Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη που αγαπά την όπερα, όμως εδώ και χρόνια δεν διαθέτει τη μόνιμη στέγη που θα επέτρεπε στο λυρικό θέατρο να έχει σταθερή παρουσία στην πολιτιστική της ζωή. Σε αυτό το κενό, πρωτοβουλίες που φέρνουν μεγάλες παραγωγές στο κοινό της πόλης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Μια τέτοια σημαντική καλλιτεχνική στιγμή αποτελεί η παρουσίαση της όπερας «Μποέμ» του Giacomo Puccini στο Φεστιβάλ Επταπυργίου, από το Κέντρο Πολιτισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Πρόκειται για τη μεγάλη παραγωγή του φεστιβάλ για το 2026, μια φιλόδοξη καλλιτεχνική προσπάθεια που συγκεντρώνει περίπου 180 καλλιτέχνες και συνεργάτες, οι οποίοι εργάζονται ήδη εδώ και μήνες για την υλοποίησή της.
Όπως τονίζει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ και σκηνοθέτης της παράστασης Θανάσης Κολαλάς, δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη παράσταση αλλά για μια ουσιαστική πολιτιστική δήλωση: ότι η Θεσσαλονίκη μπορεί να δημιουργεί μεγάλες λυρικές παραγωγές, σχεδιασμένες και υλοποιημένες εδώ, με υψηλή ποιότητα αλλά και προσιτό εισιτήριο για το κοινό.
Γιατί η «Μποέμ»
Η επιλογή του έργου δεν είναι τυχαία. Η «Μποέμ» αποτελεί μία από τις πιο αγαπημένες όπερες του παγκόσμιου λυρικού ρεπερτορίου και παραμένει σταθερά στο πρόγραμμα μεγάλων λυρικών θεάτρων σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, στη Θεσσαλονίκη έχει να παρουσιαστεί για περισσότερα από είκοσι χρόνια.
«Μουσικά πρόκειται για ένα από τα κορυφαία έργα του Πουτσίνι», επισημαίνει ο Θανάσης Κολαλάς, υπενθυμίζοντας μάλιστα πως ο σπουδαίος μαέστρος Arturo Toscanini είχε πει όταν είδε την παρτιτούρα ότι «ακόμη και μία μόνο σκηνή αυτής της όπερας θα αρκούσε για να μείνει ο Πουτσίνι στην ιστορία».
Πέρα όμως από τη μουσική του αξία, το έργο συγκινεί και για τη δραματουργία του. Μέσα σε λιγότερο από δύο ώρες ξεδιπλώνεται η ιστορία ενός παθιασμένου αλλά τραγικού έρωτα, στο περιβάλλον μιας παρέας νέων καλλιτεχνών που μοιράζονται τη φτώχεια, τα όνειρα και την ένταση της νιότης. Με σχεδόν κινηματογραφική μουσική γραφή, ο Πουτσίνι αποτυπώνει τη φιλία, τον έρωτα, τα όνειρα αλλά και την απώλεια.
Διεθνές καστ και μεγάλη καλλιτεχνική ομάδα
Η παραγωγή φέρνει στη σκηνή μια μεγάλη καλλιτεχνική ομάδα. Στο πιτ θα βρίσκεται η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Γιώργου Βράνου.
Τους βασικούς ρόλους ερμηνεύει διεθνές καστ: η Άννα Στυλιανάκη στον ρόλο της Μιμί, ο Derio Di Vietri ως Ροντόλφο, ο Gangsoon Kim ως Μαρτσέλο, ο Davide Procaccini ως Κολίν, η Μαρία Κωστράκη ως Μουσέτα και ο Armando Puklavec ως Αλτσιντόρο.
Τους έντεκα βασικούς ρόλους πλαισιώνουν τρεις μεγάλες χορωδίες της πόλης:
η Μικτή Χορωδία Θεσσαλονίκης της Μαίρη Κωνσταντινίδου, η Χορωδία του Πανεπιστήμιο Μακεδονίας υπό τη διεύθυνση της Μαρία Έμμα Μελιγκοπούλου και η Χορωδία του Ιερού Ναού Αγίων Κυρίλλου & Μεθοδίου Θεσσαλονίκης. Συνολικά περίπου 90 χορωδοί θα ζωντανέψουν επί σκηνής τη βοή και την ενέργεια των δρόμων του Παρισιού, πλαισιωμένοι από ηθοποιούς θεατρικών εργαστηρίων.
