διαφορετικά, μοιάζει με οικογένεια.

«Δίνουμε την ψυχή μας σε αυτά τα παιδιά»

Το Παιδικό Χωριό SOS στο Πλαγιάρι λειτουργεί από το 1997 και σήμερα φιλοξενεί 20 παιδιά, ηλικίας από 10 έως 18 ετών που ζουν σε 4 σπίτια, σε ένα περιβάλλον που θυμίζει οικογένεια και όχι ίδρυμα. Μοιρασμένα στις αντίστοιχες ηλικιακές ομάδες, τα παιδιά μεγαλώνουν μαζί με τις Μητέρες και τις Θείες SOS, εργαζόμενες που είναι επιφορτισμένες με την 24ωρη φροντίδα τους.

Για τη Γεσθημανή Αγγέλογλου, η διαδρομή μέχρι να φτάσει εδώ δεν ήταν προδιαγεγραμμένη. Πριν από 14 χρόνια πέρασε για πρώτη φορά την πύλη του Χωριού, αφού προσλήφθηκε στη θέση της Μητέρας SOS.

«Η απόφαση για να ξεκινήσω να κάνω αυτό το επάγγελμα δεν ήταν εύκολη γιατί δεν ήξερα τι θα αντιμετωπίσω. Σκέφτηκα να το δοκιμάσω και έτσι μέρα με τη μέρα άρχισα να αγαπάω αυτή τη δουλειά» λέει μιλώντας στη «ΜτΚ».

Στην αρχή, όπως θυμάται, όλα έμοιαζαν απαιτητικά. Τα παιδιά δεν ανοίγονταν εύκολα, οι ιστορίες τους ήταν βαριές και οι σιωπές τους ακόμα πιο δύσκολες. «Μου πήρε περίπου δύο χρόνια για να καταλάβω το μέγεθος του έργου που γίνεται σε αυτό το μέρος και το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι πρόκειται για λειτούργημα», εξηγεί.

Σήμερα, στο σπίτι της, που βρίσκεται μέσα στις εγκαταστάσεις του Χωριού, ζουν έξι έφηβοι, ηλικίας από 13 έως 18 ετών. Μία καθημερινότητα γεμάτη ένταση, τρυφερότητα, συγκρούσεις και μικρές νίκες. «Μαζί με τον παιδαγωγό προσπαθώ να φροντίσω αυτά τα παιδιά και να τους μεταβιβάσω κάποιες βασικές αρχές και αξίες. Όλα αυτά γίνονται καθαρά από μητρικό ένστικτο», λέει.

Ο ρόλος της δεν περιορίζεται σε μία τυπική φροντίδα. Είναι παρούσα όλο το 24ωρο, σε κάθε μικρή ή μεγάλη στιγμή. «Μπορεί να πληρωνόμαστε γι’ αυτή τη δουλειά όμως αναπτύσσουμε μία σχέση γονέα παιδιού αφού περνάμε πολλά εικοσιτετράωρα μαζί. Δίνουμε την ψυχή μας σε αυτά τα παιδιά και θέλω να πιστεύω ότι με νιώθουν ως μητέρα».

«Οι γιορτές είναι επώδυνες για τα παιδιά»

Ο δεσμός μεταξύ μητέρας και παιδιού που αναπτύσσεται στο χωριό δεν σπάει εύκολα. «Ακόμα και τα παιδιά που ενηλικιώνονται και φεύγουν από το Χωριό γυρνάνε και πάλι για να μοιραστούν σκέψεις και προβληματισμούς», σημειώνει. Κάποια επιστρέφουν ακόμη και για τις γιορτές, επιλέγοντας να περάσουν το Πάσχα εκεί όπου ένιωσαν για πρώτη φορά ασφάλεια.

«Οι μέρες του Πάσχα είναι λίγο δύσκολες για όλους μας. Οι γιορτές είναι επώδυνες γι’ αυτά τα παιδιά γιατί τους λείπουν οι δικοί τους άνθρωποι. Αυτά τα παιδιά έχουν ζωγραφισμένα στο πρόσωπό τους ένα μεγάλο γιατί. Και όμως, μέσα από τη συλλογική προσπάθεια, κάτι αλλάζει».

