- Newsroom
Αν ο πόλεμος παραταθεί θα υπάρξουν επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία, τονίζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος απορρίπτει κατηγορηματικά πρόωρες εκλογές και ανασχηματισμό, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ιστοσελίδα iefimerida.gr.
Ο κ. Μητσοτάκης τονίζοντας ότι απορρίπτει εισηγήσεις για πρόωρες εκλογές, αναφέρει ότι η πολιτική σταθερότητα συγκριτικό πλεονέκτημα στη χώρα. «Δεν θα οδηγήσω τη χώρα σε πρόωρες εκλογές, διακινδυνεύοντας αυτό το επιχείρημα που δείχνει ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί να πάρει γρήγορα αποφάσεις και να δράσει προς όφελος των πολιτών. Σκοπός μου να εξαντλήσω τον εκλογικό κύκλο» είπε.
Ταυτόχρονα αποκλείει και τα σενάρια ανασχηματισμού: «Σε τέτοια περίοδο έχουμε πολλή δουλειά και ένα κυβερνητικό σχήμα που δουλεύει ικανοποιητικά» σημειώνει.
Για την πολεμική σύγκρουση στο Ιράν τονίζει ότι εάν παραταθεί με επιπτώσεις σε ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα υπάρχουν αντίστοιχες και στην ευρωπαϊκή και στην ελληνική οικονομία. «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα», ανέφερε.
Για ενδεχόμενα επιπλέον μέτρα, ο πρωθυπουργός είπε: «Ποτέ δεν ξεδιπλώνουμε όλες τις παρεμβάσεις μας από την πρώτη στιγμή» και πρόσθεσε πως «έχουμε υπόψη και άλλα μέτρα στήριξης». Υπενθυμίζει ότι η κυβέρνησή του στήριξε την κοινωνία και στην πανδημία του Covid και στην ενεργειακή κρίση, ωστόσο σημειώνει πως θα πρέπει να δούμε πως θα εξελιχθεί το φαινόμενο.
Αναφορικά με την ανταπόκριση της Ελλάδας στην Κύπρο, τόνισε ότι ήταν άμεση προτεραιότητα η ασφάλεια της χώρας και η προστασία της Κύπρου. «Στείλαμε σαφές μήνυμα ότι η Κύπρος δεν πρέπει να αισθάνεται μόνη και κινητοποιήσαμε και άλλες ευρωπαϊκές χώρες - και μόνοι μας θα τη στηρίζαμε». Επισήμανε ότι οι Έλληνες επένδυσαν το υστέρημά τους στην αποτρεπτική δυνατότητα της χώρας. «Αισθανόμαστε ικανοποίηση και υπερηφάνεια όταν οι Ένοπλες Δυνάμεις μας σε μια κρίσιμη συγκυρία μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων» λέει ο κ. Μητσοτάκης και προσθέτει: «Από όταν δόθηκε η εντολή, ο Υπουργός Άμυνας έκανε την εισήγηση, την αποδέχθηκα, συζητήθηκε δια περιφοράς στο ΚΥΣΕΑ και σε πέντε ώρες τα πλοία απέπλευσαν και τα αεροπλάνα ήταν την ίδια μέρα στην Κύπρο. Τι θα συνέβαινε αν είχαμε μία κυβέρνηση συνεργασίας και έπρεπε να συνεννοηθώ με άλλους πολιτικούς αρχηγούς για το αν θα στείλουμε φρεγάτες ή όχι στην Κύπρο;».
Αναλυτικά:
Σοφία Γιαννακά: Καλημέρα σας, κ. Πρόεδρε.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καλημέρα, κα Γιαννακά.
Σοφία Γιαννακά: Ευχαριστώ πάρα πολύ που μας υποδέχεστε εδώ, στο Μέγαρο Μαξίμου, γι’ αυτή τη συνομιλία, σε μία πολύ δύσκολη και κρίσιμη στιγμή με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Πόσο σοβαρά είναι τα πράγματα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κυρία Γιαννακά, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία εκτεταμένη περιφερειακή σύγκρουση, η οποία χτύπησε, δυστυχώς, και τις πόρτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η οποία αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, επηρεάζει τη διεθνή οικονομία, επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου, ενδέχεται να δημιουργήσει σημαντικές πληθωριστικές τάσεις.
Κατά συνέπεια, δεν μπορώ να υποτιμήσω το μέγεθος της κρίσης το οποίο αντιμετωπίζουμε και την ανάγκη να στεκόμαστε πάντα στο ύψος των περιστάσεων, είτε για να ασφαλίσουμε τη χώρα μας αλλά και τον Ελληνισμό συνολικά είτε για να προστατεύσουμε τους ναυτικούς μας οι οποίοι βρίσκονται στην εμπόλεμη ζώνη είτε πρόκειται για επιχειρήσεις απεγκλωβισμού Ελλήνων οι οποίοι βρίσκονται ακόμα σε χώρες του Κόλπου οι οποίες δοκιμάζονται είτε πρόκειται φυσικά και για τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις που αυτή η κρίση θα έχει στην ελληνική οικονομία.
Σοφία Γιαννακά: «Προετοιμαστείτε για το αδιανόητο», είπε πρόσφατα η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Τα πράγματα, επομένως, και για τις οικονομικές επιπτώσεις, όπως είπατε, είναι πάρα πολύ σοβαρά.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Τα πράγματα ενδεχομένως να γίνουν πολύ σοβαρά, εάν αυτός ο πόλεμος συνεχιστεί για πολύ. Το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούν από τα Στενά του Ορμούζ. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι αν αυτή η σύγκρουση παραταθεί και αν υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στη φυσική ροή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αυτό θα έχει αλυσιδωτές, πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Και, προφανώς, καμία οικονομία δεν μπορεί να είναι και να αισθάνεται απόλυτα οχυρωμένη. Προφανώς, επιπτώσεις θα υπάρχουν και στην ευρωπαϊκή και στην ελληνική οικονομία και πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα.
