- Newsroom
Μια νέα, εκτεταμένη απογραφή της ακίνητης περιουσίας τίθεται σε εφαρμογή από την άνοιξη, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος καταγράφει και ελέγχει τη χρήση των ακινήτων. Περίπου 7 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα κληθούν να δηλώσουν πώς αξιοποιούν κάθε ακίνητο που κατέχουν, μέσω του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ενός ψηφιακού εργαλείου που φιλοδοξεί να βάλει τάξη σε ένα πεδίο με χρόνιες ασάφειες, επικαλύψεις και στρεβλώσεις.
Μέσα από την ειδική πλατφόρμα, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να γνωστοποιήσουν αν το ακίνητο αποτελεί κύρια κατοικία και ιδιοκατοικείται, δευτερεύουσα ή εξοχική κατοικία, αν είναι μισθωμένο, κενό ή δωρεάν παραχωρούμενο.
Το ΜΙΔΑ έρχεται να δημιουργήσει μια ενιαία βάση δεδομένων με όλα τα κρίσιμα στοιχεία που αφορούν την ιδιοκτησία και τη χρήση κάθε ακινήτου, καταργώντας τις διάσπαρτες και ασύνδετες δηλώσεις που ισχύουν μέχρι σήμερα. Παράλληλα, διευκολύνει τη διενέργεια ελέγχων για αδήλωτα ενοίκια, αδήλωτα τετραγωνικά, «γκρίζες» ιδιοκτησίες, κρυφές εκμεταλλεύσεις και την καταβολή παράνομων ή αχρεωστήτως χορηγηθέντων επιδομάτων.
Το νέο Μητρώο βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο στο Συνέδριο Ιδιοκτητών Ακινήτων που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), με τη συμμετοχή στελεχών της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της ΑΑΔΕ, του Κτηματολογίου, καθώς και ιδιοκτητών από όλη τη χώρα. Το ψηφιακό εργαλείο παρουσιάστηκε ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον χώρο της ακίνητης περιουσίας.
Στην ομιλία του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε το ΜΙΔΑ ως «τη πιο συστηματική καταγραφή της χρήσης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει γίνει ποτέ στη χώρα». Όπως υπογράμμισε, το νέο σύστημα θα προσφέρει στο κράτος μια ολοκληρωμένη και ψηφιακή εικόνα του αποθέματος ακινήτων και της πραγματικής λειτουργίας της αγοράς, όχι με στόχο την επιβολή νέων φορολογικών βαρών, αλλά για να μπορεί να σχεδιάζει δίκαιες και στοχευμένες πολιτικές, ακόμη και με προοπτική ελάφρυνσης των ιδιοκτητών και της αγοράς συνολικά.
Για τη σωστή λειτουργία του ΜΙΔΑ, απαιτείται η συσχέτιση των στοιχείων κάθε ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο με το περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και με τη δηλωμένη χρήση του ακινήτου (κενό, ιδιοκατοίκηση, μίσθωση κ.λπ.), όπως ανέφερε ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η λειτουργία του ΜΙΔΑ ανοίγει τον δρόμο για την προσυμπλήρωση των δηλώσεων Ε1 και Ε2, κλείνει τα «παράθυρα» που υπάρχουν σήμερα στην καταβολή επιδομάτων και συμβάλλει στη σωστή εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής, καθώς και στη δικαιότερη κατανομή των αγροτικών επιδοτήσεων.
Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), ενώ, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους όπως αυτή θα έχει αποτυπωθεί στο ΜΙΔΑ. Σε περιπτώσεις λαθών ή παραλείψεων, θα πρέπει να προχωρούν στις απαραίτητες διορθώσεις.
Κεντρικό ζήτημα του συνεδρίου αποτέλεσε η δυνατότητα του ΜΙΔΑ να εντοπίζει και να αναδεικνύει ασυμφωνίες μεταξύ κρατικών αρχείων, ένα χρόνιο πρόβλημα που συχνά δημιουργεί καθυστερήσεις και ταλαιπωρία σε μεταβιβάσεις, γονικές παροχές και μισθώσεις. Διαφορές μεταξύ στοιχείων Κτηματολογίου και Taxisnet, καθώς και λάθη στις επιφάνειες ή στα ποσοστά συνιδιοκτησίας, θα εμφανίζονται αυτόματα, επιτρέποντας ταχύτερη και πιο αποτελεσματική διόρθωση.
Πέρα από τον έλεγχο και τη διασταύρωση στοιχείων, το ΜΙΔΑ αναμένεται να προσφέρει και νέες λειτουργικές δυνατότητες για τους ιδιοκτήτες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ηλεκτρονική απεικόνιση του συνόλου της περιουσίας σε μία οθόνη, η αυτόματη ενημέρωση στοιχείων μετά από αγοραπωλησίες ή κληρονομιές, η διασύνδεση με μισθωτήρια και συμβόλαια, καθώς και η υποβολή δηλώσεων και διορθώσεων χωρίς φυσική παρουσία σε υπηρεσίες. Επιπλέον, το Μητρώο μπορεί να λειτουργήσει ως ατομικός ψηφιακός φάκελος, συγκεντρώνοντας βασικά έγγραφα, άδειες και πιστοποιητικά, διευκολύνοντας μεταβιβάσεις, επιδοτήσεις και τραπεζικές συναλλαγές.
Τι θα δηλώσουν οι φορολογούμενοι
Για πρώτη φορά, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση της ακίνητης περιουσίας τους και συγκεκριμένα αν τα ακίνητα που κατέχουν είναι:
- Ιδιοκατοικούμενα ακίνητα: δήλωση της κύριας κατοικίας, καθώς και τυχόν δευτερευουσών ή εξοχικών κατοικιών.
- Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα: ακίνητα που καλύπτουν επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη, όπως γραφεία ή καταστήματα.
- Δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα: ακίνητα που παραχωρούνται χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέλφια ή τρίτους. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε γονείς ή παιδιά είναι αφορολόγητη, ενώ το υπερβάλλον των 200 τ.μ. φορολογείται. Με την ολοκλήρωση της απογραφής θα αποτυπωθεί ο πραγματικός αριθμός των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων και οι περιπτώσεις πίσω από τις οποίες υποκρύπτεται φοροδιαφυγή μέσω αδήλωτων εισοδημάτων.
- Μισθωμένα ακίνητα, με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση.
- Κενά ακίνητα: για πρώτη φορά θα υπάρξει καθολική καταγραφή των κενών κατοικιών. Μετά την ολοκλήρωση του Μητρώου, θα πραγματοποιηθούν διασταυρώσεις με τα στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που δηλώνονται ως κενά αλλά εμφανίζουν υψηλή κατανάλωση ρεύματος θα βρεθούν στο στόχαστρο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ.
- Ακίνητα με παραχωρημένα δικαιώματα εκμετάλλευσης.
- Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), κυρίως επαγγελματικά κτίρια όπως γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικά ακίνητα και ξενοδοχεία, που αποκτώνται μέσω εταιρειών leasing.