Τη Μεγάλη Πέμπτη βάφουν μαζί τα αυγά. Τη Μεγάλη Παρασκευή συμμετέχουν στην Περιφορά του Επιταφίου. Το βράδυ της Ανάστασης στέκονται δίπλα-δίπλα. Και την Κυριακή, γύρω από το τραπέζι, γεμίζουν τον χώρο με φωνές.

«Φυσικά δεν μπορεί να λείπει και το σούβλισμά του αρνιού. Έτσι στήνεται μία μεγάλη πατροπαράδοτη οικογενειακή γιορτή. Αυτό που μας δίνουν είναι αγάπη και αυτή είναι και η μεγαλύτερη ανταμοιβή μας».

Προσμονή για το οικογενειακό τραπέζι

Κάθε Πάσχα, στο Πλαγιάρι, το φως δεν έρχεται μόνο από τις λαμπάδες. Έρχεται από τις σχέσεις, τις αγκαλιές και την προσπάθεια να ξαναγραφτεί, έστω και αλλιώς, η έννοια της οικογένειας για αυτά τα παιδιά.

«Κάθε χρόνο υπάρχει μεγάλη προσμονή για τις γιορτές. Προσπαθούμε να περνάμε αυτές τις μέρες όσο γίνεται πιο οικογενειακά», λέει ο διευθυντής του Παιδικού Χωριού SOS, Ηλίας Δροσάκης. Το χωριό ανοίγει, γεμίζει κόσμο, φωνές και μυρωδιές. Στην πλατεία στήνεται ένα μεγάλο γλέντι. Συγγενείς και φίλοι των εργαζομένων, αλλά και άνθρωποι που έχουν συνδεθεί με το Χωριό, γίνονται για λίγο μία μεγάλη παρέα. «Ο χώρος γεμίζει με αρκετούς συγγενείς και φίλους των εργαζομένων αλλά και των παιδιών που επιλέγουν να περάσουν τις γιορτινές αυτές μέρες μαζί μας», σημειώνει.

Για κάποια παιδιά, υπάρχει και η πιθανότητα να συναντήσουν τους βιολογικούς τους γονείς. Όμως αυτές οι στιγμές είναι περιορισμένες και συχνά περίπλοκες. «Τέτοιες περιπτώσεις είναι λίγες», εξηγεί, καθώς πολλοί συγγενείς αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και δεν μπορούν να έρθουν σε επαφή με τα παιδιά τους καθώς δημιουργούνται προβλήματα.

Ανάγκη για ουσιαστική φροντίδα

Η καθημερινότητα των παιδιών έχει να κάνει κυρίως με την παρουσία τους όχι μόνο εντός αλλά και εκτός των εγκαταστάσεων. «Τα σχολεία, τα φροντιστήρια και οι δραστηριότητες που κάνουν βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Πλαγιαρίου», αναφέρει ο διευθυντής του Παιδικού Χωριού SOS. «Στόχος είναι να ζουν όσο το δυνατόν πιο φυσιολογικά, να κοινωνικοποιούνται και να δημιουργούν σχέσεις εκτός του χωριού».

Ωστόσο, το παρελθόν τους δεν παύει να τα ακολουθεί. «Τα παιδιά που φιλοξενούνται στο χωριό έχουν βιώσει δύσκολες καταστάσεις και αντιμετωπίζουν ένα δύσκολο παιδικό τραύμα», τονίζει. Κακοποίηση, παραμέληση, εξαρτήσεις, ψυχικά νοσήματα ή ακόμη και εμπειρίες πολέμου είναι μερικοί από τους λόγους που τα οδήγησαν εκεί. «Αυτό είναι κάτι που μεγαλώνει και τις ανάγκες τους για παροχή φροντίδας».

Παράλληλα, το χωριό συνεχίζει να λειτουργεί χάρη και στη στήριξη της κοινωνίας. «Δεν υπάρχουν σταθερές κρατικές επιχορηγήσεις και έτσι το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών καλύπτεται από δωρεές», τονίζει ο κ. Δροσάκης επισημαίνοντας τις ανάγκες για τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης.

Loader
ESPA