Όμως, κα Γιαννακά, η άμεση προτεραιότητά μας αυτές τις μέρες ήταν η ασφάλεια της χώρας, η προστασία της Κύπρου. Αποδίδω πολύ μεγάλη συμβολική αλλά και ουσιαστική σημασία στη γρήγορη απόφασή μας να βρεθούμε με αεροναυτική δύναμη πρώτοι στην Κύπρο για να στηρίξουμε τον κυπριακό Ελληνισμό.
Στείλαμε με αυτόν τον τρόπο ένα μήνυμα σαφές ότι η Κύπρος δεν πρέπει ποτέ να αισθάνεται μόνη, αλλά, βέβαια, κινητοποιήσαμε και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το αποτέλεσμα ήταν σήμερα στην Κύπρο να βρίσκεται μία σημαντική ευρωπαϊκή δύναμη, η οποία ασφαλίζει την Κύπρο ως ευρωπαϊκό έδαφος. Αυτή είναι μία σημαντική ευρωπαϊκή κατάκτηση.
Θα σας έλεγα ότι είναι στην ουσία μία στην πράξη εφαρμογή της αμυντικής ρήτρας η οποία προβλέπεται στις ευρωπαϊκές συνθήκες, η οποία δοκιμάστηκε στην πράξη και η οποία με πρωτοβουλία της Ελλάδος και ακολούθως της Γαλλίας υλοποιήθηκε, μέσω της σημαντικής ευρωπαϊκής παρουσίας η οποία υπάρχει σήμερα στην Κύπρο.
Και κάτι ακόμα που νομίζω ότι είναι σημαντικό: οι Έλληνες πολίτες επένδυσαν το υστέρημά τους στην αποτρεπτική δυνατότητα της χώρας. Και νομίζω ότι όλοι αισθανόμαστε μια αίσθηση ικανοποίησης αλλά και υπερηφάνειας όταν βλέπουμε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις μας σε μια κρίσιμη συγκυρία μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, να ανταποκριθούν, να καλύψουν τις ανάγκες της Κύπρου, να καλύψουν τις ανάγκες της Βουλγαρίας. Ο Υπουργός Άμυνας βρίσκεται σήμερα στη Βουλγαρία, η οποία μας ζήτησε βοήθεια στο ενδεχόμενο να πληγεί και αυτή από βαλλιστικούς πυραύλους από το Ιράν.
Αυτό σίγουρα αναβαθμίζει συνολικά τη θέση της χώρας, αλλά νομίζω στέλνει και ένα μήνυμα στην ελληνική κοινωνία ότι όλες αυτές οι θυσίες δεν πήγαν στράφι, ότι σήμερα έχουμε ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις οι οποίες σε μια κρίση μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων.
Σοφία Γιαννακά: Ήταν πραγματικά μια ιστορική κίνηση αυτή που κάνατε στην Κύπρο, θα επιστρέψω σε λίγο σε αυτό. Να μείνω στην επέμβαση στο Ιράν, κ. Πρόεδρε, και να πω ότι Ευρωπαίοι ηγέτες καθημερινά βγαίνουν και παίρνουν αποστάσεις από τις εξελίξεις. Άκουσα την Ιταλίδα Πρωθυπουργό, την κα Meloni, χθες, που έλεγε ότι είναι μια επέμβαση που αντιβαίνει τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Εσείς δεν το έχετε πει ποτέ αυτό αυτές τις ημέρες, αυτό το διάστημα. Κάποιοι, μάλιστα, στην αντιπολίτευση σας έχουν κάνει και κριτική, λέγοντας ότι ταυτίζεστε πολύ, ότι δεν είστε ο Sánchez, είπαν κάποιοι στην αριστερά. Ο κ. Τσίπρας, μάλιστα…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ευτυχώς, θα έλεγα.
Σοφία Γιαννακά: Ευτυχώς που δεν είστε ο Sánchez. Ο κ. Τσίπρας, μάλιστα, είπε ότι είστε αυτονόητος για τον Πρόεδρο Trump και διάφορα τέτοια. Πώς το σχολιάζετε και πείτε μου αν έχει αλλάξει η στάση σας απέναντι στην επέμβαση στο Ιράν.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα είναι δύναμη ειρήνης και η όποια παρουσία μας στην περιοχή έχει αμιγώς αμυντικά χαρακτηριστικά. Και αυτή τη στιγμή η θέση της Ελλάδος είναι απολύτως σαφής: ο πόλεμος αυτός πρέπει να τελειώσει το συντομότερο δυνατόν.
Νομίζω ότι σε αυτή τη γραμμή συντάσσονται όλες οι ευρωπαϊκές δυνάμεις. Η παράταση του πολέμου αυτή τη στιγμή θα έχει αρνητικές επιπτώσεις και στην παγκόσμια οικονομία, αλλά και δεν νομίζω ότι θα λυθεί τελικά κανένα πρόβλημα στη Μέση Ανατολή μέσα από μία παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση.
