Νέος Κώδικας: Φρένο σε «αυτοσχέδιες» ορκωμοσίες αιρετών και πιο αυστηρό πλαίσιο για την επιβολή αργίας

Οι ορκωμοσίες των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα (δημάρχων, κοινοταρχών και συμβούλων) καθιερώθηκαν θεσμικά από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και τις πρώτες δημοτικές εκλογές το 1835, υπό την αντιβασιλεία του Όθωνα, καθώς ο θρησκευτικός όρκος αποτελούσε απαράβατο όρο για την ανάληψη κάθε δημόσιου λειτουργήματος. Το σύστημα της Τ.Α αναμόρφωσε το 1912 ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ενώ το 2010 καθιερώθηκε και ο πολιτικός όρκος, με τον Νόμο του «Καλλικράτη», δίνοντας πλέον τη δυνατότητα στους αιρετούς να επιλέξουν ανάμεσα σε θρησκευτικό ή πολιτικό όρκο. Ο Γιώργος Καμίνης μάλιστα ήταν ο πρώτος δήμαρχος Αθηναίων στην ιστορία που έδωσε πολιτικό όρκο τον Δεκέμβριο του 2010.

Περίπου δυο αιώνες μετά, τον απαράβατο όρο του όρκου για την ανάληψη δημόσιου αξιώματος παραβίασε δημοτικός σύμβουλος της Αθήνας, από την παράταξη «Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα», αφού αντί του τυπικού όρκου έδωσε όρκο «αγώνα» για την «υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζόμενων, ντόπιων και μεταναστών, για την ανατροπή της βάρβαρης επίθεσης κυβέρνησης – κεφαλαίου - Ε.Ε. και του ιμπεριαλισμού».

Η κίνηση αυτή προκάλεσε σάλο στους κόλπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, εξαγριώνοντας και τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη που σχολιάζοντας την ορκωμοσίας δήλωσε ότι «όλο αυτό είναι πραγματικά εξοργιστικό». Χαρακτήρισε φαιδρό πρόσωπο της «Ανταρσία» τον δημοτικό σύμβουλο που «εξευτελίζει την ορκωμοσία στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων λέγοντας όλες αυτές τις ανοησίες αντί για τον όρκο στο Σύνταγμα και τους νόμους της Ελληνικής Δημοκρατίας».

Το περιστατικό στον Δήμο της Αθήνας θορύβησε και το υπουργείο Εσωτερικών με τον υπουργό Θεόδωρο Λιβάνιο, να έχει προβεί ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, στις αναγκαίες πειθαρχικές έρευνες, προκειμένου να εξεταστεί το αν εκπέσει του αξιώματός του ο δημοτικός σύμβουλος της «ΑΝΤΑΡΣΥΑ».

Χαμός και στα social media

Και επειδή το βίντεο της επίμαχης ορκωμοσίας αναρτήθηκε στα social media, αναμενόμενο ήταν να ακολουθήσει πάρτι επικριτικών σχολίων από εκατοντάδες χρήστες.

«Να γίνει ΕΔΕ σε όσους το υπέγραψαν και το δέχθηκαν», «ο αντιδήμαρχος πρέπει να παραπεμφθεί σε δίκη για δημιουργία και υπογραφή ψευδούς δημοσίου εγγράφου», «υπουργείο Εσωτερικών λαμβάνει; Να κηρυχθεί άκυρη η ορκωμοσία - παρωδία πολιτικό μανιφέστο διχασμού Ξεκινά άσχημο προηγούμενο» γράφουν μεταξύ άλλων οι χρήστες, με πολλούς να τονίζουν ότι ο εν λόγω δημοτικός σύμβουλος «δεν ορκίστηκε στο Σύνταγμα της Ελλάδος, αλλά έφτιαξε έναν… αυτοσχέδιο όρκο και ορκίστηκε για οτιδήποτε άλλο, εκτός από πίστη στην Ελλάδα και το Σύνταγμα».