Στην καλλιτεχνική ομάδα συμμετέχουν επίσης η Πέννη Ντάνη στον σχεδιασμό κοστουμιών, ο Σαράντος Ζουρντός στους φωτισμούς, οι Δημήτρης Νέπκας και Κώστας Κατσούλης στο πιάνο – διδασκαλεία, η Κυβέλη Χατζώκου Λυμπέρη ως βοηθός σκηνογράφου–ενδυματολόγου και ο Rui Jin Ma ως βοηθός μαέστρου.
Συνολικά, μαζί με τα μέλη της ορχήστρας και τους τεχνικούς της παραγωγής, η ομάδα φτάνει τους 180 συντελεστές, που εργάζονται για το εγχείρημα από τον περασμένο Νοέμβριο.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΟΛΑΛΑΣ
Μια «Μποέμ» σχεδόν στο σήμερα
Η σκηνοθετική προσέγγιση του Θανάση Κολαλά βασίζεται στον σεβασμό στο μουσικό και θεατρικό κείμενο, χωρίς όμως να διστάζει να φέρει την ιστορία πιο κοντά στο σήμερα.
Η δράση μεταφέρεται σε ένα σύγχρονο περιβάλλον: μια φτωχική σοφίτα με μια απλή σόμπα αλογόνου, ένα κλαμπ με φώτα νέον και ένας παρακμιακός δρόμος με κατεβασμένα ρολά συνθέτουν το σκηνικό όπου κινούνται οι ήρωες της ιστορίας. Έξι νέοι ρομαντικοί καλλιτέχνες παλεύουν με τη φτώχεια, τα όνειρα και την πραγματικότητα της ζωής, σε μια αφήγηση που μιλά για το απότομο πέρασμα από την ανεμελιά της νιότης στη σκληρή ενηλικίωση.
Ανάλογη είναι και η λογική των κοστουμιών, τα οποία αναδεικνύουν τη φτώχεια και τις δυσκολίες των πρωταγωνιστών, σε έντονη αντίθεση με τον κόσμο των εύπορων Παριζιάνων που τους περιβάλλει.
Παραστάσεις και στόχος
Οι παραστάσεις θα δοθούν στις 17, 23, 25 και 29 Ιουνίου και την 1η Ιουλίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επταπυργίου.
Για τον Θανάση Κολαλά, όμως, η σημασία της παραγωγής ξεπερνά το ίδιο το καλλιτεχνικό γεγονός. Όπως υπογραμμίζει, η δημιουργία μιας όπερας στην πόλη ενεργοποιεί δεκάδες επαγγελματίες - από μουσικούς και τραγουδιστές μέχρι τεχνίτες, μοδίστρες, ξυλουργούς και προμηθευτές - ενισχύοντας την τοπική πολιτιστική και οικονομική ζωή.
Παράλληλα, στόχος είναι το κοινό να φύγει από την παράσταση με μια διαφορετική ματιά για την όπερα. «Θέλουμε να δημιουργούμε παραγωγές που συγκινούν και μαγνητίζουν τον θεατή», σημειώνει, «ώστε να πλησιάσει ένα είδος τέχνης που συχνά δεν έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει».
Ένα στοίχημα για την πόλη
Σε μια πόλη με βαθιά μουσική παράδοση αλλά περιορισμένες δυνατότητες για συστηματική παρουσία του λυρικού θεάτρου, η φετινή «Μποέμ» στο Φεστιβάλ Επταπυργίου επιχειρεί να αποδείξει ότι η Θεσσαλονίκη μπορεί να δημιουργεί μεγάλες λυρικές παραγωγές.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα της παράστασης: ότι η όπερα δεν είναι απλώς ένα φιλοξενούμενο γεγονός, αλλά μια ζωντανή καλλιτεχνική διαδικασία που μπορεί να γεννιέται και να εξελίσσεται μέσα στην ίδια την πόλη.