Η Ελλάδα έχει ταχθεί, επίσης, με απόλυτη σαφήνεια, κατά της χερσαίας επιχείρησης του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο. Το Ισραήλ είναι στρατηγικός μας σύμμαχος. Αυτό δεν μας εμποδίζει από το να λέμε την άποψή μας και να εκφέρουμε με απόλυτη σαφήνεια τη θέση μας ως προς το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί ένα δεύτερο μέτωπο αστάθειας στον Λίβανο, τον οποίο στηρίζει η χώρα μας και πολιτικά και στρατιωτικά, έτσι ώστε να μπορέσει ο ίδιος ο Λίβανος να επιβληθεί στη Χεζμπολάχ και να μην χρειάζεται να χρησιμοποιεί το Ισραήλ άλλοθι τη Χεζμπολάχ και την αδυναμία της λιβανέζικης κυβέρνησης για να παρεμβαίνει στον νότιο Λίβανο.
Άρα, η θέση της Ελληνικής Κυβέρνησης είναι απολύτως σαφής και αυτή τη στιγμή όλοι αγωνιζόμαστε και όλοι δουλεύουμε έτσι ώστε να βρεθεί ένας τρόπος αυτός ο πόλεμος να τελειώσει το συντομότερο δυνατόν.
Από την άλλη, όλοι αυτοί οι οποίοι μπορεί να μας ασκούν μια κριτική από τα αριστερά φαντάζομαι ότι συμφωνούν με τη βασική παραδοχή ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ότι το Ιράν δεν μπορεί να είναι μία μόνιμη απειλή για την ευρύτερη περιοχή μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος επιθετικών, το τονίζω, βαλλιστικών πυραύλων, αλλά και μέσω διάφορων οργανώσεων που δρουν ουσιαστικά ως το «μακρύ χέρι» του Ιράν στην περιοχή.
Όταν οι Χούθι βομβάρδιζαν, χτυπούσαν ελληνικά πλοία τα οποία διέσχιζαν την Ερυθρά Θάλασσα, δεν θυμάμαι όλους αυτούς τους «ευαίσθητους» να κατακρίνουν αυτές τις κινήσεις.
Άρα, έχουμε μία περιφερειακή δύναμη αστάθειας, ένα θεοκρατικό καθεστώς το οποίο ουσιαστικά έχει επιβάλει μια στυγνή δικτατορία επί των πολιτών του. Δεν νομίζω ότι έχω καμία ιδιαίτερη διάθεση να συνταχθώ ή να εκφράσω κάποια ιδιαίτερα συμπάθεια για το καθεστώς αυτό.
Από την άλλη, επαναλαμβάνω: ο πόλεμος αυτός πρέπει, κα Γιαννακά, να τελειώσει το συντομότερο δυνατόν και πρέπει το συντομότερο δυνατόν να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα, κάτι το οποίο μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα και ως ναυτική δύναμη, στα Στενά του Ορμούζ. Αυτή είναι η προτεραιότητα σήμερα.
Αν προκύψει μία παγκόσμια οικονομική κρίση από εκεί θα προκύψει και εκεί πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας.
Σοφία Γιαννακά: Στο μεταξύ και οι Έλληνες βιώνουν μία έντονη ανησυχία -φαίνεται αυτό και στις μετρήσεις, κ. Πρόεδρε- για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ανησυχούν, επίσης, και για τις οικονομικές συνέπειες, για την τσέπη τους, για την τσέπη μας.
Πήρατε ήδη κάποια πρώτα μέτρα χθες, τα ανακοινώσατε, το πλαφόν στις τιμές. Δεν ξέρω αν αρκούν. Δηλαδή, η βενζίνη, απ’ ό,τι βλέπω, έχει πάει ήδη στα 2 ευρώ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κυρία Γιαννακά, έχουμε διαχειριστεί πολλές κρίσεις στο παρελθόν και νομίζω ότι έχουμε μία συσσωρευμένη εμπειρία πια στο να μπορούμε να αντιδρούμε γρήγορα, αλλά ταυτόχρονα και λελογισμένα και στοχευμένα και έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι μπορεί αυτή η κρίση να παραταθεί και να χρειαστεί να πάρουμε και άλλα μέτρα. Κατά συνέπεια, ποτέ δεν ξεδιπλώνουμε όλο το φάσμα των παρεμβάσεών μας από την πρώτη στιγμή.
Τι κρίναμε απαραίτητο να κάνουμε τώρα, και το κάναμε από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες; Να αποφύγουμε τα φαινόμενα αισχροκέρδειας. Γι’ αυτό και βάλαμε πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και σε σημαντικά προϊόντα στο σούπερ μάρκετ αλλά και σε όλο το δίκτυο διανομής της βενζίνης, του πετρελαίου κίνησης και του πετρελαίου θέρμανσης, έτσι ώστε να αποφύγουμε φαινόμενα κερδοσκοπίας.
Προφανώς, δεν μπορούμε να παρέμβουμε πρωτογενώς στην τιμή του πετρελαίου. Αυτή καθορίζεται από τις διεθνείς εξελίξεις. Μπορούμε, όμως, να αντιμετωπίσουμε τέτοια φαινόμενα τα οποία στο παρελθόν τα έχουμε δει και γι’ αυτό και προβαίνουμε σε αυτό το έκτακτο προσωρινό μέτρο, ως μια πρώτη, το τονίζω, ως μια πρώτη παρέμβαση για να συγκρατήσουμε τους ενδεχόμενους «παίκτες» οι οποίοι μπορεί να μπουν στον πειρασμό να κερδοσκοπήσουν πάνω σε αυτή την κρίση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε υπόψη μας και άλλα μέτρα στήριξης της κοινωνίας. Την έχουμε στηρίξει την κοινωνία πολλές φορές, θυμίζω, και στον Covid και στην ενεργειακή κρίση. Απλά θα πρέπει πρώτα να δούμε πως θα εξελιχθεί το φαινόμενο.