Αρκετοί είναι και εκείνοι που γράφουν πως «έχουν απαξιωθεί όλα, όρκοι, Νόμοι, Σύνταγμα. Κάποιοι απολαμβάνουν προνόμια που τους χαρίστηκαν δημοκρατικά και κάνουν αγώνα για τους Παλαιστίνιους», ενώ βέλη εξαπολύουν και ορισμένοι σε βάρος του δημάρχου Αθηναίων Χ. Δούκα, γράφοντας χαρακτηριστικά «Να τον χαίρονται τον Δήμαρχο και τους συνεργάτες του».

Ο Κώδικας… κρατά γερά τον όρκο

Φρένο σε τέτοιους είδους «αυτοσχέδιες» ορκωμοσίες έρχεται να βάλει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, αφού διατηρεί στο ακέραιο τη διαδικασία της ορκωμοσίας αιρετών σε ανοιχτή συνεδρίαση, τόσο για τον θρησκευτικό όσο και για τον πολιτικό όρκο.

Ειδικότερα, οι προβλέψεις του νέου Κώδικα για τον όρκο, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία οι διατάξεις του νομοσχεδίου αναφέρουν ότι: Μετά το πέρας της εκλογικής διαδικασίας και μετά την από την ανακήρυξη του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών, ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, οι δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων, πριν από την ημέρα εγκατάστασης και ανάληψης των καθηκόντων τους, δίνουν τον ακόλουθο όρκο, που τελείται παρουσία νόμιμου θρησκευτικού λειτουργού σε κτίριο του δήμου ή της Περιφέρειας, εντός των διοικητικών τους ορίων σε ημερομηνία και ώρα που αποφασίζεται από το νεοεκλεγέντα δήμαρχο, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του έτους των αυτοδιοικητικών εκλογών.

Επίσης, αν ο επιτυχών αιρετός δεν ορκιστεί, εκπίπτει αυτοδικαίως, με διαπιστωτική απόφαση του Επόπτη Νομιμότητας και καλείται σε ορκωμοσία ο επόμενος αναπληρωματικός του σύμφωνα με τις διατάξεις, περί αντικατάστασης και αναπλήρωσης δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων. Παράλληλα, ο δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης, αντίστοιχα, ενημερώνουν αμελλητί τον Γενικό Επόπτη, προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Νέο πλαίσιο προστασίας για τους αιρετούς

Ο νέος Κώδικας, σε αντίθεση με τον όρκο των αιρετών, φέρνει σημαντικές αλλαγές στη νομική προστασία των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως στην ποινή της αργίας. Στην ουσία ο Κώδικας υιοθετεί τις προτάσεις που κατέθεσε η ΚΕΔΕ, σε και προσπάθεια να λυθούν προβλήματα που αντιμετωπίζουν δήμαρχοι, Περιφερειάρχες και αυτοδιοικητικά στελέχη.

Ειδικότερα, με βάση τα άρθρα 719 και 720, το διοικητικό μέτρο της αργίας επιβάλλεται πλέον υπό αυστηρότερες προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, απαιτείται είτε τελεσίδικη καταδικαστική απόφαση για συγκεκριμένα πλημμελήματα, είτε καταδικαστική απόφαση πρώτου βαθμού για κακούργημα, είτε αμετάκλητη παραπομπή για κακούργημα με ταυτόχρονη επιβολή προσωρινής κράτησης.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι σε περίπτωση επιβολής αργίας λόγω αμετάκλητης παραπομπής για κακούργημα, το μέτρο αίρεται εφόσον εκδοθεί πρωτόδικη αθωωτική απόφαση.

Ιδιαιτέρως σημαντική είναι η πρόβλεψη ότι οι Δήμαρχοι και οι Περιφερειάρχες υπάγονται πλέον στο καθεστώς της ιδιάζουσας δωσιδικίας, ενώ για πλημμελήματα που τελούνται κατά την άσκηση των καθηκόντων τους δεν θα εφαρμόζονται οι διαδικασίες του αυτοφώρου.

Επιπλέον, δίνεται λύση σε ένα πάγιο αίτημα της Αυτοδιοίκησης, καθώς τα αρμόδια αιρετά πρόσωπα δεν θα διώκονται ποινικά για αδικήματα που τελούνται δια παραλείψεως κατά την περισυλλογή αδέσποτων ζώων, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που τους αναθέτει η νομοθεσία.