Η ευχή μου, δεν είναι κατ’ ανάγκη προσδοκία μου, αλλά η ευχή μου είναι ότι γρήγορα αυτές οι πολεμικές επιχειρήσεις θα τελειώσουν, ώστε αν πάμε σε μία αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου, προφανώς δεν θα χρειαστεί να πάρουμε κάποιο άλλο έκτακτο μέτρο.
Σοφία Γιαννακά: Πάντως, έχετε ένα plan B, δηλαδή κάποια χρήματα. «Υπάρχουν τα χρήματα;», θα ήθελα να ρωτήσω, γιατί φαντάζομαι ότι έχετε και ένα προεκλογικό καλάθι στη ΔΕΘ που πιθανόν να ετοιμάζετε, κ. Πρόεδρε. Άρα, υπάρχουν τα χρήματα για πιθανά μέτρα για την ανακούφιση των πολιτών, αν υπάρξει πρόβλημα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, πρέπει να ξέρουμε κα Γιαννακά, ότι πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει εθνική αντίδραση, μπορεί να υπάρχει και ευρωπαϊκή αντίδραση. Στο παρελθόν, παραδείγματος χάρη στον Covid, υπήρξε μία πάρα πολύ σημαντική ευρωπαϊκή παρέμβαση, η οποία έδωσε σε όλους μας πολύ μεγάλες δημοσιονομικές αλλά και οικονομικές «ανάσες» μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Δεν εκτιμώ ότι θα γίνει κάτι αντίστοιχο, αλλά θέλω να διαβεβαιώσω ότι όταν η οικονομία μας πηγαίνει καλά, όταν τα δημόσια οικονομικά πηγαίνουν καλά, εκ των πραγμάτων έχουμε περισσότερες αντοχές απ’ ό,τι αν η οικονομία μας δεν πήγαινε καλά.
Από την άλλη, οι δημοσιονομικοί στόχοι είναι συγκεκριμένοι. Τα περιθώρια και αυτά είναι συγκεκριμένα και προφανώς δεν είναι ότι περισσεύουν χρήματα.
Εάν χρειαστεί να στηρίξουμε την κοινωνία, μπορεί να πρέπει να κάνουμε μια σχετική αναπροσαρμογή στα σχέδιά μας για το 2026 και το 2027. Αλλά δεν είμαστε εκεί ακόμα. Θα ξέρουμε πολλά περισσότερα σε κάποιες εβδομάδες.
Σοφία Γιαννακά: Πάντως, οι κινήσεις που κάνατε στην Κύπρο και η επίσκεψή σας πρόσφατα με τον Πρόεδρο Macron, πιστεύω ότι δίνουν την εντύπωση ότι υπάρχει, θα έλεγα, μια αλλαγή στάσης εκ μέρους σας απέναντι στην Κύπρο. Δεν ξέρω αν είναι μια αλλαγή δόγματος, πιθανότατα, το να στείλετε φρεγάτες, το να πάνε τα F-16, το να πάνε τα Patriot στην Κάρπαθο, στη Σαμοθράκη και τα λοιπά. Και φυσικά να σας ακολουθήσουν στην πολιτική σας αυτή και οι Ευρωπαίοι, που ήταν επίσης μια σπουδαία εξέλιξη. Όντως υπάρχει μια αλλαγή στο δόγμα απέναντι στην Κύπρο; Τους αποκαλέσατε «αδέρφια μας».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Γιατί, δεν είναι; Αδέρφια μας είναι. Ο Ελληνισμός συγκροτείται από τον ελλαδικό Ελληνισμό, τον κυπριακό Ελληνισμό και τον απόδημο Ελληνισμό.
Αλίμονο εάν δεν ήμασταν πρώτοι να στηρίξουμε την Κύπρο. Και όπως είπα και στις δηλώσεις μου, και αν έπρεπε να το κάνουμε μόνοι μας θα το κάναμε μόνοι μας, γιατί έχουμε αυτή την ειδική σχέση με την Κύπρο.
Όμως η μεγάλη επιτυχία της πολιτικής μας ήταν ότι δεν χρειάστηκε να ήμασταν μόνοι μας. Ήταν ότι εξηγήσαμε στους εταίρους μας, και πρωτίστως στους Γάλλους φίλους μας, με τους οποίους έχουμε μία στρατηγική συμμαχία και εμείς και η Κύπρος, ότι εδώ ουσιαστικά πλήττεται ευρωπαϊκό έδαφος.
Γι’ αυτό και θεωρώ τόσο σημαντικό το γεγονός ότι πρόστρεξαν στην Κύπρο και άλλες χώρες, και η Ιταλία και η Ισπανία και η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο με μία σχετική καθυστέρηση πρέπει να πω, η οποία μου κάνει εντύπωση στον βαθμό που το Ηνωμένο Βασίλειο έχει και βρετανικό έδαφος στην Κύπρο.
Σε κάθε περίπτωση, εμείς αποδείξαμε όχι μόνο ότι διαθέτουμε την πολιτική βούληση και, θα έλεγα, τη γενναιότητα να προβούμε σε αυτή την κίνηση, αλλά ότι έχουμε και την επιχειρησιακή δυνατότητα και ετοιμότητα να το κάνουμε.
Από τη στιγμή που δόθηκε η εντολή, με κάλεσε ο Υπουργός Άμυνας, μου έκανε τη σχετική εισήγηση, την αποδέχθηκα, συζητήθηκε το θέμα δια περιφοράς στο ΚΥΣΕΑ και πέντε ώρες μετά τα σχετικά πλοία απέπλευσαν και τα αεροπλάνα ήταν την ίδια μέρα στην Κύπρο. Αυτό πρέπει να μας κάνει όλους να αισθανόμαστε ότι έχουμε Ένοπλες Δυνάμεις οι οποίες είναι επιχειρησιακά έτοιμες να ανταποκριθούν σε μία μεγάλη δυσκολία.
Και βέβαια, θέλω να θυμίσω ότι όλα αυτά στην οικονομία τα οποία έχουμε πετύχει, τα έχουμε πετύχει δαπανώντας σημαντικούς πόρους για την άμυνα. Πρέπει να το κάνουμε. Αποδεικνύεται η ανάγκη αυτής της επένδυσης στην εθνική άμυνα στους ταραγμένους καιρούς στους οποίους ζούμε.
Το έχω πει πολλές φορές και το επαναλαμβάνω: η πρώτη μου ευθύνη ως Πρωθυπουργός είναι να προστατεύσω την ασφάλεια της πατρίδας μας, αλλά και του Ελληνισμού ευρύτερα. Γι’ αυτό και η κίνηση, νομίζω, στην Κύπρο είχε αυτή την ξεχωριστή σημασία.
Σοφία Γιαννακά: Πιθανότατα αυτές οι κινήσεις, πάντως, έδωσαν στις μετρήσεις κάποια άνοδο στα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας. Στις τρεις τελευταίες δημοσκοπήσεις αυτό φάνηκε καθαρά. Σκέφτεστε πιθανότατα να δεχθείτε κάποιες εισηγήσεις, που διαβάζουμε και ακούμε ότι σας γίνονται, για πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Τις απορρίπτω κατηγορηματικά. Και απορρίπτω οποιαδήποτε συζήτηση για πρόωρες εκλογές επ’ αφορμή μιας δημοσκοπικής ανάκαμψης.
Κυρία Γιαννακά, θυμάμαι ότι αντίστοιχες εισηγήσεις δεχόμουν και επί Covid και είχα πει τότε ότι ο σκοπός μου -και το απέδειξα στην πράξη- είναι να εξαντλήσω τον εκλογικό κύκλο. Και κάτι ακόμα: εάν το βασικό μας επιχείρημα σήμερα είναι ότι η πολιτική σταθερότητα αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα στη χώρα, πώς θα οδηγήσω τη χώρα στους επόμενους μήνες σε πρόωρες εκλογές, διακινδυνεύοντας ακριβώς αυτό το επιχείρημα, το οποίο πράγματι δείχνει στους πολίτες ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί γρήγορα να πάρει αποφάσεις και να δράσει προς όφελος των Ελλήνων πολιτών.
Άρα, οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση είναι τόσο έξω από τον τρόπο με τον οποίο σκέφτομαι που δεν μπαίνω καν, θα έλεγα, στον πειρασμό να τη συζητήσω. Την απορρίπτω εξ ορισμού.
Σοφία Γιαννακά: Πάντως, μια άλλη απόφαση που πήρατε φέτος και πιστώθηκε θετικά στην κυβέρνησή σας και σε εσάς προσωπικά είναι ο Κάθετος Διάδρομος, που δίνει επίσης μια άλλη γεωπολιτική, θα έλεγα, αιχμή στη χώρα μας. Τελικά, τι συμβαίνει, όμως; Δηλαδή, όντως θα τηρηθεί η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε αυτό το project να πετύχει τελικά;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κυρία Γιαννακά, βλέπετε τώρα πόσο σημαντικό είναι η χώρα να έχει εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου. Σκεφτείτε αν, ας πούμε, σε αυτή τη συγκυρία αγοράζαμε φυσικό αέριο από το Κατάρ, δεν θα μπορούσαμε πολύ απλά να το προμηθευτούμε.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πάρει μια στρατηγική απόφαση να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο. Αυτή η απόφαση θεωρώ ότι είναι μη αναστρέψιμη. Ταυτόχρονα, έχει πει η Ευρώπη ότι θέλουμε να αγοράζουμε πολύ περισσότερο αμερικανικό φυσικό αέριο.
Η χώρα λοιπόν, πρώτη θα έλεγα, έκανε το προφανές. Έχουμε υποδομές σημαντικές, αγωγούς, σταθμούς επαναεριοποίησης φυσικού αερίου στη Ρεβυθούσα και στην Αλεξανδρούπολη, και σπεύσαμε να δώσουμε σάρκα και οστά σε αυτό το project του Κάθετου Διαδρόμου, που ουσιαστικά ανάγει τη χώρα μας σε περιφερειακό ενεργειακό «παίκτη» και πάροχο ενεργειακής ασφάλειας για όλη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Προφανώς και οι συμφωνίες είναι εμπορικές συμφωνίες, αλλά η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει καταφέρει, από εκεί που ήταν ένας περιφερειακός «παίκτης» στην ευρωπαϊκή ενέργεια να γίνει ένας κεντρικός πρωταγωνιστής. Διότι το αέριο το οποίο θα τροφοδοτήσει τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία θα περνάει μέσα από την Ελλάδα.
Αυτό, προφανώς, αναβαθμίζει πολύ σημαντικά την Ελλάδα, γεωπολιτικά, γεωστρατηγικά, γεωοικονομικά, και νομίζω ότι είναι μια επιτυχία της Ελληνικής Κυβέρνησης ότι πολύ γρήγορα διέγνωσε αυτή την αλλαγή στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη και έσπευσε να τοποθετηθεί κατάλληλα έτσι ώστε να αξιοποιήσει τα γεωγραφικά συγκριτικά της πλεονεκτήματα.
Σε συμπλήρωση αυτής της συζήτησης έχουμε, σήμερα που μιλούμε, την κύρωση της συμφωνίας της Chevron στη Βουλή. Η Ελλάδα, για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες, θα έχει μέσα στους επόμενους 18 μήνες ενεργή ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο.
Η συμφωνία με τη Chevron έχει όχι μόνο σημαντική οικονομική αξία, έχει και πολύ σημαντική γεωπολιτική αξία. Διότι ουσιαστικά αναγνωρίζεται -από τη Chevron, όχι από κάποιον τυχαίο «παίκτη»- ότι η Ελλάδα έχει κυριαρχικά δικαιώματα νοτίως της Κρήτης, τα οποία μπορεί και να τα ασκεί στην πράξη.
Τα λέω όλα αυτά διότι νομίζω ότι τα τελευταία 6,5 χρόνια η διεθνής θέση της χώρας έχει αναβαθμιστεί πολύ ουσιαστικά. Και πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών, ασχέτως αν στηρίζουν ή δεν στηρίζουν την κυβέρνηση, το αναγνωρίζουν και σε ένα εξαιρετικά ταραγμένο περιβάλλον, το οποίο προφανώς εμείς δεν μπορούμε να το διαμορφώσουμε ούτε να το επηρεάσουμε καθοριστικά, έχουν κάθε λόγο, παρά την ανασφάλεια των καιρών, να αισθάνονται πιο ασφαλείς από ό,τι αισθάνονταν πριν κάποια χρόνια.
Σοφία Γιαννακά: Κύριε Πρόεδρε, μας φιλοξενείτε σήμερα σε μια ωραία αίθουσα του Μεγάρου Μαξίμου, στο οποίο βρίσκεστε ήδη επτά χρόνια.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Σχεδόν επτά.
Σοφία Γιαννακά: Σχεδόν επτά χρόνια. Και επιδιώκετε να κερδίσετε τις εκλογές, άρα να παραμείνετε εδώ για άλλα τέσσερα χρόνια. Δεν είναι πολλά;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό θα το κρίνει ο ελληνικός λαός, κα Γιαννακά. Αυτό το οποίο ξέρω είναι ότι έχω και έχουμε ένα σαφές σχέδιο για την Ελλάδα του 2030, ότι σκεφτόμαστε με όρους μέλλοντος και όχι με όρους παρελθόντος, ότι έχουμε πετύχει πολλά αλλά υπάρχουν πολλά ακόμα τα οποία πρέπει να γίνουν. Πρέπει να ολοκληρώσουμε τη Συνταγματική Αναθεώρηση, πρέπει η Ελλάδα να πετύχει στην Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, μια τεράστια ευκαιρία για την πατρίδα μας.
Πρέπει να ολοκληρώσουμε μια σειρά από σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, στις οποίες για διάφορους λόγους μπορεί να μείναμε πίσω. Πάρτε για παράδειγμα τα ζητήματα του πρωτογενούς τομέα, τα οποία ήρθαν στην επιφάνεια με μεγάλη ένταση, με αφορμή τη συζήτηση γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου και εμείς αναλάβαμε, θα έλεγα με θάρρος, τις δικές μας ευθύνες. Αλλά η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει εάν δεν μετασχηματίσει δραματικά τον πρωτογενή της τομέα. Και πολλά ακόμα τα οποία πρέπει να γίνουν.
Τελικά οι Έλληνες πολίτες θα κρίνουν αν αυτή η πολιτική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, όπως θα διαμορφωθεί ενόψει των εκλογών του 2027, είναι πειστική ή δεν είναι.
Εγώ αισθάνομαι ότι σήμερα η Νέα Δημοκρατία είναι η μόνη πολιτική δύναμη που έχει σχέδιο για τη χώρα. Και όχι μόνο σχέδιο για το σήμερα, αλλά σχέδιο για το αύριο και για το μεθαύριο. Είμαστε οι μόνοι που μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη. Τις προάλλες άνοιξα ένα δύσκολο θέμα, το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας για εμπορική χρήση, για ηλεκτροπαραγωγή στην πατρίδα μας. Θέμα το οποίο μπορεί να θεωρείτο ταμπού αλλά οφείλω να το κάνω σήμερα, γιατί δεν ξέρουμε αν σε πέντε ή σε δέκα χρόνια αυτή δεν είναι μία επιλογή η οποία μπορεί να είναι χρήσιμη για τη χώρα.
Άρα, μπορούμε να βλέπουμε με ορίζοντα και να σχεδιάζουμε με ορίζοντα μέλλοντος. Και θεωρώ ότι έχουμε και μία ευθύνη ως παράταξη απέναντι στη χώρα, να διασφαλίσουμε αυτό το αγαθό της πολιτικής σταθερότητας και να διεκδικήσουμε στις επόμενες εκλογές πάλι την αυτοδυναμία.
Σκεφτείτε λίγο, κα Γιαννακά, τι θα συνέβαινε αν είχαμε μία κυβέρνηση συνεργασίας και έπρεπε να συνεννοηθώ με άλλους πολιτικούς αρχηγούς για το αν θα στείλουμε φρεγάτες ή όχι στην Κύπρο.
Θέλω να το σκεφτούν λίγο οι πολίτες αυτό. Τι θα σήμαινε να έπρεπε να διαπραγματευόμαστε με άλλους πολιτικούς αρχηγούς αν θα βάλουμε, ας πούμε, πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.
Νομίζω ότι μπορείτε να φανταστείτε ότι τελικά θα μπαίναμε σε ένα «παζάρι», διότι πάντα αυτά συμβαίνουν, θα έλεγα, στις πολυκομματικές κυβερνήσεις, θα καθυστερούσαμε, κατά πάσα πιθανότητα θα «νερώναμε» τελικά την πρότασή μας και σίγουρα δεν νομίζω ότι με αυτόν τον τρόπο θα ωφελούσαμε τη χώρα.
Θεωρώ, λοιπόν, ότι σήμερα η χώρα έχει μία αυτοδύναμη κυβέρνηση η οποία μπορεί να παίρνει γρήγορα αποφάσεις, η οποία στο κάτω-κάτω της γραφής υλοποιεί το προεκλογικό της πρόγραμμα.
Διότι εγώ θα δεχθώ κριτική από κάποιους αν μου πουν ότι «είπες αυτό και έκανες το ανάποδο». Αλλά εγώ βλέπω μία κυβέρνηση η οποία, παρά τις δυσκολίες, παρά τα προβλήματα, παρά τα λάθη, έρχεται να υλοποιήσει το προεκλογικό της πρόγραμμα.
Είπαμε ότι θέλουμε να αυξήσουμε τους μισθούς, αυξάνουμε τους μισθούς. Είπαμε ότι θέλουμε να στηρίξουμε το διαθέσιμο εισόδημα μέσα από μειώσεις φόρων, το κάνουμε.
Ξέρουμε ότι υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες. Ξέρω πολύ καλά ότι η ακρίβεια είναι το πρώτο πρόβλημα το οποίο ταλανίζει πολλά ελληνικά νοικοκυριά σήμερα.
Δεν θα υποσχεθώ, όμως, πράγματα τα οποία δεν μπορούν να γίνουν. Αλλά βλέπω, ήδη, ότι τα μέτρα τα οποία πήραμε στον προϋπολογισμό, οι στοχευμένες μειώσεις φόρων, αρχίζουν και έχουν κάποιο αποτύπωμα στην κοινωνία.
Μπορεί να μην είναι όλα αυτά τα οποία περιμένουν οι πολίτες, είναι αυτά τα οποία μπορούμε, όμως, να κάνουμε. Και πάντα θα τους κοιτάμε με ειλικρίνεια στα μάτια, θα τους λέμε «αυτά μπορούμε να κάνουμε, αυτά δεν μπορούμε να κάνουμε».
Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τη διαχείριση αυτής της οικονομικής κρίσης. Μην έχετε καμία αμφιβολία ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα μπουν, μπαίνουν ήδη, σε έναν απίστευτο λαϊκισμό πλειοδοσίας μέτρων, τα οποία ούτε καν μπαίνουν στον κόπο να κοστολογήσουν.
Η δική μου ευθύνη όμως, επειδή έχω αγωνιστεί πάρα πολύ σκληρά για να διαφυλάξω τη δημοσιονομική σταθερότητα, είναι να μην στείλω κανένα μήνυμα, εντός και εκτός Ελλάδος ότι αυτή τη στιγμή, που η Ελλάδα πατάει καλά στα πόδια της, θα ξεφύγουμε πάλι δημοσιονομικά και θα πάρουμε αποφάσεις πέρα και πάνω από τις αντοχές μας. Δεν πρόκειται να το κάνω.
Σοφία Γιαννακά: Να κάνω και τον αντίλογο, όμως, κ. Πρόεδρε. Στις μετρήσεις όλα δεν είναι ρόδινα για τη Νέα Δημοκρατία. Βλέπουμε, δηλαδή, ότι οι πολίτες βγάζουν μία δυσπιστία για τους θεσμούς και για το κράτος δικαίου. Ένα παράδειγμα οι υποκλοπές. Είδα, χθες, τον Νίκο Ανδρουλάκη στο Στρασβούργο να φέρνει το θέμα στην Ευρώπη. Είδα, επίσης, εσάς πρόσφατα στη Βουλή να μην απαντάτε καν στο θέμα των υποκλοπών. Η αντιπολίτευση, μάλιστα, σας κατηγόρησε ότι κρύβεστε. Τι συμβαίνει;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε να δείτε. Πρώτον, η γενική εικόνα. Όταν μία κυβέρνηση είναι στην εξουσία σχεδόν επτά χρόνια, είναι φυσικό να υπάρχουν φαινόμενα κούρασης και, θα έλεγα, μία διάθεση από την κοινωνία να μας ασκήσει μια, θα έλεγα, πιο έντονη κριτική, γιατί απλά είμαστε πολλά χρόνια στην κυβέρνηση.
Νομίζω ότι το δικό μας χρέος, επίσης, είναι αυτή την κριτική να την ακούμε. Όσο περισσότερο χρόνο είσαι στην κυβέρνηση, τόσο να περιορίζεις τέτοια φαινόμενα αλαζονείας. Μπορεί μερικές φορές αυτό να μην είναι εύκολο, αλλά αυτό είναι η κεντρική γραμμή την οποία προσπαθώ να υπηρετώ.
Και, προφανώς, πρέπει να δουλεύεις πιο σκληρά για να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των πολιτών. Είναι απολύτως λογικό ότι θα υπάρχει κάποια κόπωση.
Όμως στις μετρήσεις, κα Γιαννακά, η Νέα Δημοκρατία έχει υπερδιπλάσιο ποσοστό αυτή τη στιγμή από το δεύτερο κόμμα -υπερδιπλάσιο ποσοστό σε όλες τις μετρήσεις- και νομίζω ότι ο στόχος της αυτοδυναμίας μπορεί να είναι δύσκολος, αλλά σίγουρα είναι εφικτός. Πάντως, είναι πιο εφικτός ο στόχος της αυτοδυναμίας από τον στόχο που έχει θέσει ο κ. Ανδρουλάκης να είναι πρώτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ, με βάση τουλάχιστον την κοινή λογική και τα δεδομένα των μετρήσεων.
Για το ζήτημα το οποίο θίξατε, θα έχουμε την ευκαιρία… Εγώ, ξέρετε, είμαι πολύ θεσμικός και για το ζήτημα αυτό έχω μιλήσει πολλές φορές στη Βουλή, έχω αναλάβει και τις ευθύνες μας, έχουμε κάνει και σημαντικές παρεμβάσεις.
Το θέμα αυτό θέλω να σας θυμίσω ότι προέκυψε πριν από 3,5 χρόνια, δεν είναι τωρινό. Και οι ομιλίες οι οποίες έγιναν στο Ευρωκοινοβούλιο αναγνώρισαν το γεγονός ότι η κυβέρνηση αναγνώρισε ότι υπήρχε πρόβλημα στο συγκεκριμένο ζήτημα και έκανε παρεμβάσεις οι οποίες κινούνται στη σωστή κατεύθυνση.
Οπότε, ας μην αδημονούν οι πολιτικοί αρχηγοί. Θα σεβαστούμε απόλυτα τον Κανονισμό της Βουλής. Εντός του επόμενου μήνα, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, θα έχουμε συζήτηση στη Βουλή συνολικά για τα θέματα του κράτους δικαίου, θα έχουμε μία ευκαιρία να αναμετρηθούμε, να δούμε τελικά πού έχουμε προοδεύσει, πού πρέπει να κάνουμε και άλλα βήματα και από εκεί και πέρα ο καθένας θα μας κρίνει.
Σοφία Γιαννακά: Ακόμη δύο ερωτήσεις, κ. Πρόεδρε. Μπαίνουμε σιγά-σιγά σε μια προεκλογική περίοδο, που θα λήξει, όπως έχετε πει κι έχετε δεσμευτεί -αποκλείσατε μόλις τις πρόωρες εκλογές-, την ερχόμενη άνοιξη. Τσίπρας - Καρυστιανού, δύο ονόματα που σηματοδοτούν ότι θα υπάρχουν στο πολιτικό σκηνικό δύο νέα κόμματα σε λίγο χρονικό διάστημα από τώρα. Είναι αντίπαλοί σας; Σας απειλούν; Κινδυνεύετε πιστεύετε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν μπορώ να σχολιάσω κόμματα τα οποία δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί. Δεν ξέρω, τελικά, πόσα κόμματα από αυτά τα οποία «κυοφορούνται» θα φτάσουν στις επόμενες εκλογές. Εγώ πρέπει να κοιτάω τα του οίκου μας.
Αυτή τη στιγμή θεωρώ ότι αναπτύσσεται μια δυναμική μάλλον διασπαστική στον χώρο της ευρύτερης αντιπολίτευσης. Επαναλαμβάνω ότι το ζητούμενο εδώ δεν είναι απλά να δημιουργούνται νέα κόμματα, αλλά τα κόμματα αυτά να κομίζουν μία πραγματική εναλλακτική πρόταση για το πού πηγαίνει η χώρα, κόμματα τα οποία να έχουν πραγματικές αναφορές στην κοινωνία. Προσωπικά δεν βλέπω να συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Οπότε, επιτρέψτε μου, κα Γιαννακά, να κρατάω σχετικά μικρό καλάθι, διότι δεν μπορώ να προβλέψω τελικά ποιο θα είναι το πολιτικό τοπίο και το κομματικό τοπίο όταν θα οδηγηθούμε στις επόμενες εκλογές.
Σοφία Γιαννακά: Μια τελευταία ερώτηση για το εσωτερικό τοπίο. Ανασχηματισμός; Όλο μιλάμε, όλο δεν τον βλέπουμε, παγώνει, θα γίνει, πότε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ξέρετε ότι ως δημοσιογράφοι έχετε δυο αγαπημένα θέματα: τον ανασχηματισμό και τις πρόωρες εκλογές. Σας ξέκοψα τις πρόωρες εκλογές, οφείλω να ξεκόψω και τον ανασχηματισμό. Και, θα έλεγα, ότι ειδικά σε μια τέτοια…
Σοφία Γιαννακά: Δεν θα γίνει ποτέ;
Κυριάκος Μητσοτάκης: …σε μια τέτοια τεταμένη περίοδο, όπως αυτή την οποία περνάμε αυτή τη στιγμή, έχουμε πάρα πολλή δουλειά να κάνουμε. Έχουμε ένα κυβερνητικό σχήμα το οποίο θεωρώ ότι δουλεύει ικανοποιητικά.
Προφανώς, η δική μου δουλειά είναι ανά πάσα στιγμή να αξιολογώ την απόδοση των Yπουργών μου, αλλά αυτή τη στιγμή έχουμε μία προτεραιότητα -για να κλείσουμε από εκεί όπου ξεκινήσαμε- να είναι ασφαλής η χώρα, να επαναπατρίσουμε τους Έλληνες πολίτες οι οποίοι θέλουν να φύγουν από τις χώρες του Κόλπου, να προστατεύσουμε τους ναυτικούς μας, να αγωνιστούμε και εμείς με τις διπλωματικές μας δυνάμεις ώστε να τελειώσει αυτός ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό. Και βέβαια, να στηρίξουμε την ελληνική κοινωνία απέναντι στις συνέπειες μιας κρίσης που αυτή τη στιγμή ακόμα, θα το ξαναπώ, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε και να προβλέπουμε την έκτασή της.
Κινηθήκαμε, όμως, γρήγορα, πήραμε τα πρώτα μέτρα, εύχομαι και ελπίζω να μην χρειαστούν και άλλα.
Σοφία Γιαννακά: Ευχαριστώ πάρα πολύ, κ. Πρόεδρε. Καλή συνέχεια, θα τα ξαναπούμε.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ.
